Աֆղանստան

Սահմանակցում է արևմուտքից Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը, հարավից և հարավ-արևմուտքից`   Պակիստանին, հյուսուսից` Թուրքմենստանին, Ուզբեկստանին և Տաջիկստանին, ծայր արևելքից` Չինաստանին և Հնդկաստանին։
Երկիրը գտնվում է մայրցամաքի կենտրոնում, ծովերից հազարավոր կիլոմետրեր հեռու, ինչով էլ պայմանավորված է երկրի խիստ ցամաքային կլիման: Երկրի արևելքում վեր են խոյանում Հինդուկուշի լեռները, որոնց լանջին է գտնվում Աֆղանաստանի մայրաքաղաք Քաբուլը։ Երկրի ամենախոշոր գետը` Փյանջը, հոսում է Տաջիկստանի սահմանով։ Աֆղանստանի խոշոր քաղաքներից են Կանդահարը, Հերաթը, Մազարի Շարիֆը և այլն։

Հայաստանի Հանրապետության և Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետության (ԱԻՀ) միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1996թ. սեպտեմբերի 5-ին:

Աֆղանստանում 1 միլիոնից ավելի երեխաներ գտնվում են սովամահության եզրին. ՄԱԿ |armenpress.am|

Աֆղանստանում 1 միլիոնից ավելի երեխաներ գտնվում են սովամահության եզրին. ՄԱԿ |armenpress.am|

armenpress.am: Աֆղանստանը գտնվում է հումանիտար աղետի շեմին, երկրի ավելի քան 1 միլիոն երեխաներ գտնվում են սովամահության եզրին: Այդ մասին ՄԱԿ-ի նորությունների ծառայությանը տված հարցազրույցում հայտարարել է Աֆղանստանում ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի ներկայացուցության հաղորդակցությունների բաժնի ղեկավար Սամանթա Մորթը: «Այսօրվա դրությամբ պարենի անբավարարությանն է բախվում ամբողջ երկրի մոտավորապես 22,8 միլիոն մարդ: Իսկ դա Աֆղանստանի բնակչության մեծամասնությունն է, որտեղ հաշվում է 38 միլիոն բնակիչ: Բազմաթիվ աֆղանցիների հասանելի չեն ոչ թանկ կամ սնուցիչ մթերքները: Այդ երեխաները մանկություն չունեն: Խոսքը ոչ միայն այն մասին է, թե ինչպես ողջ մնալ, այլեւ այն մասին, թե ինչպես ապրել մինչեւ հաջորդ օրը»,-հայտարարել է Մորթը: ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի ներկայացուցիչը հիշեցրել է, որ մոտենում են ձմեռային ցուրտ ամիսները, եւ որ ձյան պատճառով բազմաթիվ լեռնային գյուղական շրջաններ կտրված են լինելու արտաքին աշխարհից: «Մենք ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ում չափազանց անհանգստացած ենք ստեղծված իրադրության կապակցությամբ, քանի որ գիտենք, որ մոտավորապես 3,2 միլիոն երեխաներ տառապում են սուր թերասնումից, իսկ 1,1 միլիոն երեխաներ գտնվում են սովամահության եզրին: Նրանք ողջ չեն մնա, եթե մենք չկարողանանք ապահովել նրանց անհրաժեշտ բուժումը»,-նախազգուշացրել է Սամանթա Մորթը: ՅՈւՆԻՍԵՖ-ի ներկայացուցիչն ընդգծել է, որ միջազգային հանրակցությունը պետք է գիտակցի, որ Աֆղանստանը գտնվում է հումանիտար աղետի շեմին: «Հիմա քաղաքական սակարկությունների ժամանակը չէ: Մարդիկ Աֆղանստանում մահանում են, եւ նրանց հարկավոր է մեր աջակցությունը: Հումանիտար օգնությունը մարդկային համերաշխության դրսեւորում է»,-հայտարարել է ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամի ներկայացուցիչը: Ավելի վաղ ՄԱԿ-ը նախազգուշացրել է 23 միլիոն աֆղանցիներին սպառնացող հյուծվածության եւ սովից մեռնելու մասին, ինչը վկայում են հետազոտության տվյալները, որն անցկացվել է ՄԱԿ-ի Պարենավորման համաշխարհային ծրագրի (ՖԱՈ) եւ Պարենավորման ու գյուղատնտեսական կազմակերպության կողմից: ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի հումանիտար հարցերով տեղակալ Մարտին Գրիֆիթսը դիմել է G20-ի երկրների ղեկավարներին՝ խնդրելով կանխել զանգվածային սովն Աֆղանստանում, հաղորդել է «Ինտերֆաքս»-ը:
13:26 - 23 նոյեմբերի, 2021
ԱՄՆ-ն չի մասնակցի Աֆղանստանի հարցով մոսկովյան հանդիպմանը |azatutyun.am|

ԱՄՆ-ն չի մասնակցի Աֆղանստանի հարցով մոսկովյան հանդիպմանը |azatutyun.am|

azatutyun.am: Միացյալ Նահանգները չի միանա Աֆղանստանի հարցով Մոսկվայում կայանալիք բանակցություններին։ Այդ մասին բրիֆինգում հայտնել է Պետդեպարտամենտի խոսնակ Նեդ Փրայսը։ Միաժամանակ նա նշել է, որ Վաշինգտոնը աջակցում է գործընթացին։ Ռուսաստանի իշխանությունները թալիբների ներկայացուցիչներին Մոսկվա են հրավիրել՝ մասնակցելու հոկտեմբերի 20-ին կայանալիք խորհրդակցություններին։ Անցած ուրբաթ Աֆղանստանի հարցով Ռուսաստանի բանագնաց Զամիր Կաբուլովն ասել էր, որ ԱՄՆ-ն ևս հրավիրվել է՝ մասնակցելու հանդիպմանը, որտեղ ուշադրության կենտրոնում է լինելու հակամարտությունից հետո Աֆղանստանի վերականգնումն ու մարդասիրական օգնություն ցուցաբերելու հարցերը։ Պետքարտուղար Էնթոնի Բլինկենը երեկ երեկոյան հայտնեց, որ Աֆղանստանի հարցով ԱՄՆ-ի հատուկ ներկայացուցիչը փոխվել է։ Զալմայ Խալիզադի փոխարեն այդ պաշտոնում նշանակվել է նրա տեղակալ Թոմաս Ուեսթը։
14:04 - 19 հոկտեմբերի, 2021
«Իսլամական պետությունը» ստանձնել է Ղանդահարի շիա մզկիթի ահաբեկչության պատասխանատվությունը |hetq.am|

«Իսլամական պետությունը» ստանձնել է Ղանդահարի շիա մզկիթի ահաբեկչության պատասխանատվությունը |hetq.am|

hetq.am: «Խորասանում Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորումը, որը գործում է Աֆղանստանում և «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորման տեղական կառույցն է, իր վրա է վերցրել հոկտեմբերի 15-ին Աֆղանստանի Ղանդահար քաղաքի շիա մզկիթում ուրբաթօրյա աղոթքի ժամանակ տեղի ունեցած պայթյունի պատասխանատվությունը։ Այդ մասին հայտնում է Ազատություն ռադիոկայանի տաջիկական ծառայությունը։    Ջիհադիստական կազմակերպությունը հայտարարել է, որ մահապարտ երկու ահաբեկիչները առանձին հարձակում են իրականացրել մզկիթի տարբեր հատվածների ուղղությամբ, որտեղ հավատացյալներն աղոթում էին: «Խորասանում Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորման հայտարարության մեջ, որը հրապարակվել է նրանց տելեգրամյան ալիքում, նշվում է, որ առաջին ահաբեկիչը մզկիթի միջանցքում գործի է դրել պայթուցիկ սարքավորումը, իսկ երկրորդը իր մահապարտի բաճկոնը պայթեցրել է մզկիթի կենտրոնում։  Հիշեցնենք, որ ուրբաթօրյա աղոթքի ժամանակ Աֆղանստանի Ղանդահար քաղաքի շիա մզկիթում պայթյուն էր տեղի ունեցել։ Զոհվել էր առնվազն 62 մարդ, ևս 68-ն ստացել տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներ։ Ղանդահարի Բիբի Ֆաթիմա շիա մզկիթի վրա հարձակումը դարձել է Աֆղանստանում ամենաարյունալի հարձակումը՝ օգոստոսի վերջին Աֆղանստանից ամերիկյան զորքերի դուրսբերումից հետո։ Նախորդ շաբաթ Կունդուզի շիա մզկիթում համանման պայթյունի արդյունքում զոհվել էր 50 մարդ։ Այդ ահաբեկչությունը ևս իր վրա էր վերցրել «Խորասանում Իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպությունը։
17:54 - 16 հոկտեմբերի, 2021
Պայթյուն Ղանդահարի շիա մզկիթում. զոհվել է առնվազն 62 մարդ |hetq.am|

Պայթյուն Ղանդահարի շիա մզկիթում. զոհվել է առնվազն 62 մարդ |hetq.am|

hetq.am: Ուրբաթօրյա աղոթքի ժամանակ Աֆղանստանի Ղանդահար քաղաքի շիա մզկիթում պայթյուն է տեղի ունեցել։ Զոհվել է առնվազն 62 մարդ, ևս 68-ն ստացել տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներ։ Այդ մասին հայտնում է BBC-ն։ Ղանդահարի Բիբի Ֆաթիմա շիա մզկիթի վրա հարձակումը դարձել է Աֆղանստանում ամենաարյունալի հարձակումը՝ օգոստոսի վերջին Աֆղանստանից ամերիկյան զորքերի դուրսբերումից հետո։  Նախորդ շաբաթ Կունդուզի շիա մզկիթում համանման պայթյունի արդյունքում զոհվել էր 50 մարդ։ Բացառված չէ, որ այս անգամ ևս պայթյունն իրականացրել է մահապարտ ահաբեկիչը։ AFP-ին ականատեսներից մեկը հայտնել է, որ երեք պայթյուն է լսել։ Ըստ նրա՝ մեկը տեղի է ունեցել Բիբի Ֆաթիմա մզկիթի դարպասների մոտ, մյուսը՝ հարավային հատվածում, իսկ երրորդը՝ մզկիթի տարածքի այն հատվածում, որտեղ հավատացյալները լվանում են իրենց ձեռքերն ու ոտքերը։ Ինչպես Ղանդահարից հայտնել է AFP-ի թղթակիցը, պայթյունի պահին մզկիթը բազմամարդ է եղել։ Շտապ օգնության առնվազն 15 մեքենա է ժամանել դեպքի վայր։ Սոցիալական ցանցերում տեսանյութ է հրապարակվել, որտեղ երևում է, որ մզկիթի հատակին զոհվածների մարմիններ կան։  «Թալիբան» շարժման ներկայացուցիչները ևս ժամանել են դեպքի վայր։ Նրանք բժիշկների հետ միասին տեղացիներին կոչ են անում արյուն հանձնել տուժածների համար։ Թալիբների ներկայացուցիչ Կարի Սայիդ Հոսթին հայտարարել է, որ ներկայումս ուսումնասիրվում են դեպքի հանգամանքները և մզկիթի վրա հարձակման մանրամասները։  Կունդուզ քաղաքի շիա մզկիթի վրա հարձակումը, որը տեղի է ունեցել նախորդ ուրբաթ օրը՝ հոկտեմբերի 8-ին, իր վրա էր վերցվել «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության տեղական խմբավորումը։ Սուննի ծայրահեղականները շիաներին հերետիկոսներ են անվանում։   
23:18 - 15 հոկտեմբերի, 2021
Աֆղանստանում թալիբների բարձրաստիճան պատվիրակությունն առաջին պաշտոնական այցն է կատարում. մեկնել են Թուրքիա |armtimes.com|

Աֆղանստանում թալիբների բարձրաստիճան պատվիրակությունն առաջին պաշտոնական այցն է կատարում. մեկնել են Թուրքիա |armtimes.com|

armtimes.com: Աֆղանստանի բարձրաստիճան պատվիրակությունը՝ «Թալիբան» շարժման կողմից ժամանակավոր կառավարության կազմում նշանակված արտաքին գործերի նախարար Ամիր Խան Մոթթաքիի գլխավորությամբ, այսօր պաշտոնական այցով մեկնել է Թուրքիա: Ինչպես հաղորդում է աֆղանական Bakhtar գործակալությունը, այցն իրականացվում է Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլութ Չավուշօղլուի անձնական հրավերով: Սա առաջին պաշտոնական այցն է Աֆղանստանում թալիբների իշխանության գալուց և երկրի համար նոր կառավարություն ստեղծելուց հետո: Ծրագիրը ներառում է երկկողմ հարաբերությունների, հումանիտար օգնության, առևտրի հարցերի շուրջ բանակցություններ: Սեպտեմբերի 7-ին Աֆղանստանում իշխանությունը զավթած «Թալիբան» արմատական շարժումը հայտարարեց նոր կառավարության կազմը: Մոլլա Մոհամմադ Հասան Ախունդը նշանակվեց վարչապետ, իսկ նրա տեղակալներն էին արմատականների քաղաքական թևի առաջնորդ մոլլա Աբդուլ Հանի Բարադարը և շարժման քաղաքական թևի ղեկավարի տեղակալ մոլլա Աբդուլ Սալամ Հանաֆին: Թալիբանը սկսել է լայնածավալ գործողություն Աֆղանստանի վրա վերահսկողություն հաստատելու համար այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ը գարնանը հայտարարեց իր զինված ուժերը այնտեղից դուրս բերելու որոշման մասին: Օգոստոսի 15-ին արմատականներն առանց կռվի մտան Քաբուլ, իսկ նախագահ Աշրաֆ Զանին հեռացավ երկրից:
11:35 - 14 հոկտեմբերի, 2021
Նպատակաուղղված փորձեր ենք տեսնում` «թեժացնելու» իրավիճակն Ասիայում. Լավրովը՝ ուժերը տարածաշրջանում վերադասավորելու ԱՄՆ ձգտման մասին |tert.am|

Նպատակաուղղված փորձեր ենք տեսնում` «թեժացնելու» իրավիճակն Ասիայում. Լավրովը՝ ուժերը տարածաշրջանում վերադասավորելու ԱՄՆ ձգտման մասին |tert.am|

tert.am: ՆԱՏՕ-ն Աֆղանստանից հեռանալուց հետո ձգտում է իր ուժերը վերադասավորել Ասիայում և աֆղան փախստականների հոսքերն ուղղել տարածաշրջան: «ՌԻԱ Նովոստի»-ի փոխանցմամբ՝ նման կարծիք է հայտնել ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը:«Ցավոք, աշխարհաքաղաքական դասավորվածությունը տարածաշրջանում չի հեշտանում՝ զսպելով դրա անցումը համապարփակ բազմակողմ համագործակցության և ինտեգրման կոորդինատների համակարգին: Նպատակաուղղված փորձեր ենք տեսնում «թեժացնելու» իրավիճակը, խարխլելու միջպետական փոխգործակցության առկա մեխանիզմները: Իրենց ներդրումն են ունենում նաև նեղ ձևաչափով կառույցները և ռազմական դաշինքները, որոնք ստեղծվում են «սառը պատերազմի» և զսպման քաղաքականության տրամաբանությամբ»,- ասել է նախարարը ելույթ ունենալով Ասիայում վստահության միջոցների և փոխգործակցության խորհրդի անդամ երկրների ԱԳ նախարարների հանդիպման ժամանակ:
10:55 - 12 հոկտեմբերի, 2021
Ռուսաստանը վճռական միջոցներ կձեռնարկի տաջիկա-աֆղանական սահմանին իրավիճակի վատթարացման դեպքում. ՌԴ ԱԳՆ |tert.am|

Ռուսաստանը վճռական միջոցներ կձեռնարկի տաջիկա-աֆղանական սահմանին իրավիճակի վատթարացման դեպքում. ՌԴ ԱԳՆ |tert.am|

tert.am: Ռուսաստանն ուշադրությամբ հետևում է տաջիկա-աֆղանական սահմանին ստեղծված իրավիճակին և լարվածության սրման դեպքում պատրաստ է ընդունել ամենավճռական միջոցառումները: ՏԱՍՍ գործակալության փոխանցմամբ՝ այս մասին ճեպազրույցի ժամանակ հայտարարել է ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան:«Եթե պահանջվի, կձեռնարկվեն ամենավճռական միջոցառումները՝ ռուս-տաջիկական դաշնակցային և ռազմավարական գործընկերության սկզբունքների համաձայն: Այս մասին բազմիս հայտարարել է ՌԴ ղեկավարությունը»,- ասել է Զախարովան:Հիշեցնենք, որ Տաջիկստանի և Աֆղանստանի միջև իրավիճակը սրվել է, երբ Աֆղանստանում իշխանության են եկել «Թալիբան» ծայրահեղական շարժման ներկայացուցիչները, որոնց զինյալները տեղակայվել են երկրի սահմաններին:
19:18 - 07 հոկտեմբերի, 2021