Ինֆոքոմ

Դեպքի առիթով գործադիրի կողմից օպերատիվ շտաբ ստեղծված չէ, սակայն գործում է փրկարարական շտաբ․ Արմեն Փամբուխչյան

Դեպքի առիթով գործադիրի կողմից օպերատիվ շտաբ ստեղծված չէ, սակայն գործում է փրկարարական շտաբ․ Արմեն Փամբուխչյան

Արտակարգ իրավիճակների նախարար Արմեն Փամբուխչյանը այսօր «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում լրագրողների հետ զրույցում ասաց, որ դեպքի առիթով գործադիրի կողմից օպերատիվ շտաբ ստեղծված չէ, սակայն գործում է փրկարարական շտաբ, որը ստեղծվում է հրդեհի կամ այլ արտակարգ իրավիճակի ժամանակ․ «Այս դեպքում, մասնավորապես, հենց առաջին պահից ստեղծվել է, երբ մենք հասկացել ենք այս միջադեպի բարդությունը, Երևան քաղաքի վարչությունն է այդ շտաբը համակարգրողը, բայց ինչպես գիտեք, նաև փրկարար ծառայության տնօրենը և ես անմիջապես մասնակցություն ունենք բոլոր հրահանգների և աշխատանքների իրականացմանը»։  Փամբուխչյանն ասաց՝ որպես այդպիսին շտաբ չի ստեղծվել, սակայն առողջապահության նախարարությունը ամբողջությամբ ներգրավված է, մինչև ուշ գիշեր առողջապահության փոխնախարարը եղել է դեպքի վայրում, Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարը այստեղ է եղել իր անձնակազմով, նաև տրամադրել են մի շարք տեխնիկաներ։ «Այս ամբողջի հանրագումարը ստացվում է, որ գործում է կառավարության կողմից շտաբ, սակայն յուրաքանչյուր գերատեսչություն համագործակցելով, իր կարիքները գնահատելով միմյանց հետ կարողանում են կառավարել»։ Նախարարը նաև ասաց՝ հրդեհը հնարավոր կլինի մարել մի քանի օր անց․ «Կրակը լինելու է մի քանի օր, սա կապ չունի նրա հետ, որ չենք կարողանում հանգցնել։ Այդպիսին է կրակի, այսպես ասած, բովանդակությունը»։
12:39 - 15 օգոստոսի, 2022
Սա ոչ ստանդարտ հրդեհ է․ ԱԻ փոխնախարարը անդրադարձավ հարցին, թե ինչու բռնկված հրդեհը վերջնական չի մարում

Սա ոչ ստանդարտ հրդեհ է․ ԱԻ փոխնախարարը անդրադարձավ հարցին, թե ինչու բռնկված հրդեհը վերջնական չի մարում

Ամբողջ գիշեր շատ մեծ ուժերով շարունակվել են որոնողափրկարարական աշխատանքները։Այս մասին դեպքի վայրում «Հանրային հեռուստաընկերության» լրագրողին հայտնել է Արտակարգ իրավիճակների փոխնախարար Դավիթ Համբարյանը՝ անդրադառնալով «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում առկա իրավիճակին։ «Հրշեջ-փրկարարական ծառայության 350 աշխատակից և ղեկավար կազմ է ընդգրկված եղել երեկոյան և գիշերվա ընթացքում, ինչպես նաև մտցրել ենք օգնող ուժեր, մասնավորապես Կարմիր Խաչի փրկարար կամավորներից 16 հոգի, ՀԿ-ներից 30 հոգի, և 60 կամավորներ, ովքեր մասնակցել են աշխատանքներին»,-ասաց նա։ Փոխնախարարի խոսքով՝ գիշերը հիմնականում կենտրոնացած են եղել որոնողափրկարարական աշխատանքների, ինչպես նաև հրդեհի օջախները վերահսկողության տակ պահելու վրա։  Համբարյանը անդրադարձել է նաև հարցին, թե ինչու հնարավոր չի լինում մարել հրդեհը։  «Սա ոչ ստանդարտ հրդեհ է, որովհետև գործ ունենք այնպիսի նյութերի հետ, որ մինչև վերջին փլատակի տակ չարվեն հրդեհաշիջման աշխատանքներ, չենք կարող խոսել հրդեհի մարման մասին։ Անգամ առավոտյան  դեռ  ճայթյուններ կային, այդ բարդությամբ է պայմանավորված, և մենք չենք կարող ստանդարտ կամ տեսանելի նյութերի հետ կապված հրդեհի պարագայում խոսել նույնի մասին։ Հիմա բացառապես այլ իրավիճակ է»։ Նրա խոսքով՝ ուժերը բավարար են, այս պահին նույնիսկ կամավորներին ներգրավելու կարիք չունեն․ «Կան հատվածներ, որոնք միայն ձեռքի աշխատանքով, հատուկ ուժերի միջոցով է արվում, և հետևաբար դա դանդաղություն է մտցնում։ Տեխնիկայի, մարդկային ուժի պակաս չկա, չի եղել ու հիմա էլ չկա։ Այս պահին անգամ կամավորներին ներգրավելու կարիք չունենք, դրա դեպքում անպայման կդիմենք»։ Հիշեցնենք, որ երեկ՝ ժամը 13։23-ին Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ «Սուրմալու» առեւտրի կենտրոնում տեղի է ունեցել պայթյուն։ Ըստ նախնական տվյալների՝  տեղի է ունեցել պայթյուն՝ հրդեհի բռնկմամբ։ Պայթյունի հետևանքով կա 6 զոհ, վիրավորների թիվն անցնում է 6 տասնյակից։
10:44 - 15 օգոստոսի, 2022
Կառավարությունը հաստատեց անձնական օգնականի ծառայությունը տրամադրելու կարգը և պայմանները

Կառավարությունը հաստատեց անձնական օգնականի ծառայությունը տրամադրելու կարգը և պայմանները

Կառավարությունը այսօրվա նիստի ընթացքում հաստատեց անձնական օգնականի ծառայություն տրամադրելու կարգը և պայմանները։ Այս նախագծի նպատակն է նպաստել հաշմանդամություն ունեցող անձանց անկախ ապրելու և համայնքում ներառվելու իրավունքի իրացմանը: Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի փոխնախարար Աննա Ժամակոչյանը նշեց, որ անձնական օգնականի ծառայությունը տրամադրվելու է հենաշարժական, տեսողական և հոգեկան, մտավոր խնդիրներով ֆունկցիոնալության խոր աստիճանի սահմանափակում ունեցող այն անձանց, որոնց ընտանիքները հաշվառված են ընտանիքների անապահովության գնահատման համակարգում։ «Այս կարգով սահմանվում է անձնական օգնականի ինստիտուտ, պետական միջոցներից վճարվում է մոտավորապես ժամը 1050 դրամի կարգի և այն դեպքերում, երբ հաշմանդամություն ունեցող անձը տասը ժամից ավելի խնամքի կարիք ունի»,-ասաց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Վարչապետը նշեց՝ նախագիծը 2024 թվականի հունվարի 1-ից է ուժի մեջ մտնելու, սակայն մինչ այդ պիլոտային ծրագիր կիրականացնեն:
13:02 - 11 օգոստոսի, 2022
Կառավարությունը երկարաձգեց վիրավորում ձեռք բերած զինծառայողների աջակցության տրամադրման ժամկետը

Կառավարությունը երկարաձգեց վիրավորում ձեռք բերած զինծառայողների աջակցության տրամադրման ժամկետը

Կառավարությունն այսօր չզեկուցվող հարցերից մեկով որոշեց երկարաձգել 44-օրյա պատերազմի հետևանքով վիրավորում կամ հոգեկան առողջության խնդիր ձեռք բերած զինծառայողների աջակցության տրամադրման ժամկետը։Ավելի վաղ կառավարության երկու որոշումներով հաստատվել էին 2020 թ․-ի սեպտեմբերի 27-ից Ադրբեջանի Հանրապետության կողմից Արցախի Հանրապետության դեմ սանձազերծված ռազմական գործողությունների հետևանքով վիրավորում (վնասվածք) ստացած կամ հոգեկան առողջության խնդիր ձեռք բերած զինծառայողների սոցիալական աջակցության միջոցառումը և աջակցության տրամադրման կարգը:Արդեն այս տարվա հուլիսի 28-ի որոշմամբ փոփոխություններ և լրացումներ են կատարվել նշյալ որոշումների մեջ,  համաձայն որի միջոցառման իրականացման ժամկետները երկարաձգվել են՝ 2021 թվականի մայիսի 15-ի փոխարեն սահմանելով 2022 թվականի հոկտեմբերի 1-ը։Ըստ նախագծի հիմնավորման՝ զինծառայողներին սոցիալական աջակցություն տրամադրելու համար առկա է լրացուցիչ 408  մլն դրամի չափով ֆինասական միջոցների հատկացման անհրաժեշտություն, որով կապահովվի վիրավորում (վնասվածք) ստացած կամ հոգեկան առողջության խնդիր ձեռք բերած 816 զինծառայողների աջակցության տրամադրումը:
12:52 - 11 օգոստոսի, 2022
Տաթև-Աղվանի ճանապարհահատվածի խնդիրները գրեթե լուծվել են, տեղադրվում է ասֆալտի երրորդ շերտը․ Սանոսյան

Տաթև-Աղվանի ճանապարհահատվածի խնդիրները գրեթե լուծվել են, տեղադրվում է ասֆալտի երրորդ շերտը․ Սանոսյան

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը այսօր՝ կառավարության նիստի ընթացքում, անդրադարձավ Տաթև-Աղվանի ճանապարհին՝ նշելով, որ այն մի փոքր ֆորսմաժորային իրավիճակում է շահագործման հանձնվել․  «Նախորդ տարվա վերջին այդ ճանապարհը մի փոքր ֆորսմաժորային իրավիճակում շահագործման հանձնվեց․ ի սկզբանե ճանապարհը նախատեսված էր որպես միջհամայանքային նշանակության ճանապարհ և շահագործման հանձնվեց, բայց հետագայում մենք տեսանք, որ ճանապարհը շատ լուջ պրոբլեմներ ունի, փոսեր էին գոյացել և այլն։ Մենք, ըստ էության, տարվա սկզբից սկսեցինք աշխատել այդ ուղղությամբ, և հիմա, իմ ունեցած վերջին տեղեկություններով, մեծ խնդիրները լուծվել է, և մնացել է վերջին 500 մետրանոց մի հատված, որտեղ այդ փոսերի հարցը պետք է լուծենք»,-ասաց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Գնել Սանոսյանն էլ ասաց՝  արդեն վաղը հավանաբար եղած փոսերն էլ չեն լինի, այդ հատվածները ամբողջությամբ ասֆալտապատ կլինեն։ «Երրորդ շերտի ասֆալտապատման գործընթացը սկսվել է, մոտ 5,8 կիլոմետր արդեն արվել է։ Եթե հասցնենք կառավարության հաջորդ նիստում մյուս շինարարական ընկերությանը գումար կհատկացնենք այնտեղի վերջին շերտի համար»,- ասաց Սանոսյանը։ Փաշինյանը նաև հիշեցրեց, որ ընթացքի մեջ են Տաթևի ոլորանները շրջանցող և, ըստ էության,  Տաթև գյուղը շրջանցող ճանապարհի շինարարությունը․ «Տաթև Լծեն, հետո Լծեն Շամբ, Լծենից Նորավան, որը արդեն կմիանա մայրուղուն»։ Փաշինյանը ՏԿԵ նախարար Գնել Սանոսյանից հետաքրքրվեց, թե ինչ վիճակում են այդ ճանապարհների շինարարական աշխատանքները․ Նախարարն էլ ասաց՝ Նորավանից Շամբ գնացող ճանապարհը նախատեսված չէ ծանր բեռնատարների համար․ «Քանի որ միջազգային ծրագրով է արվել, իրենց հետ բանակցում ենք հենց այդ ծրագրի շրջանակում ևս մեկ շերտ տեղադրելու։ Ինքը ամբողջողվին նոր ասֆալտապատված է, բայց նոր շերտ տեղադրենք, որպեսզի ծառայի բեռնատարներին։ Մենք Շամբ-Լծեն հատվածում ունենք վեց կիլոմետր, որը բավական ժամանակ է՝ մրցույթ շահող ընկերություն կա, և որոշակի աշխատանքներ է անում, բայց մենք դժգոհություն ունենք տեմպի հետ կապված»։ Լծեն-Տաթև հատվածում էլ, ըստ Սանոսյանի, 2 շինարարական ընկերություն կա, որոնցից մեկը 4 կիլոմետրից ավելի ասֆալտապատում իրականացրել է, և հավանաբար սեպտեմբեր ամսին իր 10 կիլոմետրը կավարտի՝ երկու շերտ ասֆալտապատումով․ «Նույնիսկ շինարարի մոտ կա միտք, որ երկրորդն էլ անի, այսինքն՝ ամբողջությամբ իր հատվածը ավարտի։ Եթե կանի, մենք իրենցից մինչև նոյեմբեր ուզում ենք երկու շերտը, եթե ավելի արագ կանեն, շատ ավելի ցանկալի է։ Երկրորդ շինարարի հետ դանդաղություն կար, բայց վերջին քսան օրերին բավական լավ տեմպ կա, այսինքն՝ այդ հատվածում մեր գլխավոր պրոբլեմը շարունակում է մնալ Լծենից Շամբ հատվածը, որտեղ գործող ճանապարհ կա, բայց բեռնատարների համար անցանելի չեն եղել»։ Փաշինյանն ասաց՝ նախատեսված է, որ այդ կտորն էլ նոյեմբերին պետք է շահագործման հանձնվի, բայց մտավախություն կա, որ այդտեղ էլ կարող են պրոբլեմբեր ի հայտ գալ, ինչը խնդրահարույց է։ «Դա շատ կարևոր նշանակության ճանապարհ է, և պետք է այդտեղ կարողանանք խնդիրներ կարգավորել»։
11:44 - 11 օգոստոսի, 2022
Գործադիրը 2 միլիարդ 734 միլիոն դրամ հատկացրեց ճանապարհաշինարարական աշխատանքների համար

Գործադիրը 2 միլիարդ 734 միլիոն դրամ հատկացրեց ճանապարհաշինարարական աշխատանքների համար

Կառավարությունը այսօր որոշեց 2 միլիարդ 734 միլիոն դրամ հատկացնել ճանապարհաշինարարական աշխատանքների համար։ «Ներկայացվող նախագծով առաջարկում ենք «Պետական բյուջեի մասին» օրենքում կատարել լրացումներ և փոփոխություններ, և նախարարությանը հատկացվելիք գումարով երեք հատվածներում իրականացնել կամ ավարտել ճանապարհաշինարարական աշխատանքներ։ Դրանցից մեկը Լոռու մարզում է՝ Ստեփանավանից Յաղդան կոչվող հատվածում, մյուսը Սիսիան-Դաստակերտ հատվածն է, և երրրոդը Տաթև-Աղվանի ճանապարհահատվածի մի կտորը՝ 17.5 կիլոմետրը»,- կառավարության նիստի ընթացքում ասաց Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Գնել Սանոսյանը։ Նախարարը նշեց՝ Տաթև-Աղվանիում ի հայտ եկած թերությունները վերացվել են և հիմա այդտեղ վերին շերտն է տեղադրվում, որի համար էլ ա անհրաժեշտ է գումար հատկացնել։
11:25 - 11 օգոստոսի, 2022
Ոչ թե «կառուցողական», այլ «ոչ կառուցողական մոտեցումներ» Հայաստանից․ Բայրամովի հայտարարությունը սխալ է ներկայացվում

Ոչ թե «կառուցողական», այլ «ոչ կառուցողական մոտեցումներ» Հայաստանից․ Բայրամովի հայտարարությունը սխալ է ներկայացվում

Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Ջեյհուն Բայրամովն իր ալժիրցի գործընկերոջ հետ հանդիպման ընթացքում խոսել էր Հայաստանի հետ հարաբերությունների մասին՝ հայտարարելով, թե «Հայաստանը որոշ ոչ կառուցողական մոտեցումներ է ցուցաբերում» եռակողմ հայտարարության կյանքի կոչման հարցում․ «Ադրբեջանը հարևան երկրների հետ նորմալ հարաբերությունների ձևավորման կողմնակից է: Մենք կարող ենք առաջ շարժվել հարաբերությունների կարգավորման առումով՝ հիմնված սահմանների փոխադարձ անձեռնմխելիության սկզբունքի վրա»,- ասել էր Բայրամովը։  Վերջինիս այս հայտարարությունը, սակայն, սխալ է ներկայացվել նախ ադրբեջանական, ապա՝ հայկական լրատվամիջոցներում։ Լուրերը սկզբնական շրջանում տարածվել էին՝ Բայրամովին վերագրելով «Հայաստանը կառուցողական մոտեցումներ է ցուցաբերում» հայտարարությունը։ Ժխտական մասնիկի բացակայությամբ լուրը տարածել էր նաև «Ազատություն» ռադիոկայանը, որի հայերեն բաժինը հետագայում ուղղեց սխալը, իսկ անգլերենում այն շարունակում է մնալ սխալ։ Սխալ տարբերակը տարածել են նաև 1in.am-ը, 5tv.am-ը,  «Առավոտ»-ը, aysor.am-ը  և այլ կայքեր՝ հղում անելով կա՛մ ադրբեջանական կայքերին, կա՛մ «Ազատություն» ռադիոկայանին։ Հայտարարության սխալ մեկնաբանության սկզբնաղբյուրը ադրբեջանական կայքերն են, ամենայն հավանականությամբ պետական ԱՊԱ գործակալությունը, որը ևս հրապարակելուց հետո ուղղել է սխալը։ Թեպետ սխալը ուղղելը շատ ժամանակ չի պահանջել ադրբեջանական կայքերից, հայկական մամուլում և սոցիալական ցանցերում թեման շարունակվում է քննարկվել և շահարկվել։  «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության ղեկավար Սուրեն Սուրենյանցը Բաքվի հռետորաբանության ենթադրյալ փոփոխությունը կապել է «ստվերում ինչ-որ իրադարձությունների» հետ։ Նման եզրակացություններ արել են նաև այլ օգտատերեր։  Բաքվի, հռետորիկան, սակայն «մեկ գիշերում» ամենևին էլ չի փոխվել, պարզապես լրատվականները բաց էին թողել «ոչ» ժխտական մասնիկը։  Բայրամովը և Ադրբեջանի այլ պաշտոնյաներ Հայաստանի «ոչ կառուցողական մոտեցումների» և «Զանգեզուրի միջանցքի» հարցը հետաձգելու մասին ակտիվորեն խոսում էր նաև նախորդող օրերին։  Անի Ավետիսյան
19:38 - 10 օգոստոսի, 2022
Հայաստանում ռուսական ալիքների հեռարձակումը չի դադարեցվել․ Գառնիկ Դավթյանը սխալվում է

Հայաստանում ռուսական ալիքների հեռարձակումը չի դադարեցվել․ Գառնիկ Դավթյանը սխալվում է

Երեկ՝ «168.am»-ի «Պրեսսինգ» հաղորդման ընթացքում, ադրբեջանագետ Գառնիկ Դավթյանը խոսեց «Նիկոլ Փաշինյանի հակառուսական գործողությունների մասին»։  «Ժամանակին մտածում էինք, որ Նիկոլ Փաշինյանը․․․ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների անկման համատեքստում, օրինակ, չդիմավորեց Պուտինին օդանավակայանում, տարատեսակ հակառուսական հայտարարություններ արեց, մեդիայից կտրեց ռուսական ալիքների հեռարձակումը»։ Գառնիկ Դավթյանը, սակայն, սխալվում է․ Հայաստանում ռուսական ալիքների հեռարձակումը չի դադարեցվել։ 2020-ին, երբ պետք է ընդունվեր «Տեսալսողական մեդիայի մասին» օրենքը, խոսակցություններ կային, որ օրենքի նախագիծը հակառուսական է։ Պատճառը օրենքի 44-րդ հոդվածի 2-րդ կետն էր, որով սահմանվում էր․ «Հանրային մուլտիպլեքսում սլոթի օգտագործման լիցենզիա կարող են ստանալ միայն Հայաստանի Հանրապետությունում գործող Հեռարձակողները, եթե այլ բան նախատեսված չէ մինչև սույն դրույթն ուժի մեջ մտնելը կնքված միջազգային պայմանագրով»: 2020-ի դրությամբ գործող օրենսդրությամբ օտարերկրյա լրատվամիջոցները կարող էին լիցենզիա ստանալ։ Նոր օրենքով սահմանվում էր, որ օտարերկրյա լրատվամիջոցները չեն կարող հանրային մուլտիպլեքսում հեռարձակվելու լիցենզիա ստանալ։ Այս լրավտամիջոցները, սակայն, Հայաստանում կարող են գործել պայմանագրի հիման վրա։ Օրենքի նախագծին 2020-ին անդրադարձել էր նաև Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպանությունը․ «Այս հարցը Հայաստանի՝ որպես ինքնիշխան պետության, ներքին գործն է։ Միևնույն ժամանակ, նոր օրենքն ուղղակիորեն կանդրադառնա Հանրապետությունում ռուսական հեռուստաալիքների հեռարձակման ճակատագրի վրա»:  «Ազատության» եթերում Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի (ՀՌՀ) նախագահ Տիգրան Հակոբյանը հերքել էր, որ նախագծով ենթադրվում է փակել ռուսական ալիքները։ «Բոլոր երկրները ունեն հանրային մուլտիպլեքս, որը եթե մենք համեմատենք սպառողական զամբյուղի հետ, այնտեղ մտնում է տեղեկատվական այն նվազագույն զամբյուղը, որը ցանկացած մարդ Հայաստանում, ով ունի հեռուստացույց, կարող է տեղեկատվական ապրանքը սպառել: Այստեղ պետությունը երաշխավորում է, որ յուրաքանչյուր Հայաստանի քաղաքացի կստանա այն նվազագույն փաթեթը տեղեկատվության, որն ինքը երաշխավորում է: Դա հանրային մուլտիպլեքսն է, որտեղ այսօր, բացի տեղական հեռուստաընկերություններից, հեռարձակվում են նաև օտար հեռուստաընկերություններ: Ես ամենայն պատասխանատվությամբ հայտարարում եմ, որ աշխարհում որևէ այլ երկիր չկա, որտեղ հանրային մուլտիպլեքսում լինեն հասարակական, քաղաքական ուղղվածություն ունեցող օտար հեռուստաալիքներ: Խնդիրը նոր օրենքով կարգավորում է հենց այդ հանրային մուլտիպլեքսը, որտեղ օտար հեռարձակողները կարող են հեռարձակվել միայն միջպետական կամ միջկառավարական կամ միջազգային պայմանագրերով: Խոսքը չի գնում փակելու մասին, հարյուրավոր օտար հեռարձակողների մասին, որոնք առկա են կաբելային ցանցերում, արբանյակներում և այլն, խոսքը գնում է միայն հանրային մուլտիպլեքսի մասին»,- նշել էր ՀՌՀ նախագահը:  «Տեսալսողական մեդիայի մասին» օրենքն ուժի մեջ մտավ 2020-ի օգոստոսի 7-ին։ 2011-ին տրամադրված լիցենզիաներով Հայաստանում հեռարձակվում էին ռուսական «РТР планета», «Первый канал» և «Культура» հեռուստաալիքները։ «РТР планета»-ն հեռարձակվում է ՀՀ ողջ տարածքում, մյուսները՝ մայրաքաղաք Երևանում։ Հայաստանում հեռարձակվում էր նաև ռուսական «Мир»-ը, սակայն միջպետական պայմանագրի հիման վրա։ ՀՌՀ-ի՝ 2021-ի տարեկան հաղորդման մեջ նշվում է․ «Մինչև «Տեսալսողական մեդիայի մասին» օրենքի ուժի մեջ մտնելն օտարերկրյա տեսալսողական ծրագրերը Հայաստանի Հանրապետության տարածքում հեռարձակվում էին լիցենզիայի հիման վրա, սակայն 2021 թվականից հանրային մուլտիպլեքսում օտարերկրյա տեսալսողական ծրագրերի հեռարձակումներն իրականացնում են առանց լիցենզիայի՝ միջպետական պայմանագրի հիման վրա»: Տարեկան հաղորդումից նաև տեղեկանում ենք, որ ՀՀ և ՌԴ կառավարությունների միջև 2020 թ․ դեկտեմբերի 30-ին կնքվել է «Զանգվածային հեռահաղորդակցության ոլորտում համագործակցության մասին» համաձայնագիր, որի համաձայն՝ յոթ տարի ժամկետով հեռարձակվում են նախկինում լիցենզիայի հիման վրա հեռարձակված հեռուստաընկերությունները: Միջպետական պայմանագրով հեռարձակվում է նաև «Мир»-ը։ Մինչև նոր օրենքի ընդունումը Հայաստանի հանրային մուլտիպլեքսում հեռարձակվում էր նաև ամերիկյան CNN-ը։ 2021-ից, սակայն, CNN-ն այլևս չի հեռարձակվում։ ՀՌՀ նախագահ Տիգրան Գրիգորյանը նշել էր՝  պատճառն այն է, որ ԱՄՆ–ում պետական հեռուստաընկերություններ չկան, և ԱՄՆ–ն չի կարող, ի տարբերություն Ռուսաստանի, Հայաստանի հետ միջպետական պայմանագիր կնքել։ Այսպիսով, «Տեսալսողական մեդիայի մասին» օրենքի ընդունումից հետո Հայաստանում օտարերկրյա լրատվամիջոցները լիցենզիա չեն կարող ստանալ, սակայն կարող են գործել միջպետական պայմանագրերի հիման վրա։ Իսկ մինչև օրենքի ընդունումը Հայաստանում հեռարձակված ռուսական հեռուստաալիքները շարունակում են հեռարձակվել նաև հիմա՝ արդեն միջպետական պայմանագրի հիման վրա։ Աննա Սահակյան
17:47 - 10 օգոստոսի, 2022
Մարգարիտ Եսայան vs Հակոբ Ասլանյան․ ո՞վ է ավելի ակտիվ գործունեություն ծավալել

Մարգարիտ Եսայան vs Հակոբ Ասլանյան․ ո՞վ է ավելի ակտիվ գործունեություն ծավալել

Մի քանի օր առաջ՝ «24TV»-ին տված հարցազրույցում, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Հակոբ Ասլանյանն, անդրադառնալով ընդդիմադիրների հայտարարություններին, գնահատական տվեց ՀՀԿ-ական նախկին պատգամավոր Մարգարիտ Եսայանի գործունեությանը։ «Անցյալ օրը, նախկին ՀՀԿ-ական 5-րդ և 6-րդ գումարման պատգամավորուհի կար, որը իր ամբողջ [գործունեության] ընթացքում բացարձակապես ոչինչ չի արել, ես չեմ տեսել մի ելույթ նրա։ Մարգարիտ Եսայան․ ես անուն եմ տալիս։ Այնպես է հոխորտում, այնպես է խոսում։ Գոնե, ա՛յ տիկին, գնա մի հատ հայելու մեջ նայի, մի հատ տես՝ դու ով ես։ Երկու գումարումների պատգամավոր ես եղել, ի՞նչ ես արել հայրենիքի համար՝ բացի թալանելուց»,- նշեց Հակոբ Ասլանյանը։ «Infocom»-ն ուսումնասիրել է Ազգային ժողովում առկա տվյալները՝ հասկանալու՝ Մարգարիտ Եսայա՞նն է պատգամավորական ավելի ակտիվ գործունեություն ծավալել, թե՞ Հակոբ Ասլանյանը։ Ուսումնասիրվել է ԱԺ նիստերի սղագրությունների բաժինը, որտեղից առաձնացվել են երկու պատգամավորների բոլոր ելույթները, ինչպես նաև նախագծերի բաժինը, հասկանալու համար, թե նրանցից ով քանի նախագիծ է հեղինակել։ Մարգարիտ Եսայանը եղել է ԱԺ 5-րդ և 6-րդ գումարումների պատգամավոր, «Հայաստանի Հանրապետական կուսակցություն» խմբակցության անդամ։ 5-րդ գումարման ընթացքում (2012-2017 թթ․) Մարգարիտ Եսայանն ունեցել է առնվազն 50 ելույթ։ 6-րդ գումարման ընթացքում (2017-2018) նա ունեցել է 9 ելույթ։ Փաստորեն, իր պատգամավորական ողջ գործունեության ընթացքում՝ 2012-2018 թթ․, Եսայանը տարեկան ունեցել է միջինում 8 ելույթ։ Հակոբ Ասանյանն ԱԺ պատգամավոր է 2020-ի դեկտեմբերից։ Իր պատգամավորական գործունեության ավելի քան մեկուկես տարվա ընթացքում նա ելույթ է ունեցել երկու անգամ։ Նախագծերի մասով ևս Մարգարիտ Եսայանն առջևում է։ 5-րդ գումարման ԱԺ-ում նա համահեղինակել է օրենքի 7 նախագիծ, որոնցից 3-ն ընդունվել է։ 6-դ գումարման ԱԺ-ում պատգամավորը համահեղինակել է 2 նախագիծ, որոնցից 1-ն է ընդունվել։ Հիշեցնենք, որ 6-րդ գումարման ԱԺ-ն գործել է մինչև 2018-ի դեկտեմբերի արտահերթ ընտրությունները։ Իսկ Հակոբ Ասլանյայնն իր պատգամավորական գործունեության ողջ ընթացքում չի հեղինակել կամ համահեղինակել օրենքի ոչ մի նախագիծ։ Այպիսով, ՔՊ-ական պատգամավորը Մարգարիտ Եսայանին մեղադրում է պասիվության համար, մինչդեռ վերջինս իր պատգամավորական գործունեության ընթացքում ելույթների և նախագծերի մասով ավելի ակտիվ գործունեություն է ծավալել, քան Ասլանյանը։ Աննա Սահակյան  
18:56 - 09 օգոստոսի, 2022
«Մեր բակ» մանկապարտեզում բռնության դեպքի առթիվ հարուցված քրեական գործն ուղարկվել է դատարան

«Մեր բակ» մանկապարտեզում բռնության դեպքի առթիվ հարուցված քրեական գործն ուղարկվել է դատարան

Երեւանի «Մեր բակ» մանկապարտեզի աշխատակցի կողմից մանկապարտեզի սաների նկատմամբ առերեւույթ ֆիզիկական եւ հոգեբանական բռնություն գործադրելու դեպքի առթիվ հարուցված քրեական գործով նախաքննությունն ավարտվել է, գործն ուղարկվել  է դատարան՝ ըստ էության քննության։ Այս մասին «Ինֆոքոմ»-ի գրավոր հարցմանն ի պատասխան՝ տեղեկացրել է ՀՀ քննչական կոմիտեն։ Հիշեցնենք՝ 2020 թ․ դեկտեմբեր ամսին մի քանի ծնողներ ահազանգել էին, որ մանկապարտեզի աշխատակիցների կողմից իրենց երեխաների նկատմամբ հոգեբանական եւ ֆիզիկական բռնություն է գործադրվել։ Ահազանգին զուգահեռ նրանք հրապարակել էին գաղտնի ձայնագրություն, որում լսվում էր, թե ինչպես է մանկապարտեզի աշխատակիցներից մեկն անպատվում երեխաներին եւ սպառնալիքներ հնչեցնում, ինչն ուղեկցվում էր հարվածների եւ երեխաների լացի ձայներով։ Միաժամանակ հանցագործության մասին հաղորդում էր ներկայացվել ՀՀ ոստիկանություն, որի հիման վրա նախապատրաստված նյութերով դեկտեմբերի 8-ին հարուցվել էր քրեական գործ ՀՀ քրեական օրենսգրքի խոշտանգման՝ 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին եւ 3-րդ կետերով (երկու կամ ավելի անչափահասի նկատմամբ դիտավորյալ այնպիսի գործողությունը, որի միջոցով անձին պատճառվում է ուժեղ ցավ կամ մարմնական կամ հոգեկան տառապանք): Դեպքից օրեր անց Քննչական կոմիտեն հայտնել էր, որ նույն հոդվածով մեղադրանք է առաջադրվել մանկապարտեզի դաստիարակչուհուն։ Գրավոր հարցմամբ հետաքրքրվել էինք, թե ինչ փուլում է քրեական գործը, քանի անձ ունի մեղադրյալի կարգավիճակ, եւ ինչ խափանման միջոց է ընտրված նրանց նկատմամբ։ Խնդրել էինք հայտնել, թե քանի երեխա է ճանաչվել տուժող, եւ ինչ է պարզվել նշանակված փորձաքննությունների արդյունքներով։ Մեր հարցերին ի պատասխան՝ Քննչական կոմիտեն հայտնել է, որ քրեական գործով տուժող է ճանաչել 6 երեխա, որոնցից 5-ը ենթադրյալ դեպքի ժամանակ եղել են 2 տարեկան, 1-ը՝ 3։ Երեխաների հայրերը ճանաչվել են որպես տուժողների օրինական ներկայացուցիչներ։    Նախաքննության ընթացքում, ի թիվս այլնի, նշանակվել են դատահոգեբանական փորձաքննություններ, որոնց շրջանակում ստացված եզրակացությունների համաձայն՝ մանկապարտեզում երեխաների դաստիարակությամբ եւ խնամքով զբաղվող աշխատակիցների կողմից երեխաների հասցեին վիրավորական, սպառնացող արտահայտություններ հնչեցնելը եւ ծեծի ենթարկելը երեխաների համար հանդիսացել են հոգետրավմատիկ գործոնների ամբողջություն՝ բացասաբար անդրադառնալով նրանց հոգեվիճակի վրա եւ ուղեկցվելով դրանից բխող վարքային եւ հուզական փոփոխություններով։ Միեւնույն ժամանակ փորձագետը եզրակացրել է, որ վաղ իմացական եւ հուզային ոլորտների զարգացվածության տարիքային առանձնահատկությունների պայմաններում հնարավոր չէ գնահատել հոգեկան ուժեղ տառապանքի առկայությունը, քանի որ երեխաները, թեեւ կարող են հիշել եւ իրենց տարիքին համապատասխան բառապաշարի սահմաններում վերապատմել ուժեղ հուզական ռեակցիա առաջացրած եւ վառ տպավորություն թողած իրողությունները, սակայն այդ իրողությունների մասին ակտիվ չհիշեցնելու, չհարցնելու, չվերապատմելու, բարենպաստ հոգեբանական պայմանների ստեղծման դեպքում արագ մոռանում են այդ իրողությունները եւ փոխում դրանց հանդեպ հուզական արձագանքը։ Դեպքից հետո մամուլում հրապարակումներ էին եղել այն մասին, թե մանկապարտեզի տնօրենը Լուսինե Հայրապետյանը լռության դիմաց ծնողներին գումար է առաջարկել, սակայն մեր հարցին ի պատասխան՝ ՔԿ-ից հայտնել են, որ նախաքննության ընթացքում կատարված ստուգումներով Լուսինե Հայրապետյանի կողմից ՀՀ ՔՕ-ով նախատեսված որեւէ հանցանքի վերաբերյալ բավարար ապացույցների համակցությամբ տեղեկություններ չեն ստացվել: Նշենք, որ այդ տեղեկությունները հերքել էր նաեւ Հայրապետյանի փաստաբանը։ ՔԿ-ից նաեւ հայտնել են, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրանք է առաջադրվել միայն մանկապարտեզի հիշյալ դաստիարակչուհուն՝ Գայանե Արսենյանին, որի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել երկրից չհեռանալու մասին ստորագրությունը։ Համաձայն մեղադրական եզրակացության՝ Գայանե Արսենյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, չունենալով համապատասխան մասնագիտական որակավորում, սակայն 2020 թվականի սեպտեմբեր ամսից որպես դաստիարակ փաստացի աշխատելով Երևանի Կամարակի 2-րդ նրբանցքի 19-րդ հասցեում գործող «Մեր Բակ» մանկապարտեզում եւ ունենալով մանկապարտեզի հոգածությանը հանձնված եւ իր խմբում ընդգրկված երեխաների առօրյա խնամքով եւ դաստիարակությամբ զբաղվելու պարտականություն, թերի է կատարել իր նշված պարտականությունները` չկարողանալով մանկավարժական մեթոդների կիրառմամբ հասնել իր խնամքին հանձնված մանկահասակ երեխաների հանգստացնելուն եւ պատշաճ կերպով նրանց խնամքն իրականացնելուն։ Ըստ մեղադրանքի՝ Արսենյանը սպառնալիքներ, վիրավորական արտահայտություններ է հնչեցրել անօգնական վիճակում գտնվող մանկահասակ երեխաների նկատմամբ՝ սպառնալով չքնելու դեպքում պահել մութ սենյակում, դանակով վիզը կտրել, սատկացնել, դիմել հայրերին՝ երեխաներին ծեծի ենթարկելու համար, ինչպես նաեւ երեխաների պահանջով հրաժարվել է տրամադրել խմելու ջուր եւ հարվածներ հասցնելով՝ ծեծի է ենթարկել նրանց։ Գայանե Արսենյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանը մեր զրույցում չցանկացավ տեղեկացնել իրենց դիրքորոշման մասին՝ նշելով միայն, որ այս պահին հրաժարվում են լրատվամիջոցներին որեւէ բան հայտնել։ Ըստ դատական տեղեկատվական համակարգում առկա տեղեկության՝ քրեական գործը գտնվում է Երեւանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Նելլի Բաղդասարյանի վարույթում։ Գործով դատական նիստ է նշանակվել սեպտեմբերի 16-ին։ Քրեական գործի նյութերով նոր գործ է հարուցվել Մեր հարցմանն ի պատասխան՝ Քննչական կոմիտեից նաեւ հայտնել են, որ մանկապարտեզին առնչվող հիշյալ քրեական գործի նյութերով հարուցվել է առանձին քրեական գործ, որի շրջանակում 2022 թվականի ապրիլի 29-ին որոշում է կայացվել որպես մեղադրյալ ներգրավել անհատ ձեռներեց Գոհար Հայրապետյանին (հանդիսանում է ԱՁ Գոհար Հայրապետյանը, որի կազմի մեջ գործել են «Մեր բակ» անվանումը կրող մանկապարտեզները)։ Նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով (առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելը), եւ որպես խափանման միջոց է ընտրվել երկրից չհեռանալու մասին ստորագրությունը։ Գոհար Հայրապետյանի վերաբերյալ քրեական գործի նախաքննությունը եւս ավարտվել է, այն ուղարկվել է դատարան եւ մակագրվել Երեւանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Դավիթ Բալայանին։ Համաձայն մեղադրական եզրակացության՝ Գոհար Հայրապետյանը, ՀՀ հարկ վճարողների սպասարկման վարչությունում հաշվառված լինելով որպես Ա/Ձ Գոհար Հայրապետյան եւ 2013 թվականի սեպտեմբերի 17-ից գրանցված լինելով ՀՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրում, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա, Մուշ թաղամաս 131 տուն հասցեում եւ 2020 թվականի օգոստոսի 1-ից Երևան քաղաքի Քանաքեռ-Զեյթուն, Կամարակի 2-րդ նրբանցք 19 տուն հասցեում՝ «Մեր Բակ» անվանմամբ զարգացման եւ խնամքի կենտրոնների միջոցով իրականացրել է նախադպրոցական կրթության գործունեություն: Ըստ մեղադրանքի՝ 2019-2021 թթ ժամանակահատվածում, Գոհար Հայրապետյանը, փաստացի հանդիսանալով կազմակերպության ղեկավարը, պատասխանատվություն կրելով օրենսդրության պահանջներին համապատասխան ֆինանսական հաշվետվությունների ժամանակին կազմման, ներկայացման համար, չարամտորեն, հարկերը, տուրքերը եւ պարտադիր այլ վճարը խոշոր չափերով չվճարելու նպատակով, դիտավորությամբ խախտելով ՀՀ հարկային օրենսգրքի, «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» եւ «ՀՀ պաշտպանության ժամանակ զինծառայողների կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասների հատուցման մասին» ՀՀ օրենքների մի շարք հոդվածներ, օրենքով սահմանված կարգով եւ ժամկետներում հարկային մարմնին համապատասխան հաշվետվություններ չի ներկայացրել՝ այդ կերպ պետությանը դիտավորությամբ չվճարելով ընդհանուր խոշոր չափի՝ 6.453.400 ՀՀ դրամ գումար։ Գոհար Հայրապետյանի պաշտպան Աբգար Պողոսյանը մեր զրույցում տեղեկացրեց, որ Հայրապետյանն առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունում․ «Քրեական գործում անգամ ստուգման ակտ առկա չէ, մեզ չի պարզաբանվել, թե այդ հարկերը որտեղից են գոյացել, մի քանի անգամ տիկին Հայրապետյանը ասել է, որ պատրաստ է վճարել եւ չի խուսափում, եւ իրականում էլ պատրաստ է, պարզապես մեզ չեն պարզաբանում, այդ հաշվարկը մեզ համար մութ է մնացել: Յուրաքանչյուր թիվ, որը կներկայացվի եւ հասկանալի կլինի, տիկին Հայրապետյանը պատրաստ է վճարել»։  Պողոսյանի խոսքով՝ իրենք հաշվարկի հետ համաձայն չեն եւ իրենց անձնական հաշվարկն ունեն․ թե ըստ դրա՝ ինչ գումարների մասին է խոսքը, պաշտպանն առայժմ չմանրամասնեց՝ նշելով, որ քրեական գործը պետք չէ լուրջ ընկալել․ «Օրինակ՝ պատերազմի օրերին այն բոլոր երեխաներին, ում ծնողները մասնակցել են ռազմական գործողություններին, անվճար է ծառայություն մատուցել, բայց դրանք էլ են հաշվել որպես հարկ, նման խնդիրներ կան, որ մեզ համար անընդունելի են, ես չգիտեմ՝ նմանատիպ հաստատություններ, որ այդ կերպ են վարվել, բավականին շատ էին երեխաները, ում ծնողները մասնակցում էին պատերազմին»,- ասաց նա։ Ինչ վերաբերում է հաշվետվություններին, Պողոսյանի խոսքով՝ դրանք ներկայացվել են․ «Անգամ երբ արդեն քրեական գործ կար, օրագրերից սկսած, իր ձեռագրով գրած տարիների հաշվարկը, ամեն ինչը ներկայացվել է»,- ասաց պաշտպանը՝ հավելելով, որ պայքարելու են արդարացման համար։ Գոհար Հայրապետյանի գործով առաջին դատական նիստը նշանակվել է հոկտեմբերի 27-ին։   Միլենա Խաչիկյան
18:14 - 09 օգոստոսի, 2022
Նպատակը թիմեր ձևավորելն է, որոնք համայնքներում փոփոխություններ կբերեն․ Նոյեմբերյանում կանցկացվի «Ապագայի նախատիպը» միջոցառումը

Նպատակը թիմեր ձևավորելն է, որոնք համայնքներում փոփոխություններ կբերեն․ Նոյեմբերյանում կանցկացվի «Ապագայի նախատիպը» միջոցառումը

Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան համայնքում օգոստոսի 20-21-ը տեղի կունենան կոնֆերանսներ, պանելային քննարկումներ ՏՏ ոլորտի, մարզերի համաչափ զարգացման և մի շարք այլ թեմաների վերաբերյալ։ «Ապագայի նախատիպը» կոչվող այս միջոցառումը կազմակերպել են «Protolab» ստարտափի պատանիները՝ ստարտափի հիմնադրման մեկ ամյակի առիթով։ «Protolab»-ի համահիմնադիր Արգամ Ամիրաղյանը միջոցառման նպատակը նկարագրում է Առաջատար տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միության տնօրեն Կարեն Վարդանյանի խոսքերով․ «Աշխարհում հաղթում են թիմերը, իսկ անհատների առաքելությունը թիմեր ստեղծելն է»․ «Մեր գլխավոր նպատակն այն է, որ ձևավորվեն թիմեր, որոնք համայնքներում փոփոխություններ կբերեն։ Ես վստահ եմ, որ միջոցառումը մեր համայնքի համար օգտակար կլինի, որովհետև ես չեմ հիշում, որ Նոյեմբերյանում այսպիսի կոնֆերանսային միջոցառում երկար ժամանակ եղած լինի։ Հույս ունեմ, որ մարդիկ նորից հավատով կլցվեն դեպի Նոյեմբերյան ու ապագա կտեսնեն նաև իրենց համայնքներում»։ Արգամը պատմում է, որ հետաքրքրիր ու խիտ գրաֆիկ են կազմել, որպեսզի երկու օրերը դառնան իսկական գիտելիքի տոն։ Միջոցառման գլխավոր թեմաներն են մարզերի համաչափ զարգացումը, ՏՏ ոլորտը, բիզնեսի զարգացումը, անձնային աճը, մոտիվացիան․ լինելու են կոնֆերանսներ, պանելային քննարկումներ․ «Առաջին օրը ամբողջ օրակարգը հիմնականում նվիրված է լինելու կոնֆերանսներին, պանելային քննարկումներին,  որից հետո արդեն մեկնելու ենք վրանային գիշերակացի, երեխաները հնարավորություն են ունենալու շփվել միմյանց ու նաև փորձառու մարդկանց հետ։ Հաջորդ օրը կոնֆերանսների քանակն ավելի քիչ կլինի․ տեղի կունենա «Protolab»-ի պաշտոնական շնորհավորումը, ու որոշել ենք գաղափարների մրցույթ իրականացնել, որի մասնակիցները լինելու են Հայաստանի տարբեր մարզերից թիմեր, ու նրանց ծրագրերը պետք է միտված լինեն իրենց համայնքներում որոշ խնդիրներ լուծելուն»։ Արգամն ասում է, որ այս պահին 20 բանախոսներ հաստատել են միջոցառմանը իրենց մասնակցության մասին, որոշների հետ էլ դեռ ճշգրտման փուլում են։ Իսկ համայնքներում խնդիրներ լուծելու համար նախատեսված գաղափարների մրցույթի համար թիմերը պետք է նախապես հայտագրվեն․ Արգամն ասում է, որ այս պահին հայտագրումները քիչ են․ «Սակայն շփվելով մարզեցիների հետ, տեսնում ենք, որ հետաքրքրվածությունը բավական մեծ է, ու լինելու է  գաղափարների իրական մրցակցություն։ Հայտատադիմումները փակվելու են օգոստոսի 10-ին, ու մտածում ենք, որ վերջին 2 օրում կտեսնենք, թե ինչ գաղափարներ կան, որոնք փոփոխություն կբերեն համայնքներում, հետո արդեն՝ մարզերում»։ Նրա խոսքով՝ միջոցառմանը 150 պատանիներ են մասնակցելու, որոնք 15-23 տարեկան են։ Մասնակիցները հիմնականում Տավուշի և Լոռու մարզերից են․ «Միջոցառմանը մասնակցելու հայտադիմումները արդեն փակվել են, ու ընդհանուր առմամբ 190 հոգի են հայտադիմում ներկայացրել, որոնցից 110-ը հաստատ անցել են։ Նրանց կմիանան նաև Նոյեմբերյանի երեխաները, ու մասնակիցների թիվը 150 կլինի»։ Պատանիները միջոցառման կազմակերպման ճանապարհին դժվարությունների հանդիպում են, սակայն հույս ունեն, որ այն հնարավորինս բարձր մակարդակով կանցկացնեն․ «Բացի նրանից, որ մեր փորձը քիչ էր միջոցառումներ կազմակերպելու առումով, նաև սեզոնային իրավիճակով պայմանավորված բավական բարդ էր մարդկանց հետ կապ հաստատելը։ Հյուրերի մեծ մասը, որոնք գաղափարակից են, գտնվում են Հայաստանից դուրս կամ գործի բերումով խիստ զբաղված են լինում։  Խնդիրները շատ են, բայց մենք կարծում ենք, որ պատվով ենք դուրս գալիս, ու քանի որ մեր նպատակը բավականին մեծ է, բարդացումները այդքան էլ չեն խանգարում, թույլ տրված սխալներն էլ մեր կազմակերպած հաջորդ միջոցառման ընթացքում կուղղվեն»։ Նա պատմում է նաև, որ միջոցառումը «Protolab»-ի թիմով են կազմակերպում, սակայն զգում են Նոյեմբերյանում ապրող պատանիների, երիտասարդների, ինչպես նաև համայնքի աջակցությունը։ Իսկ «Ապագայի նախատիպը» «Protolab» ստարտափի կարգախոսն է, հենց այդպես էլ անվանել են սպասվելիք միջոցառումը․ «Մենք նաև այդ օրերին փորձելու ենք կառուցել ապագայի նախատիպը, այսինքն՝ տարբերակներ գտնել, թե ինչպիսին պետք է լինի ապագան Հայաստանում»։   Նանե Ավետիսյան
12:32 - 09 օգոստոսի, 2022
Լիբանան պատերազմին տունը քանդեցինք, եկանք էստեղ շենացրեցինք, հիմա նորից դուրս պիտ գանք․ Աղավնոյի բնակիչ

Լիբանան պատերազմին տունը քանդեցինք, եկանք էստեղ շենացրեցինք, հիմա նորից դուրս պիտ գանք․ Աղավնոյի բնակիչ

Յոթ տարի առաջ Թամար Դումբալյանի ընտանիքը Լիբանանից տեղափոխվեց Արցախ՝ Աղավնո գյուղ։ Յոթ տարի է՝ նա ապրում է Աղավնոյում։ Իսկ երկու օր առաջ Թամարն ու Աղավնոյի մյուս բնակիչներն իմացան, որ օգոստոսի 25-ին պիտի լքեն գյուղը։ «Եկավ Խանումյանը (Հայկ Խանումյանը- խմբ․), ասեց, որ ամսի 25-ին ռուսը հելնում ա էս պոստերից, գալու ա ազերին։ Ժողովուրդը, անշուշտ է, որ չի կարա ազերի հետ ապրի, ոնց կարաս վստահես դու ազերիին»,- պատմում է նա: Մի քանի օր է, ինչ Արցախում լարված իրավիճակ է։ Ադրբեջանը սադրանքի է դիմել՝ խախտելով հրադադարը և պահանջելով ազատել Լաչինի միջանցքը։ Երկու օր առաջ պարզ դարձավ, որ Արցախի երեք բնակավայրերի՝ Աղավնոյի, Բերձորի ու Ներքին Սուսի բնակիչները պետք է լքեն իրենց տները, իսկ Արցախի ու Հայաստանի միջև կապը պիտի ապահովվի նոր ճանապարհով, որը դեռ պատրաստ չէ։ Ժամանակին Լիբանանից ևս երկու ընտանիք է եկել Աղավնո․ նրանցից մեկն էլ գյուղապետի՝ Անդրանիկ Չավուշյանի ընտանիքն է։ «Էնտեղ Լիբանան պատերազմին տունը քանդեցինք, եկանք էստեղ, զրոյից սկսեցինք, էստեղ շենացրեցինք, հիմա նորից դուրս պիտ գանք։ Գժվելու վիճակ ա, չես իմանում՝ ինչ անես, որին մեղադրես»,- ասում է Թամարը։ Աղավնոյում հիմա ամեն մեկն իր հոգսով է․ մարդիկ փորձում են հասկանալ՝ ինչպես են իրենց իրերը տեղափոխելու, ուր են գնալու, բնակություն հաստատելու։ Գյուղապետ Անդրանիկ Չավուշյանն ասում է՝ ցուցակներ են կազմում, որ ներկայացնեն Արցախի կառավարություն, մարդկանց տարհանման պլանը կատարվի։ Ժամանակավոր բնակություն հաստատելու համար մարդիկ որոշակի աջակցություն կստանան, հետո հավասագրեր, որոնց հիման վրա կառավարության աջակցությամբ կկարողնան տուն գնել։  Գյուղում 50 ընտանիք է ապրում։ Նրանց մի մասը ցանկություն է հայտնել բնակություն հաստատելու Արցախի Հանրապետությունում։ Մյուսները կտեղափոխվեն Հայաստանի Հանրապետություն։ Դեռ անորոշ է, թե մարդիկ որտեղ են ժամանակավոր բնակություն հաստատելու, ինչպես են աշխատանք գտնելու։  Անդրանիկ Չավուշյանի խոսքով՝ իրենք այս օրերին տարբեր զանգեր են ստանում․ «Սյունիքի մարզպետի կողմից քիչ առաջ ստացանք, որ ով որ Սյունիք գա, կփորձեն տան հարց լուծել, բեռնափոխադրամիջոցների, նաև աշխատատեղեր։ Ասում է՝ Սյունիքը ձեր հետ է»։ Թամարն ասում է, որ ինքը երկու օր առաջ ներկա էր Արցախի տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Հայկ Խանումյանի հետ հանդիպմանը։ Նա պատմում է՝ բնակիչներ են եղել, որ հադիպման ժամանակ ասել են՝ ես տան եղածս կվառեմ, թուրքին չեմ տա։  «Խանումյանը ասում ա՝ ով որ տունը քանդի, 10 միլիոնից զրկվում ա»,- նշում է Թամարը։  Խոսքը հավաստագրի մասին է, որով պիտի տեղահանված բնակիչներն իրենց համար նոր բնակարաններ ձեռք բերեն։ Երեկ Արցախի հանրային հեռուստաընկերությունն էլ հաստատեց, որ բնակարան ձեռ բերելու համար հավաստագրեր կտրամադրվեն այն պայմանով, որ բնակիչներն իրենց տները թողնեն անվնաս։ Անդրանիկ Չավուշյանը նշում է՝ Աղավնոյում կան մարդիկ, որոնք այս որոշմանը համաձայն են, մարդիկ էլ կան, որ համաձայն չեն, քանի որ այս իրավիճակն անընդունելի է նրանց համար։ «Ամեն մեկս էստեղ ապրել ենք, շենացրել ենք, աշխատել ենք, տունը սարքել ենք, բայց էս տունը մենք չենք սարքած, չէ՞, պետությունն ա տվել։ Ոչ մի տան վրա քարի քարին չենք դրած էստեղ, մեզի պետությունը տված է, դուռը բացել, նստել ենք, խի՞ պիտի քանդեմ։ Ազերին թող չմտնե, բայց կարող ա մի տարի հետո ետ ազատագրված եմ, ու էս հողերը ետ եկանք։ Էդ էլ պիտի մտածվի։ Խի՞ ծառերը կտրեմ»,- ասում է Թամարը։  Նա նշում է՝ կան բնակիչներ, որոնք Երևանում հարզատներ ունեն, կարող են գնալ, բայց շատերն էլ չունեն և չգիտեն ինչ անել․ «Հիմա, օրինակ, ես հաշմանդամ ամուսին ունեմ, ո՞ւր գնամ, ի՞նչ անեմ։ Աումսինս չի կարա շենքի մեջ ապրի, չի կարա քայլի, ես չեմ կարա շենքին մեջ առնեմ իրեն ամեն անգամին հանեմ, իջացնեմ ներքևից վերև։ ․․․ Շատ դժվար ա հողից ջրից զրկվիլ։ Երկրորդ անգամն է՝ էս ցավն եմ զգում, իմ տեսածս զավակներս թող չտեսնեն»։  Անդրանիկ Չավուշյանն էլ նշում է՝ գյուղի բնակիչներն արդեն սկսել են տեղափոխվելու հարցերը լուծել, բայց դեռ հույս ունեն, որ հրաշք կլինի։  Գլխավոր լուսանկարը՝ «Մեդիամաքսի» Աննա Սահակյան  
17:42 - 07 օգոստոսի, 2022
Երկար զրույց գիտության շուրջ [21] Լևոն Աբրահամյան | Գայանե Շագոյան

Երկար զրույց գիտության շուրջ [21] Լևոն Աբրահամյան | Գայանե Շագոյան

Մշակութային մարաբան, ազգագրագետ Գայանե Շագոյանի և Լևոն Աբրահամյանի երկար զրույցը գիտության շուրջ: 01:28 - Ազգագրության, մշակութային մարդաբանության ինքնության մասին 13:21 - Ազգագրության` գաղութատիրական ճանաչողության գործիք ու պատմական գիտության օժանդակ մաս համարվելու մասին 16:59 - Օտարին ուսումնասիրելիս հայելու մեջ քեզ տեսնելու մասին 23:55 - Մարդաբանության փոփոխությունների մասին 26:21 - Մարդաբանության էթիկայի կոդեքսի ու չվնասելու մասին 45:04 - Հետազոտողի հիերարխիկ դիրքի մասին 45:29 - Կիրառական ազգագրության մասին 1:11:43 - Գիտությանը՝ որպես միջազգային տեսանելիություն ապահովող գործիք վերաբերվելու մասին 1:16:43 - Հայերենով հասարակագիտական ոլորտին վերաբերող հոդված գրելու անհնարինության մասին 1:23:00 - Հայաստանում հայագիտական ուսումնասիրություններ անելու անհեթեթության մասին 1:35:34 - Կրթությունը, ի հաշիվ գիտության, բարելավելու փորձի մասին 1:44:26 – Հետազոտվողին սիրելու մասին
15:25 - 06 օգոստոսի, 2022
Կարո՞ղ է արդյոք Հայաստանի արբանյակը օգնել հայտնաբերելու և խոցելու հակառակորդի ԱԹՍ-ները

Կարո՞ղ է արդյոք Հայաստանի արբանյակը օգնել հայտնաբերելու և խոցելու հակառակորդի ԱԹՍ-ները

Օգոստոսի 1-ին Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակը հայտնեց, որ Արցախի հյուսիսային և հյուսիսարևմտյան սահմանագոտու մի շարք հատվածներում ադրբեջանական ստորաբաժանումները դիմել են սադրանքի՝ կատարելով շփման գիծը հատելու փորձեր։ Արդեն օգոստոսի 3-ին հայտնի դարձավ, որ Ադրբեջանը կիրառել է նռնականետեր և ԱԹՍ-ներ, ինչի հետևանքով հայկական կողմում զինծառայողներ են վիրավորվել և զովել։ Վերջին տվյալներով՝ օպերատիվ իրադրությունը շփման գծում հարաբերականորեն կայուն է, լարվածությունը պահպանվում է։ Հայկական կողմն ունի 2 զոհ, 19 վիրավոր։ Երկու օր առաջ Արցախում կատարվողի համատեքստում Նաիրի Հոխիկյանը ֆեյսբուքյան գրառմամբ անդրադարձավ մայիսին տիեզերք ուղարկված «ArmSat-1» արբանյակին․ «Արբանյակ ունեցող Հայաստանը, ըստ ռազմական տրամաբանության, հիմա պետք է ստանար Ադրբեջանի դիրքերի և օդ բարձրացված բայրաքթարների կոորդինատները, որոնցով էլ ՀՕՊ-ով կկարողանար առանց խնդրի ոչնչացնել թշնամու այդ կրակակետերը։ Ի՞նչ է անում հայկական արբանյակը տիեզերքում։ Ինչո՞վ է զբաղված, եթե զբաղված է, իհարկե»։ Այս գրառումը տարածեցին մի շարք լրատվամիջոցներ (oragir.news, mamul.am, yerkir.am, armday.am, արխիվացված հղումները՝ 1, 2, 3, 4)։ Նույն պնդումը Հոխիկյանն արեց երեկ՝ «Հայելի» ակումբում ասուլիսի ժամանակ՝ պնդելով, որ այդկերպ հնարավոր կլիներ ոչնչացնել հակառակորդի ԱԹՍ-ները։ Նաիրի Հոխիկյանի այս պնդումը, սակայն, վիճահարույց է․ որոշակի պայմաններում «ArmSat-1» արբանյակից ստացված պատկերների և այլ տվյալների համադրությամբ տեսականորեն հնարավոր է նկատել օդ բարձրացած «Բայրաքթարները», սակայն այդ տվյալները «Բայրաքթարները» խոցելու հարցում, մեծ հաշվով, անօգուտ են։ Infocom-ը արբանյակի հնարավորությունների, ինչպես նաև դրա միջոցով ռազմական օբյեկտներ հայտնաբերելու հավանականության մասին զրուցել է «ԱՅԱՍ» տիեզերագիտական ընկերության հիմնադիր և նախագահ Ավետիք Գրիգորյանի հետ։ Վերջինս բացատրում է, որ ոչ բոլոր մեծության օբյեկտներն են հստակ երևում արբանյակից ստացված պատկերներում։ Գոյություն ունի արբանյակի լուծունակություն․ պարզ ասած՝ դա այն ամենափոքր դետալն է, որը արբանյակը կարող է ֆիքսել Երկիր մոլորակի վրա որպես արբանյակից ստացված պատկերի վրա երևացող մեկ կետ։ «ArmSat-1» արբանյակի դեպքում այդ կետը համապատասխանում է նկարված տեղանքում 2 մետրի։ Այսինքն, Երկրի վրայի երկու մետրանոց դետալը արբանյակից ստացված պատկերում երևում է որպես մի կետ, որում ավելի փոքր մանրամասներ տեսնել հնարավոր չէ։ «Այսինքն, եթե տեղանքում կա 2 մետրանոց ավտոմեքենա, ապա դա նկարի վրա երևալու է որպես մի կետ»,- նշում է Ավետիք Գրիգորյանը: Սակայն տեսականորեն արբանյակից ստացված պատկերով հնարավոր է ենթադրել՝ արդյո՞ք պատկերում երևացող կետն ԱԹՍ է, թե՞ այլ օբյեկտ։ Բանն այն է, որ խոսքը միայն ստացված պատկերում օբյեկտների երևալ/չերևալու մասին չէ․ այդ ամենի հետ համադրվում են այլ տեղեկություններ ևս։ «Եթե նույն «Բայրաքթարը» 2 մետրից մեծ է, և արբանյակից ստացված պատկերում այն երևա որպես 6-8 կետերի համախումբ, ու տեսնեն, որ այն դիրքը փոխում է ժամանակի ընթացքում, արագությունը պատկերացնեն, կասեն՝ այս լեռնային տեղանքներով այդ արագությամբ ոչինչ շարժվել չէր կարող, ուրեմն դա օդում թռչող օբյեկտ է, և այդ արագությունը, օրինակ, բնորոշ է «Բայրաքթարին»»,- ասում է Ավետիք Գրիգորյանը։ Նրա խոսքով, տարբեր տեղեկություններ համադրելով, կարելի է գլխի ընկնել արբանյակից ստացված պատկերներում ռազմական այլ օբյեկտների առկայության մասին ևս․ «Կարող ես տեսնել կետերի մի ամբողջ շարք, որը գնում է ամայի տեղանքներով, բայց հողային ճանապարհով։ Կարելի է մտածել, որ ավտոշարասյուն է ու ամենայն հավանականությամբ, եթե մեր սահմանների մոտ է, ռազմական ավտոշարասյուն է»։                        ։ «ArmSat-1»-ը պտտվում է Երկիր մոլորակի շուրջը ցածր (ոչ գեոստացիոնար) ուղեծրով։ Սա նշանակում է, որ այն չի կարող ողջ օրը լինել միևնույն տեղանքի վերևում և պատկերներ ուղարկել մոլորակի այդ հատվածից, օրինակ՝ հայ-ադրբեջանական սահմանից։ Ավետիք Գրիգորյանը նշում է՝ մեր տարածաշրջանի վրայով նման արբանյակը, որպես կանոն, կանցնի օրվա մեջ շուրջ 5 անգամ։ Հաշվի առնելով, որ գետնի նկատմամբ փոքր անկյան տակ նկարահանելիս պարզ պատկերներ չեն ստացվի, ապա մեր տեղանքը նկարահանելու համար պիտանի անցումները կլինեն ավելի քիչ։ Սակայն նույն տեղանքից մի քանի րոպեի ընթացքում պատկերներ ստանալ հնարավոր է։ Ի տարբերություն այլ արբանյակների՝ մեր արբանյակը լրացուցիչ հնարավորություն ունի․ այն նկարում է ոչ միայն ուղիղ իր ներքևում եղածը, այլ նաև կարող է թեքվել ու կողքերից պատկերներ ստանալ: «Օրինակ, եթե մեզ հետաքրքրում է սահմանի կոնկրետ կտորը, իսկ արբանյակն անցնում է ոչ ուղիղ դրա վրայով, ապա կարող ենք հրահանգ տալ, ասել՝ մենք ուզում ենք այս կտորը նայել։ Արբանյակը կուղղվի այդ կողմն ու կնկարի։ Հիմա, եթե անցնելու ընթացքում, որը մեր դեպքում տևում է ամենաշատը 9 րոպե, սկզբից նկարի տարածքը, հետո՝ 5-7 րոպե անց, նորից նկարի նույն տարածքը, և երևա, որ ամեն ինչը այդ պատկերում նույնն է, բայց մի ինչ-որ կոնկրետ կետ կամ կետերի համախումբ տեղաշարժվել է այդ րոպեների ընթացքում, ապա դրանից կարելի է եզրակացնել, որ դա շարժվող օբյեկտ էր։ Բայց դա, ի վերջո, մնում է ենթադրություն․ այդ պատկերն այնքան մանրամասն չէ, որ կարողանաս սև-սպիտակ պատկերում երկու մետրը երկու մետրի վրա չափերով տախտակը տարբերել նույն չափերի տեխնիկայից։ Բազմասպեկտրալ պատկերների համադրումը գուցե թույլ տա հասկանալ, թե ինչ նյութից է լույսն անդրադարձել, բայց այդ դեպքում էլ լուծունակությունն ավելի քիչ կլինի՝ մոտ 3 մ»,- նշում է Ավետիք Գրիգորյանը։ Վերջինիս խոսքով՝ կարևոր է նաև, թե պատկերն ինչ պայմաններում և ինչ տեղանքում է ստացվել․ «Կախված է տեղանքից․ ինչի՞ վրայով է թռչում օբյեկտը։ Կախված է լուսավորությունից։ Կարող են այնպիսի պայմաններ լինել, որ օբյեկտը լավ երևա տեղանքի ֆոնի վրա, կարող են այնպիսի պայմաններ լինել, որ չերևա։ Միանշանակ չէ, որ ցանկացած բան, երբ էլ անցնի, արբանյակը կտեսնի, կտարբերի»։ Այս ամենից կարելի է եզրակացնել , որ տեսականորեն տարբեր տվյալների համադրությամբ հնարավոր է արբանյակից ստացված պատկերներից իմանալ, որ Հայաստանի կամ Արցախի այս կամ այն հատվածում «Բայրաթքար» է թռել։ Այլ հարց է, թե դա որքանով կնպաստի այդ «Բայրաթքարը» խոցելուն։  «Դա ընդամենը հայտնաբերման լրացուցիչ շանս է։ Ռազմական տեխնիկա գոյություն ունի, ՀՕՊ գոյություն ունի, որը ռադարային սկզբունքներով կարողանում է բացահայտել երկնքում օբյեկտները։ Եթե շատ փոքր ԱԹՍ է, դրա համար հզոր ռադար է պետք, բայց «Բայրաքթարը» ՀՕՊ-ը պիտի որ գրանցի։ ․․․․ ՀՕՊ-ը հատուկ կառուցված է այնպես, որ երբ ռադարով հայտնաբերում է օբյեկտ, անմիջապես դառնում է կառավարող օրգան հակաօդային միջոցների համար, որ հրթիռ ուղարկելիս ցույց տա՝ թիրախը որտեղ է, և հրթիռը գնա այդ ուղղությամբ։ Եթե ՀՕՊ-ը չկա կամ կա, բայց օբյեկտը չի հայտնաբերել, ապա միայն արբանյակից ստացված նկարին նայելով՝ Երկրի վրայից ո՞ր կողմ արձակեն հրթիռը, որ գնա, խոցի։ Արբանյակից ստացված պատկերը թույլ չի տալիս հստակ ստանալ օբյեկտի կոորդինատները տարածության մեջ։ Այն չի կարող ապահովել հրթիռի ճշգրիտ ուղղորդում և օբյեկտի խոցում։ Նկարով կարող ես միայն իմանալ, որ գուցե  նման բան է անցնում այդ պահին։ Դա ընդամենը կարող է լինել հայտնաբերման հնարավոր միջոցներից մեկը»,- նշում է Ավետիք Գրիգորյանը։ Բացի այդ՝ պետք է հաշվի առնել, որ արբնյակը ոչ միշտ է պատկերներն ուղարկում անմիջապես նկարելուց հետո։ Կլինեն պատկերներ, որոնք կուղարկվեն մեզ հաջորդ անցման ժամանակ, լավագույն դեպքում՝ նկարելուց 90 րոպե անց։ Ավետիք Գրիգորյանի խոսքով՝ արբանյակից ստացված պատկերները կարող են, օրինակ, օգնել զինտեխնիկայի շարժը կամ սահմանին ինչ-որ շինություններ կառուցելու գործընթացը նկատելու հարցում․ «Շարժերը կարելի է նայել․ բեռնատար մեքենաներ են, զինտեխնիկա է տեղաշարժվում, մեկուկես ժամ անց կարելի է տեսնել, որ տեղաշարժվել են։ Սահմանամերձ շինություններ են անում, դիրքեր են ամրապնդում․․․ Դրանք ավելի խոշոր բաներ են, շատ մանրամասներով չի երևա, բայց կհասկացվի, թե դա ինչ բնույթի կառույց է, թշնամու միտումը կիմանանք»։ Ամփոփելով նշենք, որ Նաիրի Հոխիկյանի պնդումը, թե Հայաստանի արբանյակը  պետք է ստանար օդ բարձրացված «Բայրաքթարների» կոորդինատները և փոխանցեր ՀՕՊ-ին, վիճահարույց են։ Ինչպես տեսանք, «Բայրաքթարը» արբանյակի համար փոքր օբյեկտ է, և եթե անգամ արբանյակի պատկերներից մեկում այն նկատվեր, և տարբեր տեղեկությունների համադրմամբ հնարավոր լիներ հասկանալ, որ դա «Բայրաքթար» է, այդ տեղեկությունը դժվար թե օգներ խոցելու նպատակով արձակված հակաօդային միջոցի ուղղորդմանը։ Հիշեցնենք՝ ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Ռոբերտ Խաչատրյանը հուլիսի 12-ին հայտնել էր, որ արբանյակի կառավարման կենտրոնի և ընդունիչ կայանի մասով աշխատանքներ են տարվում։ Արբանյակից պատկերներ ստանալու մասին տեղեկություններ դեռևս ոչ մի գերատեսչություն չի հրապարակել։ Աննա Սահակյան
15:30 - 05 օգոստոսի, 2022