Հիշողությունների ու պատկերացումների ապրանքայնացում․ ի՞նչ ենք փնտրում շուկաներում | Հանրագիտ

Իսկ եթե ապրել եք խորհրդային շրջանում, ավելի հավանական է, որ  կգնաք հնոտիների շուկա՝ ոչ միայն Ձեր պատկերացմամբ որակյալ ապրանքների ձեռքբերման համար, այլև աֆեկտիվ նոստալգիայի պատճառով։ Դա այն է, երբ որոշակի ձայներ, իրեր, բույրեր, միջավայրեր մարդուն տեղափոխում են անցյալ, օգնում վերագտնել ու հատկապես վերզգալ անձնական հիշողությունները և դրդում այդ պահին կայացնել որոշում ու ձեռք բերել իրեր։ Համլետ Մելքումյանը հոդվածում պնդում է, որ, օրինակ, մարդիկ, որոնք Թբիլիսի Մշրալի Խիդիի բազարում սիրում են այցելել և գնումներ անել, կարոտում են ոչ թե խորհրդային կառավարման համակարգը, այլ առավելապես այդ ժամանակ իրենց ունեցած միջանձնային հարաբերությունները, կյանքի առանձնահատկությունները, մանկությունը և երիտասարդությունը։

Ի՞նչ կլինի այս միջավայրերի հետ։ Հայաստանում՝ վարպետների, Վրաստանում էլ սեփական կամ ծանոթների իրերը վաճառող առևտրականների՝ շուկաներից հեռանալով՝ փոխվում է նաև դրանց բնույթը։ Թեև կան դեպքեր, երբ վարպետների ընտանիքները շարունակում են ընտանեկան բիզնեսը, վերավաճառողները այնուամենայնիվ շարունակում են գերակշռել։ Սա, մշակութային մարդաբանի խոսքով, փոխում է նաև շուկաներ այցելության նպատակները, հատկապես խորհրդային շրջանում ապրած մարդկանց համար։ Այս շուկաները, սակայն, չեն վերանա։ Հետազոտողը բացատրում է, որ դրանց կարիքը տնտեսապես անկայուն երկրներում կա, որովհետև վաճառողները գալիս են շուկա՝ տնտեսական ու սոցիալական անհրաժեշտությունից ելնելով։ Մարդիկ, որոնք տնտեսապես ոչ բարենպաստ վիճակում են գտնվում, կարող են այս բազարներում ապրանքներ վաճառել ու դրանով ապրուստ վաստակել՝ գտնվելով մի միջավայրում, որը իրենց հիշեցնում է իրենց անցյալը, ապահովում շփումը այլոց հետ։