Թուրքիա

Թուրքիայի Հանրապետությունը պետություն է Եվրասիայի հարավարեւմտյան հատվածում։ Սահմանակցում է Հունաստանին, Բուլղարիային, Վրաստանին, Իրաքին, Սիրիային, Հայաստանին, Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը եւ Ադրբեջանի էքսկլավ Նախիջեւանի Ինքնավար Հանրապետությանը։ Բնակչությունը 2015թ. մարդահամարի տվյալներով 82.003.882 մարդ։ Տարածքը 783.562 կմ²։ Երկիրը ղեկավարում է նախագահ Ռեջեբ Թայիփ Էրդողանը։

Թուրքիան ԱՄՆ-ին և Հունաստանին բողոքի նոտա է հղել

 |factor.am|

Թուրքիան ԱՄՆ-ին և Հունաստանին բողոքի նոտա է հղել |factor.am|

factor.am: Թուրքիան իր բողոքն է հայտնել Հունաստանին և ԱՄՆ-ին՝ կապված Էգեյան ծովի կղզիներում ամերիկյան արտադրության զրահատեխնիկայի տեղակայման հետ։ Այս մասին գրում է Անադոլու գործակալությունը։ Թուրքական ԱԳՆ-ի տեղեկատվության համաձայն՝ բողոքի պատճառը Միդիլի ու Սաքիզ կղզիներում ԱՄՆ արտադրության զրահատեխնիկայի տեղակայումն է։ Նախօրեին Անկարայում Հունաստանի դեսպանը հրավիրվել է ԱԳՆ, որտեղ նրան բողոքի նոտա է հանձնվել։ Նշվում է, որ նշյալ տեղակայումը, իբր, Հունաստանի պայմանագրային պարտավորությունների խախտում է, որոնք բխում են Լոզանի և Փարիզի 1923 և 1947 թվականների պայմանագրերից։ Նման նոտա հանձնվել է նաև Անկարայում ԱՄՆ դեսպանին ու Վաշինգտոնի համապատասխան կառույցներին։ Հավելենք, որ ավելի վաղ Թուրքիան Հունաստանին մեղադրել էր Էգեյան ծովի կղզիներ զրահատեխնիկա տեղափոխելու մեջ։ Վերջին շրջանում Հունաստանի և Թուրքիայի հարաբերությունները կտրուկ սրվել են։ 
17:02 - 27 սեպտեմբերի, 2022
Թուրքիայում զինված հարձակում է իրականացվել Մերսինի ոստիկանական բաժանմունքի վրա․ տեղի ունեցածն ահաբեկչություն է որակվել |tert.am|

Թուրքիայում զինված հարձակում է իրականացվել Մերսինի ոստիկանական բաժանմունքի վրա․ տեղի ունեցածն ահաբեկչություն է որակվել |tert.am|

tert.am: Թուրքիայի Մերսին քաղաքում ոստիկանության շենքի վրա զինված հարձակում է տեղի ունեցել, կա զոհ և վիրավոր։ A Haber հեռուստաալիքի հաղորդմամբ՝ իշխանությունները կատարվածն ահաբեկչություն են որակել։  Աղբյուրի փոխանցմամբ՝ միջադեպը տեղի է ունեցել տեղական ժամանակով ժամը 23։00-ի սահմաններում (երևանյան ժամանակով կեսգիշերին) Մերսին քաղաքի Մեզիթլի թաղամասում։ Անհայտ անձինք զինված հարձակում են իրականացրել ոստիկանության բաժանմունքի վրա։ Հաղորդվում է նաև պայթյունի մասին, որն իրականացվել է հեռակառավարվող ինքնաշեն պայթուցիկ սարքի միջոցով։ Թուրքիայի ներքին գործերի նախարար Սուլեյման Սոյլուի խոսքով՝  ահաբեկրության հետևանքով զոհվել է մեկ ոստիկանը։ Եվս մեկը ծանր վիրավորումներ է ստացել։  «Արդեն հայտնի է՝ որ ահաբեկչական կազմակերպությունն է կանգնած դրա հետևում», - ՆԳ նախարարի խոսքերն է մեջբերում Anadolu գործակալությունը։   
09:42 - 27 սեպտեմբերի, 2022
Չավուշօղլուն հայտարարել է, թե Թուրքիայի քաղաքականությունը «նպաստում է կայունությանն ամբողջ աշխարհում», այդ թվում՝ Հարավային Կովկասում

 |factor.am|

Չավուշօղլուն հայտարարել է, թե Թուրքիայի քաղաքականությունը «նպաստում է կայունությանն ամբողջ աշխարհում», այդ թվում՝ Հարավային Կովկասում |factor.am|

factor.am: Ժամանակակից աշխարհը կարելի է անվանել համաշխարհային քաղաքականության մեջ անորոշության շրջան։ Եվրոպայի կենտրոնում պատերազմը ցնցում է ուժերի հավասարակշռությունն աշխարհում, խորացնում առաջատար տերությունների միջև հակասությունները։ Այս մասին հայտարարել է Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլութ Չավուշօղլուն Տոկիոյում  ճապոնական լրատվամիջոցների հետ հանդիպմանը, գրում է Անադոլու գործակալությունը։ «Թուրքիան այն բացառիկ երկրներից է, որը շարունակում է Ռուսաստանի հետ երկխոսությունը»,- ասել է նա՝ նշելով, որ Անկարան ինչպես Արևմուտքի, այնպես էլ Արևելքի հետ է։ Չավուշօղլուն նաև նշել է, որ Արևմուտքում կան դերակատարներ, որոնք հանդես են գալիս Ուկրաինայի պատերազմը շարունակելու օգտին։ «Այդ դերակատարները կարծում են, որ պատերազմի շարունակությունը կթուլացնի Ռուսաստանը։ Սակայն փաստն այն է, որ հիմնական վնասը կրում է Ուկրաինան»,- ասել է թուրք նախարարը։ Նա նշել է, որ Անկարայի քաղաքականությունը, իբր, նպաստում է կայունությանն ամբողջ աշխարհում։ Ըստ նրա՝ դրա վառ օրինակն են Թուրքիայի ջանքերը Լիբիայում, Բոսնիա և Հերցոգովինայում, Հարավային Կովկասում և Ուկրաինայում։
15:05 - 26 սեպտեմբերի, 2022
Չավուշօղլու․ «Հայաստանին անհրաժեշտ են խաղաղություն և տարածաշրջանային համագործակցություն» |armtimes.com|

Չավուշօղլու․ «Հայաստանին անհրաժեշտ են խաղաղություն և տարածաշրջանային համագործակցություն» |armtimes.com|

armtimes.com: Հայաստանին անհրաժեշտ են խաղաղություն և տարածաշրջանային համագործակցություն։ Այս մասին, ինչպես փոխանցում է Hurriyet-ը, Լոս Անջելեսում Անկարայի գլխավոր հյուպատոսությունում թուրքական համայնքի ներկայացուցիչների հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարել է Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլութ Չավուշօղլուն։ Նա, խոսելով հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացների մասին, հայտարարել է, թե Հայաստանին պետք է միայն խրախուսել դրա համար։ Թուրք նախարարը հիշեցրել է նաև ԱՄՆ-ի հայկական համայնքին՝ նշելով, որ այն բավական ակտիվ է, բայց «ԱՄՆ-ում հայերի խումբ կա, որը դեմ է Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորմանը, մինչդեռ եթե Հայաստանը տարածաշրջանում խաղաղության և համագործակցության կարիք ունի, պետք է գնահատի այս հնարավորությունը»։ Այս կապակցությամբ Չավուշօղլուն կոչ է արել թուրքական համայնքին ավելի ակտիվ լինելու և լուրջ կապեր հաստատելու Միացյալ Նահանգների հասարակական և քաղաքական կյանքում։
19:31 - 25 սեպտեմբերի, 2022
Հայաստանը Թուրքիային է հանձնել երկու քուրդ մարտիկների |civilnet.am|

Հայաստանը Թուրքիային է հանձնել երկու քուրդ մարտիկների |civilnet.am|

civilnet.am: Հայաստանը Թուրքիային է հանձնել երկու քուրդ մարտիկների, հաղորդում է քրդական Firatnews կայքը՝ հղում անելով քրդական Ժողովրդական ինքնապաշտպանության ուժերին (քրդերեն՝ Hêzên Parastina Gel, HPG)։ HPG-ն Քրդստանի աշխատավորական կուսակցության ռազմական թևն է։ «2021-ի օգոստոսին, երբ մեր ընկերները՝ Լեհենգը և Ալիշերը, հերթապահում էին Հայաստանի սահմանի մոտ, նրանք դեմ առ դեմ հայտնվեցին հայկական պետության ուժերի հետ։ Մեր ընկերները ողջախոհություն դրսևորեցին բացասական իրավիճակից խուսափելու համար, սակայն նրանց բերման ենթարկեցին ու ձերբակալեցին։ Քրեական հետապնդման ենթարկված մեր ընկերները իրավական պայքար մղեցին և 2022-ի փետրվարի 23-ին ազատ արձակվեցին Հայաստանի վերաքննիչ դատարանի կողմից։ Մեր ընկերները, որոնք միջազգային իրավունքի և հայկական պետության օրենքների համաձայն՝ պետք է ազատ արձակվեին, առևանգվեցին և կալանավորվեցին հայկական հետախուզության կողմից։ Չնայած կատարված փորձերի արդյունքում ազատ արձակվելու խոստմանը՝ մեր ընկերներ՝ Լեհենը և Ալիշերը, մոտ մեկ ամիս առաջ հայկական պետության կողմից հանձնվել են թուրքական պետությանը»,- ասված է HPG-ի հայտարարությունում։ «Հայաստանի համար ամոթ է Քրդստանի հեղափոխականներին, որոնք պայքարում են՝ պաշտպանելու իրենց ժողովրդի գոյությունն ու ազատությունը, զգում են բոլոր ճնշված ժողովուրդների ցավը, այսկերպ նրանց ցեղասպան թուրքական պետությանը հանձնելը»,- ասվում է հայտարարությունում։ Նշվում է, որ թուրքական լրատվամիջոցներն այս իրադարձությունը ներկայացրել են որպես MIT-ի (Թուրքիայի ազգային հետախուզական գործակալություն) շատ հաջող գործողություն։ «Կեղծ սցենարներով գրասեղանի մոտ հորինված հաջողության կեղծ պատմությունները իրական չեն: Քրդստանի և Թուրքիայի ժողովուրդները չպետք է հավատան MIT-ի այս ստերին»,- նշվում է հայտարարությունում։
16:13 - 25 սեպտեմբերի, 2022
Էրդողանը խոսել է Փաշինյանի հետ հնարավոր հանդիպման, ինչպես նաև Փելոսիի՝ Հայաստան կատարած այցի մասին

Էրդողանը խոսել է Փաշինյանի հետ հնարավոր հանդիպման, ինչպես նաև Փելոսիի՝ Հայաստան կատարած այցի մասին

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը Նյու Յորքում ՄԱԿ Գլխավոր ասամբլեայի 77-րդ նստաշրջանի շրջանակներում կատարած այցը ամփոփել է լրագրողների հետ զրույցով։ Այս մասին հայտնում է թուրքական Անադոլու գործակալությունը։  Էրդողանը, ի թիվս այլ հարցերի, խոսել է նաև Հարավային Կովկասում տեղի ունեցող իրադարձությունների մասին։ Նա անդրադարձել է ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Նենսի Փելոսիի՝ Հայաստան կատարած այցին ու պատասխանել հարցին՝ «արդյոք այդ այցը կարող է հարված հասցնել Հարավային Կովկասում Ղարաբաղյան պատերազմից հետո ձեռք բերված խաղաղությանը» ու նշել, որ «Փելոսիի այցը Կովկասում տեղի ունեցող զարգացումներին հարվածելու ուժ չունի»։  «Վստահ եմ, որ որոշ դեպքերում էլ դա մտահոգություն է առաջացրել։ Չափազանցնելու կարիք էլ չկա։ Հիմա մենք էլ ենք որոշ պատրաստություններ տեսնում․ այստեղից գնալուց հետո համապատասխան քայլեր կձեռնարկենք»։  Էրդողանը նշել է, որ այս պահին Թուրքիան քննարկում է Պրահայում անցկացվող Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովին մասնակցելու հարցը։  «Եթե մենք մասնակցենք, ենթադրաբար Փաշինյանը նույնպես այնտեղ կլինի։ Նրա մոտ կարծես միտք է եղել՝ «կարո՞ղ ենք այնտեղ հանդիպել»։ Միգուցե այնտեղ նրա հետ այս թեմաների շուրջ քննարկում ունենանք, սակայն այդ հարցերի վերաբերյալ մենք նույնպես Կովկասում որոշ քայլեր կձեռնարկենք»։  Թուրքիայի նախագահը նշել է, որ այս ամենը սակայն դեռ միայն պլանավորման փուլում է։  «Այս հարցերը իմ եղբայր Ալիևի հետ կքննարկեմ և դրանից կախված մեր քայլերը կձեռնարկենք»,- նշել է Ալիևը։   
19:10 - 22 սեպտեմբերի, 2022
Ռուսաստանի վերահսկողության տակ գտնվող ուկրաինական տարածքներում միակողմանի հանրաքվեներն ապօրինի են. Թուրքիայի ԱԳՆ
 |1lurer.am|

Ռուսաստանի վերահսկողության տակ գտնվող ուկրաինական տարածքներում միակողմանի հանրաքվեներն ապօրինի են. Թուրքիայի ԱԳՆ |1lurer.am|

1lurer.am: Դոնեցկի և Լուգանսկի, Զապորոժիեի և Խերսոնի շրջաններում առաջիկա հանրաքվեները կխոչընդոտեն Ուկրաինայում իրավիճակի դիվանագիտական կարգավորմանն ուղղված ջանքերը՝ ասված է Թուրքիայի ԱԳՆ հաղորդագրության մեջ։ «Անհանգստացած ենք Ռուսաստանի վերահսկողության տակ գտնվող ուկրաինական տարածքներում միակողմանի հանրաքվեներ անցկացնելու փորձերով: Միջազգային հանրությունը չի ճանաչի այդ անօրինական քայլը: Հանրաքվեները կհանգեցնեն անկայունության խորացմանը»,- նշված է փաստաթղթում։ Թուրքիայի ԱԳՆ-ը վերահաստատել է իր աջակցությունը Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությանը, անկախությանը և ինքնիշխանությանը: «Այդ մասին հայտարարել ենք դեռ 2014 թ. Ղրիմի անօրինական բռնակցումից հետո»,- հավելել են գերատեսչությունում: Նախօրեին Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է, որ Դոնբասի ժողովրդական հանրապետությունների խորհրդարանները, ինչպես նաև Խերսոնի և Զապորոժիեի ռազմաքաղաքացիական վարչակազմերը որոշել են հանրաքվեներ անցկացնել Ռուսաստանին միանալու համար: Նրա խոսքով՝ Ռուսաստանը կաջակցի մեծամասնության որոշումը:
14:52 - 22 սեպտեմբերի, 2022
Թուրքիան կհոգա իր մասին, եթե ԱՄՆ-ից F-16 չստանա. Էրդողան
 |news.am|

Թուրքիան կհոգա իր մասին, եթե ԱՄՆ-ից F-16 չստանա. Էրդողան |news.am|

news.am: Թուրքիայի նախագահ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ իր երկիրը կհոգա իր մասին, եթե ԱՄՆ-ից F-16 կործանիչներ չստանա։ ԱՄՆ-ն ավելի վաղ պաշտոնական ծանուցում էր ուղարկել Թուրքիային՝ վերջինիս F-35 կործանիչների մատակարարման ծրագրից դուրս մնալու մասին՝ Անկարայի կողմից ռուսական «Ս-400» ՀՕՊ համակարգերի գնման պատճառով։ Վաշինգտոնը չեղյալ հայտարարեց Թուրքիայի հետ F-35-ի վերաբերյալ համատեղ հուշագիրը՝ ստորագրելով այն F-35 նախագծի մնացած յոթ գործընկերների՝ Մեծ Բրիտանիայի, Իտալիայի, Նիդեռլանդների, Ավստրալիայի, Դանիայի, Կանադայի եւ Նորվեգիայի հետ: Այնուհետեւ Էրդողանը հայտարարեց այլ կործանիչներ գնելու ԱՄՆ-ի առաջարկի մասին, սակայն՝ ոչ թե հինգերորդ, այլ չորրորդ սերնդի՝ F-16-ների: Հարցը պետք է համաձայնեցվի ԱՄՆ Կոնգրեսում. Պետդեպը համոզում է կոնգրեսականներին, որ գործարքը ծառայում է Վաշինգտոնի շահերին։ «Պարոն Բայդենն ինձ խոստացավ լուծել այս հարցը (F-16-ի հետ): Ես գիտեմ, որ Բայդենը դրական է նայում դրան: Անգամ հանրապետականների հետ ենք հանդիպումներ ունեցել, նրանք էլ ասել են, որ իրենք էլ են դրական նայելու։ Հիմա, եթե ԱՄՆ-ից F-16-ի հարցում ցանկալի արդյունք չստանանք, ի՞նչ ենք անելու։ Մենք կհոգանք մեր մասին։ Դուք ամեն տեսակի աջակցություն կցուցաբերեք Հունաստանին F-16-ի մասով, այնտեղ բազաներ կստեղծեք, բայց այդ աջակցությունը չեք տրամադրի ՆԱՏՕ-ի բարեկամ երկրին, ինչպիսին Թուրքիան է՝ մի երկրի, որն ամեն տեսակի աջակցություն է ցուցաբերում ՆԱՏՕ-ում, որը մեկն է: Այդ դեպքում Թուրքիան պետք է հոգա իր մասին։ Մնացած հարվեցում մենք ԱՄՆ-ի հետ խնդիրներ չունենք»,- ասել է Էրդողանը։  
13:07 - 20 սեպտեմբերի, 2022
Էրդողանը հայտարարել է, որ հույս ունի կազմակերպել Պուտինի եւ Զելենսկու հանդիպումը
 |news.am|

Էրդողանը հայտարարել է, որ հույս ունի կազմակերպել Պուտինի եւ Զելենսկու հանդիպումը |news.am|

news.am: Թուրքիայի նախագահ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ չի կորցնում Ռուսաստանի առաջնորդ Վլադիմիր Պուտինի եւ Վլադիմիր Զելենսկու հանդիպումը կազմակերպելու հույսը։ «Թուրքիան, որպես հավասարակշռության քաղաքականություն վարող երկիր, հանդես է գալիս այստեղ երկու կողմերին լսելու օգտին։ Այդ իսկ պատճառով մենք հրատապ ցանկություն ունենք համախմբելու այդ առաջնորդներին։ Եկեք հավաքենք նրանց միասին, ես միշտ ցանկացել եմ անձամբ լսել նրանց: Մինչ այժմ մեզ չի հաջողվել հասնել դրան, բայց ես հույսս չեմ կորցնում»,- ասել է նա PBS-ին տված հարցազրույցում, նրա խոսքերը մեջբերում է Yeni Şafak թերթը։ Ընդ որում, Էրդողանը վստահություն է հայտնել, որ Պուտինը ձգտում է հնարավորինս շուտ վերջ դնել ուկրաինական ճգնաժամին, սակայն դրա համար Կիեւը պետք է նույն ըմբռնման մեջ լինի Մոսկվայի հետ։
12:00 - 20 սեպտեմբերի, 2022