Իրաք

Իրաքը (պաշտոնական անվանումը՝ Իրաքի Հանրապետություն) պետություն է Արեւմտյան Ասիայում։ Ըստ պետական կառավարման համակարգի՝ դաշնային խորհրդարանական հանրապետություն է, որը կազմված է 19 նահանգներից եւ մեկ ինքնավար շրջանից (Իրաքի Քուրդիստան)։

Տարածքի մեծությամբ աշխարհում 58-րդն է՝ 438,317 կմ²։ Հյուսիսից սահմանակից է Թուրքիային, արեւելքից՝ Իրանին, հարավարեւելքից՝ Քուվեյթին, հարավից՝ Սաուդյան Արաբիային, հարավարեւմուտքից՝ Հորդանանին եւ արեւմուտքից՝ Սիրիային։

Մայրաքաղաքը եւ ամենախոշոր քաղաքը Բաղդադն է։ Իրաքում բնակվում են ամենատարբեր էթնիկ ծագում ունեցող ժողովուրդներ՝ արաբներ, քրդեր, ասորիներ, թուրքմեններ, շաբաքներ, եզդիներ, հայեր, մանդեյիներ, ադիգեներ, գնչուներ։ Պետության 37 միլիոն բնակչության 95%-ը մուսուլման է, սակայն կան նաեւ քրիստոնյաներ, յարսաններ, եզդիներ, մանդեականներ։ Իրաքի պետական լեզուներն են արաբերենն ու քրդերենը։

Հայ-իրաքյան քաղաքական երկխոսության զարգացումը ՀՀ արտաքին քաղաքականության առաջնահերթություններից է. Բաքոյան

Հայ-իրաքյան քաղաքական երկխոսության զարգացումը ՀՀ արտաքին քաղաքականության առաջնահերթություններից է. Բաքոյան

Հայաստան-Իրաք բարեկամական խմբի ղեկավար Ռուստամ Բաքոյանը փետրվարի 2-ին ընդունել է ՀՀ-ում Իրաքի Հանրապետության դեսպանության գործերի ժամանակավոր հավատարմատար Սուհայլան Մուզեր Խալիլ Ալ-Ջուբուրիին: Հանդիպման օրակարգում եղել են հայ-իրաքյան հարաբերությունների, դրանց զարգացման ու ամրապնդման համար ակտիվ աշխատանքի, փոխգործակցության ակտիվացման հարցերը: Ռուստամ Բաքոյանն արձանագրել է երկրների միջև հարաբերությունների զարգացման դինամիկան, որը տարիների աշխատանքի արդյունք է, նախանշել այն տեսլականը, որ Հայաստանի և Իրաքի միջև գոյություն ունեցող ու տարեցտարի ամրապնդվող համագործակցությունն առաջիկայում եւս կլինի ավելի հստակ ու նպատակային՝ առկա հարաբերություններին նոր որակ ու արդյունավետություն հաղորդելու առումով: Արձանագրվել է, որ երկուստեք համագործակցությունը կնպաստի նաև երկու երկրների հարաբերությունների, համատեղ ու միասնական աշխատանքի էլ ավելի զարգացմանն ու ամրապնդմանը, ինչն էլ, իր հերթին, կմարմնավորի ամուր հոգեգիտակցական կապ և կայուն երկխոսություն, որն այսօր ծավալման ընթացքում է: Գնահատելով Մերձավոր Արևելքի ռազմավարական կարևոր նշանակությունը Հայաստանի համար՝ Ռուստամ Բաքոյանը նշել է, որ Իրաքն առանձնահատուկ տեղ է գրավում Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականության համատեքստում. Հայաստանը մշտապես հետաքրքրված է մերձավորարևելյան տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական զարգացումներով ու իրողություններով, այդուհանդերձ, կողմնակից է Իրաքում խաղաղության հաստատմանը: Իսկ հայ-իրաքյան քաղաքական երկխոսության զարգացումը ՀՀ արտաքին քաղաքականության կարևոր առաջնահերթություններից մեկն է: Այս համատեքստում իր անուրանալի ավանդն ունի նաև Իրաքի հայկական համայնքը, որը ոչ միայն կապող օղակ է երկու պետությունների հարաբերություններում, այլև լուրջ դերակատարում ունի հարաբերությունների սերտացմանն ուղղված աշխատանքներում: Շնորհակալություն հայտնելով ընդունելության համար` Ալ-Ջուբուրին կարևորել է այսօրինակ հանդիպումների և քննարկումների կազմակերպումը` միտված երկկողմ հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի և համատեղ օրակարգի ձևակերպմանն ու սահմանմանը` առավել արդյունավետ աշխատանքի, համագործակցության խթանման համար: Այս առումով առաջիկա քայլերից է լինելու համատեղ օրակարգով ու աշխատանքով մարտ ամսին Իրաքի Հանրապետության խորհրդարանի Իրաք-Հայաստան խորհրդարանական բարեկամության խմբի պաշտոնական այցի կազմակերպումը, որը կլինի խորհրդարանական մակարդակում երկու երկրների հարաբերությունների ամրապնդման հերթական հավաստումն ու խթան կհաղորդի դրանց շարունակականությանը: Նշվել է, որ նաև նկատելի է ակտիվացում երկրների տնտեսական հարաբերություններում, սակայն կա չիրացված ներուժ, որը պետք է իրականություն դառնա նոր պայմանավորվածությունների, երկու կողմերի նախաձեռնողականության արդյունքում: Հանդիպումը եզրափակվել է կողմերի` անձնական աջակցության ու պատրաստակամության հավաստմամբ` երկու երկրների միջև բազմաբնույթ ու բազմոլորտ կապերի ու հարաբերությունների զարգացման և խորացման ուղղությամբ` նմանօրինակ հանդիպումների, այցերի և այլ հնարավոր միջոցներով: Կողմերը համոզմունք են հայտնել, որ առկա է չիրացված ներուժ, և կա հնարավորություն` միասնական աշխատանքի և փոխգործակցության միջոցով նոր հաջողություններ գրանցել երկու պետությունների` այսօր ծավալում ստացած երկկողմ հարաբերությունների համատեքստում:
16:54 - 02 փետրվարի, 2023
Հրթիռակոծվել է Իրաքի հյուսիսում գտնվող թուրքական ռազմակայաններից մեկը
 |azatutyun.am|

Հրթիռակոծվել է Իրաքի հյուսիսում գտնվող թուրքական ռազմակայաններից մեկը |azatutyun.am|

azatutyun.am: Այսօր վաղ առավոտյան հթրիռակոծվել է Իրաքի հյուսիսում գտնվող թուրքական ռազմակայաններից մեկը։ Այդ փաստը հաստատել են Իրաքի իշխանությունները, ինչպես նաև Թուրքիայի պաշտպանության նախարար Հուլուսի Աքարը։ «Ժամանակ առ ժամանակ նման հարձակումներ լինում են, և մենք պատասխանում ենք դրանց։ Այս դեպքում էլ համապատասխան միջոցներ ձեռնարկվել են», -հայտարարել է Աքարը։ Թուրքական հետախուզությանը մոտ կանգնած աղբյուրները АP գործակալությանը տեղեկացրել են, որ հրթիռակոծության հետևանքով ռազմակայանում տեղակայված թուրք զինվորականներից որևէ մեկը չի տուժել։ «Ընդհանուր առմամբ ռազմակայանի ուղղությամբ ութ հրթիռ է արձակվել, որոնցից երկուսը պայթել են դրա ներսում», - տեղեկացնում է գործակալությունը՝ հավելելով, որ Իրաքում գործող զինված խմբավորումներից և ոչ մեկը հարձակման պատասխանատվությունն առայժմ չի ստանձնել։
17:59 - 01 փետրվարի, 2023
Թուրքիան Իրաքի հյուսիսում օդային հարվածներ է հասցրել քուրդ փախստականների ճամբարին |hetq.am|

Թուրքիան Իրաքի հյուսիսում օդային հարվածներ է հասցրել քուրդ փախստականների ճամբարին |hetq.am|

hetq.am: Թուրքական ուժերի անօդաչու թռչող սարքավորումը հարձակվել է քուրդ փախստականների ճամբարի վրա, որը տեղակայված էր Իրաքի հյուսիսում գտնվող Էրբիլ նահանգի Մահմուր քաղաքի մոտ։ Այդ մասին հայտնում է TACC գործակալությունը։ «Ռմբակոծությունն իրականացվել է անօդաչուի օգնությամբ, որը թիրախավորել էր ճամբարը»,- ասել է ականատեսներից մեկը։ Տվյալներ չկան զոհերի կամ կորուստների վերաբերյալ։ Մահմուրի քրդական ճամբարում ապրում էին քրդական հարյուրավոր ընտանիքներ, որոնք շատ տարիներ առաջ այստեղ էին տեղափոխվել Թուրքիայից։ Անկարայի վարկածով՝ Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցությունն այն օգտագործում է որպես իր կազմավորումների համար մարզումների բազա։ Նոյեմբերի 20-ի գիշերը Թուրքիան Սիրիայի և Իրաքի հյուսիսում իրականացրել էր օդային գործողություն, որի ժամանակ կիրառվել էր ավելի քան 50 ինքնաթիռ և 20 անօդաչու։ Հարվածները հասցվել էին քրդական կուսակցության տեղակայման վայրերի ուղղությամբ։ Թուրքիայի իշխանությունները PKK-ի և սիրիական քրդերի վրա էին բարդել Ստամբուլում նոյեմբերի 13-ին տեղի ունեցած ահաբեկչության պատասխանատվությունը, որի հետևանքով զոհվել էր 6 մարդ։
16:46 - 05 դեկտեմբերի, 2022
Էրդողանը հայտարարել է, թե որևէ մեկին հաշվետու չէ Սիրիայում ու Իրաքում ռազմական գործողությունների համար

 |factor.am|

Էրդողանը հայտարարել է, թե որևէ մեկին հաշվետու չէ Սիրիայում ու Իրաքում ռազմական գործողությունների համար |factor.am|

factor.am: Թուրքիան անզիջում պայքար է մղելու «ահաբեկչական YPG/PKK-ի կազմակերպությունների» դեմ, քանի դեռ չի չեզոքացվել այդ խմբավորումների վերջին զինյալը։Այս մասին հայտարարել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը նախօրեին կառավարության նիստից հետո տեսաուղերձում, գրում է Անադոլու գործակալությունը։ Էրդողանը նշել է, որ Թուրքիան նախկինի պես լի է վճռականությամբ իր հարավային սահմանների երկայնքով 30 կմ խորությամբ անվտանգության գոտի ստեղծելու հարցում, որն իրենից ենթադրում է Սիրիայում նոր ռազմական գործողության իրականացում։ Ի դեպ, այս մասին Թուրքիայի նախագահը մի քանի ամիս է ինչ խոսում է։ Նրա խոսքով՝ Անկարան մտադիր չէ որևէ մեկից թույլտվություն խնդրել իր սահմանների պաշտպանության համար։ Նա նաև մատնանշել է մի շարք երկրների կողմից Սիրիայի հյուսիսում PYD, YPG կամ «Սիրիայի դեմոկրատական ​​ուժեր» անունների ներքո հանդես եկող PKK-ին աջակցության «անթույլատրելիությունը»։ Այստեղ Էրդողանը ակնարկել է ԱՄՆ-ին։ Խոսելով Իրաքի ու Սիրիայի հյուսիսում Թուրքիայի ՌՕՈՒ-ի հարավծների մասին՝ նա ասել է․ «Որևէ մեկին չպետք է անհանգստացնեն Թուրքիայի ռազմական գործողությունները՝ ուղղված անվտանգության ու խաղաղության ամրապնդմանը։ Ոչ ոք չի կարող դատարկ սպառնալիքներով ստիպել մեր երկրին քաղաքական, դիվանագիտական, տնտեսական և ռազմական ոլորտներում իր շահերին հակասող դիրք գրավել։ Ոչ ոքի չպետք է մտահոգի Թուրքիայի քաղաքականությունը հենված արդարության, համերաշխության և դիվանագիտական ​​նախաձեռնությունների վրա, որոնք հիմնված են բարեկամության և համագործակցության սկզբունքների վրա»։
14:51 - 29 նոյեմբերի, 2022
«Իրաքը հանդիսանում է տարածաշրջանում Հայաստանի վստահելի գործընկերը»․ Վահագն Խաչատուրյանը հանդիպել է Իրաքի նախագահի հետ

«Իրաքը հանդիսանում է տարածաշրջանում Հայաստանի վստահելի գործընկերը»․ Վահագն Խաչատուրյանը հանդիպել է Իրաքի նախագահի հետ

ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության մասին շրջանակային կոնվենցիայի կողմերի 27-րդ համաժողովի շրջանակում Հանրապետության նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը հանդիպել է Իրաքի նախագահ Աբդուլ Լաթիֆ Ռաշիդին։ Այս մասին հայտնում են ՀՀ նախագահի աշխատակազմից։ Նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը նշել է, որ Իրաքը հանդիսանում է տարածաշրջանում Հայաստանի վստահելի գործընկերը, և մեր երկիրը մեծապես կարևորում է այդ երկրի հետ բազմոլորտ համագործակցության խորացումը: Իրաքի նախագահն ընդգծել է, որ Իրաքում ապրող հայերը վայելում են Իրաքի իշխանությունների աջակցությունը, և իրենք բարձր են գնահատում հայ-իրաքյան սերտ հարաբերությունները։ Նրա խոսքով՝ վերջին տարիներին երկկողմ առևտրաշրջանառության մեջ արձանագրվել է դրական դինամիկա, որը երկկողմ տնտեսական լուրջ ներուժի նախանշան է, և այն իրացնելու ուղղությամբ հարկավոր է ջանքեր գործադրել։ Նախագահ Վահագն Խաչատուրյանն ընդգծել է, որ Հայաստանը հիանալի հարաբերություններ ունի իսլամական, այդ թվում՝ արաբական երկրների ճնշող մեծամասնության հետ: Այս համատեքստում նախագահ Խաչատուրյանը մտահոգություն է հայտնել Արաբական պետությունների լիգայի գագաթնաժողովի շրջանակում օրերս Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի ունեցած ելույթի կապակցությամբ, որում նա շահարկել է կրոնական գործոնը Հայաստանի դեմ ուղղված իր մեղադրանքներում՝ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությանը կրոնական երանգ հաղորդելով և փորձելով իսլամական, այս դեպքում՝ արաբական երկրներին տրամադրել Հայաստանի դեմ:Նախագահ Խաչատուրյանը միանշանակ ընդգծել է, որ ղարաբաղյան հակամարտությունը չունի և չի կարող ունենալ, քանի որ Լեռնային Ղարաբաղի հայերը պայքարում են իրենց հայրենիքում անվտանգ ապրելու և արարելու իրենց իրավունքի համար։ Երկկողմ պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել շարունակել փոխադարձ շփումներն՝ ուղղված տնտեսական հարաբերությունների զարգացմանն ու տարբեր ոլորտներում փոխգործակցության ակտիվացմանը։
17:30 - 07 նոյեմբերի, 2022
Կարևորում եմ փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող ոլորտներում համագործակցության զարգացումը. Նիկոլ Փաշինյանը՝ Իրաքի վարչապետին

Կարևորում եմ փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող ոլորտներում համագործակցության զարգացումը. Նիկոլ Փաշինյանը՝ Իրաքի վարչապետին

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Իրաքի Հանրապետության վարչապետ Մուտաֆա Ալ-Քազեմիին՝ ազգային տոնի առթիվ: Ուղերձում նշված է. «Ձերդ գերազանցություն,Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդի և անձամբ իմ անունից ջերմորեն շնորհավորում եմ Իրաքի Հանրապետության Ազգային տոնի կապակցությամբ: Լիահույս եմ, որ բարեկամ Իրաքը կհաղթահարի իր առջև ծառացած մարտահրավերները՝ թևակոխելով համերաշխության ու կայուն զարգացման նոր ժամանակաշրջան: Միևնույն ժամանակ, կարևորում եմ փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող ոլորտներում երկկողմ համագործակցության զարգացումը և վերահաստատում իմ պատրաստակամությունն աջակցելու այդ ուղղությամբ երկուստեք գործադրվող ջանքերին: Օգտվելով առիթից՝ մաղթում եմ Ձեզ քաջառողջություն և հաջողություն, իսկ Իրաքի բարեկամ ժողովրդին՝ հարատև խաղաղություն և բարօրություն:Ընդունեք խնդրեմ, Ձերդ գերազանցություն, խորին հարգանքիս հավաստիքը»:
13:36 - 03 հոկտեմբերի, 2022
Առնվազն 15 զոհ գիշերվա ընթացքում․ ինչու է լարվել իրավիճակը Իրաքում

Առնվազն 15 զոհ գիշերվա ընթացքում․ ինչու է լարվել իրավիճակը Իրաքում

Գիշերվա ընթացքում առնվազն 15 մարդ է զոհվել Բաղդադում Իրաքի անվտանգության ուժերի և շիա հոգևորականի կողմնակիցների միջև տեղի ունեցած բախումների հետևանքով։ Տեղի պաշտոնյաների խոսքով տասնյակ մարդիկ էլ վիրավոր են այն բանից հետո, երբ Մուկթադա աս-Սադրի կողմնակիցները ներխուժել են նախագահական նստավայր: Այս մասին գրում է BBC-ն։ Այս դեպքերի պատճառը Սադրի՝ քաղաքականությունից հեռանալու մասին հայտարարությունն է։ Իրաքի վարչապետի ժամանակավոր պաշտոնակատարը հանդարտության կոչ է արել, իսկ զինվորականները համազգային պարետային ժամ են հայտարարել մի քանի այլ քաղաքում տեղի ունեցած անկարգություններից հետո: Փողոցային կռիվներ են եղել երեկոյան, որոնք ուղեկցվել են կրակահերթերով։ Սա վերջին տարիներին Իրաքի մայրաքաղաքում տեղի ուենցած ամենավատ բռնությունն է։ Կռիվների մեծ մասը կենտրոնացած է եղել քաղաքի «Կանաչ գոտու» շուրջ, որտեղ տեղակայված են կառավարական շենքեր և օտարերկրյա դեսպանատներ: Նիդեռլանդների դեսպանատան աշխատակիցները բախումների պատճառով ստիպված են եղել տեղափոխվել երկրում Գերմանիայի առաքելության շենք։ Անվտանգության պաշտոնյաները հայտնել են, որ բախումների մի մասը տեղի է ունեցել «Խաղաղության բրիգադների»՝ պարոն Սադրին հավատարիմ միլիցիոներների և Իրաքի բանակի միջև: Սոցցանցերում տարածված տեսանյութերում երևում էր, որ որոշ մարտիկներ օգտագործում են ծանր զինատեսակներ, այդ թվում՝ հրթիռային նռնակներ (ՌՊԳ): Այս մարտերի ֆոնին Իրանը փակել է Իրաքի հետ սահմանները, իսկ Քուվեյթը կոչ է արել իր քաղաքացիներին անհապաղ լքելու երկիրը: ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերիշի խոսնակն ասել է, որ անհանգստացած է իրադարձություններից և կոչ է արել «անհապաղ քայլեր ձեռնարկելու իրավիճակը դեէսկալացնելու համար»։ Ավելի ուշ Սադրի ավագ օգնականը Իրաքի INA պետական լրատվական գործակալությանը հայտնել է, որ նա հացադուլ է հայտարարել, մինչև բռնությունը և զենքի կիրառումը դադարեցվի: Սադրը քաղաքականությունից հեռանալու իր քայլով մեղադրում է հակառակորդ շիա առաջնորդներին և կուսակցություններին իրաքյան քաղաքական համակարգը բարեփոխելուց հրաժարվելու մեջ: Դեռևս անցյալ տարի հոկտեմբերին Սադրին հավատարիմ թեկնածուները ստացել էին ամենաշատ տեղերը Իրաքի խորհրդարանում, սակայն բավարար տեղեր չէին ապահովել կառավարություն ձևավորելու համար: Այդ շրջանից էլ նա հրաժարվել է բանակցել շիա խմբավորումների հետ, ինչը գրեթե մեկ տարվա քաղաքական անկայունության պատճառ է դարձել: «Ես որոշել էի չմիջամտել քաղաքական գործերին, բայց այժմ հայտարարում եմ քաղաքականւթյունից հեռանալու և բոլոր [սադրիստական] հաստատությունների փակման մասին»,- հայտարարել էր քաղաքական գործիչը։ 48-ամյա Սադրը վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում գերիշխող դեմք է Իրաքի հասարակական և քաղաքական կյանքում: Նրա «Մեհդիի բանակը» համարվում է ամենահզոր աշխարհազորայիններից մեկը։ Հետագայում այն վերանվանել է «Խաղաղության բրիգադ» և շարունակում է մնալ ամենամեծ աշխարհազորայիններից մեկը ու այժմ կազմում է իրաքյան զինված ուժերի մի մասը: Մրցակից քաղաքական դաշինքը՝ «Կորդինացիոն շրջանակը», որի հետ Սադրի դաշինքը հակասություններ ունի, հիմնականում ներառում է Իրանից աջակցվող կուսակցություններ: Լուսանկարները՝ Getty Images
10:34 - 30 օգոստոսի, 2022
Իրաքում պարետային ժամ է հայտարարվել |armenpress.am|

Իրաքում պարետային ժամ է հայտարարվել |armenpress.am|

armenpress.am: Իրաքի իշխանությունները հայտարարել են ամբողջ երկրում պարետային ժամ սահմանելու մասին՝ սկսած երկուշաբթի ժամը 20: 00-ից (Երևանի ժամանակով) մինչև հետագա իրազեկումը՝ երկրում իրադրության սրման հետ կապված: Ինչպես փոխանցում է «ՌԻԱ Նովոստի»-ն, այս մասին հայտնել է Իրաքի անվտանգության ուժերի միացյալ հրամանատարությունը: «Այսօր ժամը 19:00-ից (Բաղդադի ժամանակով) մինչև հաջորդ ծանուցում Իրաքի բոլոր նահանգներում տեղաշարժի ամբողջական արգելք է հայտարարվել»,- նշված է անվտանգության ուժերի հրամանում: Ավելի վաղ, Իրաքի իշխանությունները հայտարարել էին պարետային ժամ սահմանելու մասին միայն Բաղդադում, սակայն շիա առաջնորդ Մուքտադա Աս Սադրի կողմնակիցները, որոնք մտել էին Բաղդադի պահպանվող «կանաչ գոտում» գտնվող հանրապետական պալատ, անտեսել էին իշխանությունների կարգադրությունը:
21:47 - 29 օգոստոսի, 2022
Իրանը ցանկանում է ուժեղացնել պաշտպանական համագործակցությունը Իրաքի հետ |news.am|

Իրանը ցանկանում է ուժեղացնել պաշտպանական համագործակցությունը Իրաքի հետ |news.am|

news.am: Իրանը ցանկանում է ամրապնդել Իրաքի հետ պաշտպանական համագործակցությունը, հայտարարել է Իրանի զինված ուժերի շտաբի պետի տեղակալ, բրիգադային գեներալ Ազիզ Նասիրզադեն՝ Իրաքի պաշտպանության համալսարանի բարձրագույն ռազմական ուսումնական հաստատության նախագահ, գեներալ-լեյտենանտ Սաադ Միժեր Մոհսեն Ալ Ալաքի ի հետ հանդիպման ժամանակ, հաղորդում է Mehr լրատվական գործակալությունը։ Նրա խոսքով, տարածաշրջանը, որտեղ գտնվում են երկու պետությունները, առաջնահերթ նշանակություն ունի, նրանք ունեն նաև էներգետիկ առեսուրսների մեծ պաշար, ինչն աշխարհի որոշ քաղաքական գործիչների հասցրել է երկրների ռեսուրսները շահագործելու գաղափարին։ Նա նշել է, որ երկու երկրների անվտանգության և շահերի ապահովումը պահանջում է երկու կողմերի համագործակցությունը՝ հավելելով, որ փոխգործակցության մեծացումը կամրապնդի նաև տնտեսական համագործակցությունը։ Իրաքյան կողմն իր հերթին նշել է, որ «անհրաժեշտ է ամրապնդել տարածաշրջանի բոլոր երկրների համատեղ համագործակցությունը ահաբեկչության դեմ պայքարում»։ Ալ Ալաքը նշել է նաև, որ Իրաքի, Իրանի, Սիրիայի և Ռուսաստանի միջև ստեղծվել է տեղեկատվության փոխանակման կենտրոն՝ միջազգային ասպարեզում նրանց համագործակցությունն ակտիվացնելու նպատակով։
19:31 - 14 օգոստոսի, 2022
Ռուստամ Բաքոյանը և Իրաքյան Քրդստանի նախարարը քննարկել են համագործակցության խորացման մի շարք հարցեր

Ռուստամ Բաքոյանը և Իրաքյան Քրդստանի նախարարը քննարկել են համագործակցության խորացման մի շարք հարցեր

ՀՀ ԱԺ Հայաստան-Իրաք բարեկամական խմբի ղեկավար Ռուստամ Բաքոյանն օգոստոսի 10-ին ընդունել է Իրաքյան Քրդստանի մշակույթի և երիտասարդության հարցերի նախարար Մուհամմադ Սաիդ Ալիի գլխավորած պատվիրակությանը: Հանդիպմանը մասնակցել են ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Կնյազ Հասանովը, Էրբիլում ՀՀ գլխավոր հյուպատոս Արշակ Մանուկյանը: Ողջունելով հյուրերին խորհրդարանում` Ռուստամ Բաքոյանը կարևորել է պատվիրակության այցը Հայաստան: Պատգամավորը համոզմունք է հայտնել, որ այն արդյունավետ է լինելու և նպաստելու է երկու երկրների հարաբերությունների ակտիվացմանը: Ռուստամ Բաքոյանը խոսել է տարբեր ոլորտներում փորձի փոխանակման անհրաժեշտությունից: «Մեզ համար շատ կարևոր է Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանը. այնտեղ ապրում են տարբեր ազգեր, այդ թվում` հայեր ու եզդիներ»,- ընդգծել է Հայաստան-Իրաք բարեկամական խմբի ղեկավարը: Իրաքյան Քրդստանի մշակույթի և երիտասարդության հարցերի նախարարը շնորհակալություն է հայտնել ընդունելության համար: Մուհամմադ Սաիդ Ալին ընդգծել է, որ վերջին օրերին կայացած հանդիպումների ընթացքում նկատել է, որ Հայաստանում ազգային փոքրամասնությունների իրավունքները պաշտպանված են: Հյուրը նշել է, որ հայերն ու քրդերն ունեն մի շարք ընդհանրություններ, պատմության նմանատիպ էջեր: Նախարարը ցավակցություն է հայտնել Շանգալի եզդիների ցեղասպանության առնչությամբ: Անդրադարձ է եղել խորհրդարաններում ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների աշխատանքի կարևորությանը` հօգուտ տվյալ համայնքի շահերի պաշտպանության և մշակութային արժեքների պահպանության: Կողմերը կարևորել են Իրաքյան Քրդստանի հայ համայնքի դերակատարությունը երկրի հասարակական և մշակութային կյանքում: Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են երկկողմ համագործակցության խորացմանն առնչվող մի շարք հարցեր:
15:42 - 10 օգոստոսի, 2022
Ռուս-ուկրաինական հակամարտությունը և դրա հավանական ազդեցությունը

Ռուս-ուկրաինական հակամարտությունը և դրա հավանական ազդեցությունը

Երբ այս տարվա փետրվարի 24-ին Ռուսաստանը սկսեց այսպես կոչված «հատուկ գործողությունն» Ուկրաինայում, կարծիք կար, որ այն կարող է ավարտվել շատ արագ։ Դրա մասին էին վկայում օդանավակայաններին, ռազմամթերքի բազաններին գերճշգրիտ հարվածներն ու արագ դեսանտավորումը Կիևի շրջանում։ Ռուսաստանի Դաշնությունն օգտագործում էր ձեռքի տակ ունեցած գրեթե ողջ սպառազինությունը, հարվածները անընդնմեջ էին և ճշգրիտ, դեսանտային գործողությունները՝ բավականին ինտենսիվ։ Կրկնվում էր ԱՄՆ կողմից Իրաքի գրավման սցենարը։ Անգամ Կիևի մատույցներում գրեթե ամեն ինչ նույնն էր։ Գոստոմելի օդանավակայանը հսկողության տակ վերցնելուց հետո տպավորություն էր, թե Կիևի համար մարտերը ուր որ է կսկսվեն, ինչպես սկսվեցին մարտերը Բաղդադի օդանավակայանը վերցնելուց հետո։ Բաղդադի օպերացիան շատ պարզ էր․ այնտեղ ամրապնդվելուց և դեսանտային հենակետ ստեղծելուց հետո ամերիկյան զինված ուժերը մի քանի անգամ ցուցադրական Բաղդադ մտնել-դուրս գալուց հետո սկսեցին մայրաքաղաքը վերահսկողության տակ վերցնելու հիմնական փուլը։ Սակայն մի քանի անգամ Կիևում ցուցադրաբար երևալուց հետո ռուսական կողմը հիմնական օպերացիա չսկսեց։ Պարզվեց, որ ՌԴ զինված ուժերին այդպես էլ չի հաջողվել ամրանալ մերձկիեւյան որևէ օդանավակայանում։ Հենց այստեղ էլ պարզ դարձավ, որ ուկրաինացիները պատրատ են երկարատև դիմակայման։ Ինչ պատահեց հետո՝ բոլորս գիտենք։ ՌԴ զինված ուժերը հետ քաշվեցին Ուկրաինայի հյուսիս-արևմտյան մասից և հայտարարեցին մարտական գործողությունների երկրորդ փուլի մասին, որը մասնակի հաջողությամբ ընթանում է մինչ օրս։ Հետաքրքիրն այն է, որ այս «հատուկ գործողությունը» յուրահատուկ է և առանձնանում է իր վերջնական նպատակի բացակայությամբ։ Ճիշտ է՝ ռուսական կողմը հնչեցրել է տարբեր փոքր նպատակներ, իսկ որպես հիմնական նպատակ՝ ֆաշիզմի տարաքանդումը, բայց դրանցից ոչ մեկը չեն տեղավորվում ռազմական պլանավորման ամբողջական փուլի մեջ։ Այսպես, եթե ֆաշիզմի դեմ պայքարը քիչ թե շատ նման է համատեսիլքի, ապա բացակայում են օպերացիայի առաքելությունը, նպատակները և խնդիրները։ Տարօրինակ է, ինչ խոսք, բայց դա բոլոր հնարավորությունները ստեղծում է անգամ պարտության դեպքում հայտարարել հաղթանակի մասին։ Ուկրաինական դիմադրությունից «ոգևորված» արևմուտքը տարբեր ռազմականացված ծրագրեր ուղղեց դեպի այդ երկիր, որից ամենամեծը՝ ամերիկյան «լենդ-լիզը», սկսվելու է հոկտեմբերի մեկից՝ ամերիկյան նոր ֆինանսական տարվանից։ Չնայած դրան՝ արևմուտքը լայն ռազմական աջակցություն է ցույց տալիս Ուկրաինային՝ սկսած հետախուզությունից, վերջացրած հրթիռային հեռահար համակարգերով, որոնց մասին շատ են խոսում։ Դրանք M 142 HIMARS կոչվող գերբարձր ճշգրտությամբ հրթիռահրետանային համակարգերն են։ Խոսք կա, որ շուտով կտրամադրվեն մինչև 300 կմ հեռահարություն ունեցող հրթիռներ, որոնք արդեն կարող են փոխել բալանսը դեպի ուկրանիական կողմ։ Բալանսը փոփոխվում է նաև մարդկային ռեսուրսներում․ եթե խոսվում էր, որ ռուսական կողմը կենտրոնացրել է մինչև 400 հազար մարտիկ, իսկ ուկրանիական կողմը՝ դրա գրեթե կեսի չափ, ապա հիմա արդեն խոսք կա մեկ միլիոնի մասին, ինչը կարող է հնարավորություն տալ ուկրանիական կողմից անցնել անգամ հակահարձակման։ Այս պայմաններում ՌԴ-ն, ունենալով նաև անձնակազմի ռոտացիոն խնդիր, ռազմամթերքի մատակարարման խնդիր, որը ստիպված է տեղափոխել հազար կմ-ից ավելի  ձգվող ռազմաճակատից ավելի խոր թիկունք, այլ ելք չի ունենա քան մասնակի զորահավաքի անցկացումը։ Եվ անձնակազմն անգամ մի քանի հարյուր հազարով համալրելու դեպքում հնարավորություն կունենա անցնել միայն խոր էշելոնացված երկարատև պաշտպանության՝ հայտարարելով հաղթանակի մասին։ Իր հերթին դա Ուկրաինայում չի կարող գնահատվել որպես հաղթանակ և անհրաժեշտություն կունենա անցնել ավելի ակտիվ գործողությունների։ Սակայն անգամ արևմտյան ռազմամթերքի մատակարարման ամենաակտիվ համագործակցությունը, որը  կոչվում է «Ռամշթայնի ձևաչափ», ֆիզիկապես հնարավորություն չունի տրամադրել այնքան օգնություն, որպեսզի ուկրանիական կողմը ամբողջ ճակատով անցնի հակահարձակման, չնայած նրան, որ իրենց հակառակորդը պաշտպանությունը կազմակերպելու է կոնսերվացված և խորրդային հին սպառազինությամբ, որոնց թվաքանակը հասնում է տասնյակ հազարների։ ՆԱՏՕ-ն, անգամ հաշվի առնելով ուկրաինական հակամարտությունից բխող երկարատև ռիսկերը, զորավարժություններից մեկի անունը կոչել էր «Ռամշթայնի ժառանգություն»։ Այսպիսի զորավարժությունը ավելի ցուցադրական բնույթ էր կրում, քանզի ռուսական կողմը չունի օդային գերակայություն ո՛չ Ուկրաինայում, ո՛չ առավել ևս ՆԱՏՕ-ի դեմ և նաև մինչև ուկրանիական գործողությունները սկսելը Ֆինլանդիայի կողմից ՆԱՏՕ մտնելուց հետո կրում է ավելի մեծ ռազմաքաղաքական ռիսկեր, ուստի, ըստ իս, այսպիսի զորավարժությունները ուղղված են արդեն այլ ռազմական սցենարների դեմ, որտեղ կողմերից մեկը կարող է ունենալ ռազմաօդային և հետախուզական գերակայություն և ապակայունացնել արևմտյան ամբողջ կիսագունդը։ Դրանցից մեկը Թուրքիան է Սիրիայի հյուսիսում, Չինաստանը՝ Թայվանի կողմ նայելիս, և այս համատեքստում իրականացվում է վերաբալանսավորում՝ Հունական կղզիների ակտիվ ռազմականացման տեսքով, ինչն ավելի շատ հարցեր է առաջացնում, քան պատասխաններ տալիս։ Իսկ Իսրայելը ավելի ակտիվ է դարձել Իրանի հարցում, ինչը, պարզվում է, հնարավոր չէ դիտարկել ուկրաինական հակամարտության համատեքստից դուրս։ Տարածաշրջանը եռման աստիճանի է հասնում Ուկրաինայում պայթող ռումբերի ջերմաստիճանից, իսկ դրա մասին՝ հաջորդիվ։ Լուսանկարում՝ «Հիմարս» հրթիռահրետանային համակարգը Նարեկ Ներսիսյան
15:46 - 21 հուլիսի, 2022
Իրաքը Թուրքիային մեղադրում է Քուրդիստանում 9 մարդու կյանք խլած հարձակման համար, Անկարան հերքում է

Իրաքը Թուրքիային մեղադրում է Քուրդիստանում 9 մարդու կյանք խլած հարձակման համար, Անկարան հերքում է

Իրաքի և Թուրքիայի միջև դիվանագիտական վեճ է ծագել այն բանից հետո, երբ հրետանային ռմբակոծության հետևանքով ինը խաղաղ բնակիչ է զոհվել Իրաքի Քուրդիստանի շրջանում գտնվող պուրակում: Այս մասին գրում է BBC-ն։ Զոհերի մեծ մասը իրաքցի զբոսաշրջիկներ են, նրանց թվում կան նաև երեխաներ։ Իրաքի պետական հեռուստատեսության փոխանցմամբ «կատաղի հրետանային ռմբակոծությունը» հարվածել է Զախո քաղաքի զբոսայգուն, որը Իրաքի Քուրդիստանի շրջանի և Թուրքիայի սահմանին է։ Քուրդիստանի առողջապահության նախարարը հայտնել է, որ զոհերի թվում կան երեխաներ, այդ թվում մեկամյա երեխա։ Առնվազն 23 մարդ վնասվածքներ է ստացել։ Իրաքը Անկարայից հետ է կանչել իր գործերի ժամանակավոր հավատարմատարին, ինչպես նաև կանչել է Բաղդադում Թուրքիայի դեսպանին՝ ներողություն խնդրելու։ «Թուրքական ուժերը կոպտորեն խախտել են Իրաքի ինքնիշխանությունը»,- իր թվիթերյան էջում գրել է Իրաքի վարչապետ Մուստաֆա ալ Քադըմին։ Իրաքի Քերբալա քաղաքի թուրքական վիզաների կենտրոնի մոտ էլ իրաքցի ցուցարարները ակցիա են իրականացրել ու այրել են Թուրքիայի դրոշը։ Ցույցեր են տեղի ունեցել նաև Բաղդադում և Նասիրիայում։ Հրետակոծությունը դատապարտել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները։ «Քաղաքացիների սպանությունն անընդունելի է, և բոլոր պետությունները պետք է հարգեն միջազգային իրավունքով ստանձնած պարտավորությունները, ներառյալ խաղաղ բնակչության պաշտպանությունը»,- ասել է Պետդեպարտամենտի խոսնակ Նեդ Փրայսը։ Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտնել է, որ Անկարան մտահոգված է հարձակման հետևանքով զոհերի մասին լուրերով։ Գերատեսչությունը հավելել է նաև, որ Թուրքիան առավելագույն կերպով հետևողական է եղել՝ խուսափելու քաղաքացիական զոհերից կամ պատմական, մշակութային վայրերը վնասելուց «իր հակաահաբեկչական գործողություններում» Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցության դեմ։ «Թուրքիան պատրաստ է ցանկացած քայլի, որ ճշմարտությունը ի հայտ գա»,- ասվում է նախարարության հայտարարության մեջ՝ հավելումով, որ Թուրքիայի ռազմական գործողությունները համապատասխանում են միջազգային օրենքներին․ «Մենք Իրաքի կառավարությանը կոչ ենք անում չանել հայտարարություններ նողկալի ահաբեկչական կազմակերպության հռետորաբանության և քարոզչության ազդեցությամբ ու համագործակցել՝ բացահայտելու այս դաժան արարքի հեղինակներին»։ Հիշեցնենք, որ ապրիլին Թուրքիայի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել էր Հյուսիսային Իրաքում Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցության (PKK) դեմ ռազմական գործողություն սկսելու մասին։ Լուսանկարները՝ Reuters
11:42 - 21 հուլիսի, 2022