Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան

Թուրքիայի Հանրապետության նախագահն է։

Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ծնվել է 1954 թվականին փետրվարի 26-ին։ 1965 թվականին Էրդողանը ավարտել է Կասըմփաշայ թաղամասի Փիալե տարրական դպրոցը, իսկ 1973 թվականին իմամ հաթիբների կրոնական լիցեյը Ստամբուլում։ 1976 թվականին նա դառնում է Ստամբուլի Բեյօղլու շրջանի «Ազգային փրկություն» կուսակցության երիտասարդական սկզբնական կազմակերպությոան նախագահը։ Նույն թվականին նա դառնում է նաև Ստամբուլյան մասնաճյուղի նախագահը։

1980 թվականին Էրդողանը աշխատում էր Ստամբուլի տրանսպորտային ընկերություններում։ 1980 թվականի սեպտեմբերի 12-ին երկրում տեղի է ունենում ռազմական հեղաշրջում և բոլոր քաղաքական կուսակցությունները արգելվում են։ Ռազմական հեղաշրջումից հետո Էրդողանը աշխատում է մասնավոր սեկտորում։ 1981 թվականին նա ավարտում է Մարմարայի համալսարանի էկոնոմիկայի և առևտրային գիտությունների բաժինը։ 1984 թվականին Էրդողանը դառնում է «Բարoրություն» կուսակցություն Բեյօղլուի մասնաճյուղի նախագահ, իսկ 1985 թվականին արդեն դառնում է Ստամբուլի մասնաճյուղի նախագահ, ինչպես նաև կուսակցությունը ղեկավարող գերագույն խորհրդի անդամ։ Իր քաղաքական հայացքների վրա մեծ ազդեցություն է ունենում «քաղաքական իսլամի» հիմնադիր Նեջմեթթին Էրբաքանը: Քաղաքական գործունեություն 1994 թվականին նա ընտրվում է Ստամբուլի քաղաքապետ։

1996 թվականին «Բարօրություն» կուսակցությունը մասնակցում է ղեկավարող իսլամական կոալիցիային, սակայն 1997 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո կուսակցությունը արգելվում է, իսկ Էրդողանը 4 ամսով ազատազրկվում է։ 2001 թվականի հուլիսին Էրդողանը հիմնում է «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունը, որը 2002 թվականի նոյեմբերին հաղթում է պառլամենտական ընտրություններում։ Դատվածությունը խանգարում է Էրդողանին վարչապետ դառնալ, սակայն Իրաքի դեմ ռազմական գործողություններ սկսելուց հետո, թուրքական էլիտան, որ ուղղված էր ԱՄՆ-ի կողմը, համաձայնություն է տալիս օրենքենրի փոփոխությանը և թույլ է տալիս Էրդողանին ղեկավարել կաավարությունը։ Թուրքիան որոշում է ընդունում զորքեր մտցնել Իրաքի հյուսիս, որտեղ ապրում էին քրդերը: Էրդողանը կողմնակից էր Թուրքիայի Եվրամիությանը միանալուն։ 2014 թվականից Թուրքիայի նախագահն է: 

Թուրքիայի խորհրդարանը վերահսկվում է Էրդողանի կողմից, եթե նա հրամայել է դա անել, ուրեմն մենք կզրկվենք մեր անձեռնմխելիությունից․ Կարո Փայլան |tert.am|

Թուրքիայի խորհրդարանը վերահսկվում է Էրդողանի կողմից, եթե նա հրամայել է դա անել, ուրեմն մենք կզրկվենք մեր անձեռնմխելիությունից․ Կարո Փայլան |tert.am|

tert.am: Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանի հրամանով երկրի դատախազությունը սկսել է Թուրքիայի խորհրդարանի քրդամետ Ժողովրդադեմոկրատական կուսակցության հայազգի պատգամավոր Կարո Փայլանին անձեռնմխելությունից զրկելու գործընթաց: Այս մասին լուրը մեզ հետ զրույցում հաստատեց պատգամավորը: «Թուրքիայի նախագահի հրամանով մեր կուսակցության դեմ որոշակի գործողություններ են սկսվել: Իմ ընկերներից մի քանիսը, դժբախտաբար, բանտարկված են, հիմա էլ ցանկանում են յոթ պատգամավորների դատապարտել, այդ իսկ պատճառով զրկում են անձեռնմխելիությունից»,- ասաց նա: Կարո Փայլանի խոսքով` մյուս շաբաթ Թուրքիայի խորհրդարանը սկսելու է աշխատանքները, որի ժամանակ էլ կքննարկվի իրեն անձեռնմխելիությունից զրկելու հարցը: «Ցավոք սրտի, խորհրդարանը վերահսկվում է Էրդողանի կողմից, և եթե նա հրամայել է դա անել, ուրեմն մենք կզրկվենք մեր անձեռնմխելիությունից»,- ասաց նա: Պոսլահայ պատգամավորը նշեց, որ շատերն են Թուրքիայում պայքարում Էրդողանի դեմ, նրանք բոլորը միջազգային հանդուրժողականության կարիք ունեն: «Ես գիտեմ, որ ամբողջ աշխարհի միլիոնավոր հայեր աջակցում են ինձ: Իհարկե, ես ունեմ նրանց օգնության կարիքը, և մենք իսկապես միջազգային հանդուրժողականության կարիք ունենք` Էրդողանի ռեժիմի դեմ պայքարելու համար»,- ասաց նա:   Շարունակությունը՝ tert.am-ում։
19:43 - 26 սեպտեմբերի, 2020
Հայաստանը Հարավային Կովկասում տևական խաղաղության ու կայունության ամենամեծ խոչընդոտն է․ Էրդողանը՝ ՄԱԿ-ին |civilnet.am|

Հայաստանը Հարավային Կովկասում տևական խաղաղության ու կայունության ամենամեծ խոչընդոտն է․ Էրդողանը՝ ՄԱԿ-ին |civilnet.am|

civilnet.am: Հայաստտանը Հարավային Կովկասում տևական խաղաղության ու կայունության ամենամեծ խոչընդոտն է․ ՄԱԿ-ի Գլխավոր վեհաժողովի 75-րդ նստաշրջանի իր ելույթում հայտարարել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը։     «Հայաստանը, որը հուլիսին հարձակվել է ադրբեջանական տարածքների վրա, մեկ անգամ ևս ապացուցել է, որ Հարավային Կովկասում տևական խաղաղության ու կայունության ամենամեծ խոչընդոտն է։ Մենք հանդես ենք գալիս տարածաշրջանում հակամարտությունները, հատկապես ղարաբաղյան հակամարտությունը որքան հնարավոր շուտ կարգավորելու օգտին՝ Ադրբեջանի և Վրաստանի տարածքային ամբողջականության և ինքնիշխանության սկզբունքների և ՄԱԿ-ի ու ԵԱՀԿ-ի բանաձևերի հիման վրա»,- հայտարարել է Թուրքիայի նախագահը։ Խոսելով Արևելյան Միջերկրածովում լարվածության մասին՝ նա ասել է՝ կան երկրներ, որոնք գործում են «հաղթողն ամեն ինչ տանում է» սկզբունքով։  «Մենք որևէ մեկի իրավունքի վրա աչք չունենք՝ ոչ Արևելյան Միջերկրածովում, ոչ այլուր։ Այդուհանդերձ, չենք կարող աչք փակել մեր երկրի և թուրք կիպրացիների իրավունքների ոտնահարման վրա»,- հայտարարել է Էրդողանը։ Նա շեշտել է, որ Թուրքիան չի կարող թույլ տալ, որ իրեն անտեսեն, երբ բանը հասնում է տարածաշրջանում «բնական պաշարներին»։
15:02 - 23 սեպտեմբերի, 2020
Էրդողանն ու Մակրոնը քննարկել են Միջերկրական ծովի արևելքում տիրող իրավիճակը
 |tert.am|

Էրդողանն ու Մակրոնը քննարկել են Միջերկրական ծովի արևելքում տիրող իրավիճակը |tert.am|

tert.am: Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հեռախոսազրույց  է ունեցել ֆրանսիացի գործընկեր Էմանուել Մակրոնի հետ, որի ընթացքում կողմերը քննարկել են Միջերկրական ծովի արևելքում տիրող իրավիճակը: Այս մասին տեղեկացնում է «Անադոլու» գործակալությունը` հղում տալով Թուրքիայի նախագահի հասարակայնության հետ կապերի վարչությանը:Հեռախոսազրույցի ընթացքում Թուրքիայի նախագահը շեշտել է, որ «Միջերկրական ծովի արևելքում տիրող լարվածության պատճառը Թուրքիայի և Կիպրոսի թուրքերի օրինական իրավունքների խախտումն է»:Նրա խոսքերով` «տարակուսելի է Ֆրանսիայի աջակցությունը Հունաստանի և Կիպրոսի հույների մաքսիմալիստական պահանջներին և քայլերին, որոնք նպաստում են լարվածության աճին»:Էրդողանը հայտարարել է, որ Անկարան Ֆրանսիայից ակնկալում է գործընթացի նկատմամբ խոհեմ և կառուցողական վերաբերմունք: Միևնույն ժամանակ, նա նշել է Թուրքիայի և Ֆրանսիայի միջև խորհրդատվությունների և շփումների մեխանիզմի կայուն օգտագործման կարևորությունը:
10:47 - 23 սեպտեմբերի, 2020
«Ավելի քան 7 մլրդ մարդու ճակատագիր թողնված է 5 երկրի ողորմությանը». Էրդողանը կոչ է արել բարեփոխել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը |tert.am|

«Ավելի քան 7 մլրդ մարդու ճակատագիր թողնված է 5 երկրի ողորմությանը». Էրդողանը կոչ է արել բարեփոխել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը |tert.am|

tert.am: Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բարեփոխման անհրաժեշտության մասին: Այս մասին գրում է «Անադոլու» գործակալությունը:«Որպեսզի ՄԱԿ-ի համակարգը կրկին արդյունավետ դառնա, մենք նախ պետք է բարեփոխենք Անվտանգության խորհուրդը», - ասել է Թուրքիայի ղեկավարը ՄԱԿ-ի 75-ամյակի կապակցությամբ բարձր մակարդակի հանդիպման մասնակիցներին ուղղված տեսաուղերձում:Էրդողանի խոսքով ՝ Անվտանգության խորհրդի կառուցվածքը, որն «ավելի քան 7 միլիարդ մարդու ճակատագիր թողնում է 5 երկրի ողորմությանը, արդար ու կայուն չէ»:«Մենք բոլորս տեսնում ենք, որ այսօրվա մարտահրավերները չենք կարող հաղթահարել անցյալ դարի կարիքներին համապատասխանող կառուցվածքներով», -հայտարարել է Թուրքիայի նախագահը:Նա նշել է, որ, հակառակ հռչակված իդեալներին, ՄԱԿ-ի համակարգը չի կարող ոչ կանխել հակամարտությունները, ոչ էլ վերջ տալ արդեն սկսված հակամարտություններին:«Ժողովրդավարական, թափանցիկ, հաշվետու, արդյունավետ և արդար ներկայացվածության վրա հիմնված ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի ճարտարապետությունը մարդկության համար դարձել է անհրաժեշտություն, այլ ոչ թե ընտրություն», - ընդգծել է Էրդողանը:
17:39 - 22 սեպտեմբերի, 2020
Էրդողանն ու Մերկելը քննարկել են իրավիճակը Միջերկրական ծովի արևելքում |tert.am|

Էրդողանն ու Մերկելը քննարկել են իրավիճակը Միջերկրական ծովի արևելքում |tert.am|

tert.am: Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն ու Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը տեսակոնֆերանսի ձևաչափով վարել են բանակցություններ, որոնց ընթացքում քննարկել են երկկողմ հարաբերություններն ու իրավիճակը Միջերկրական ծովի արևելքում: Այս մասին տեղեկացնում է «Անադոլու» գործակալությունը` հղում տալով Թուրքիայի նախագահի աշխատակազմի հասարակության հետ կապերի վարչությանը:Թուրքիայի նախագահը հանդիպման ժամանակ հայտարարել է, որ Միջերկրական ծովի արևելքում առկա տարաձայնությունները հնարավոր է լուծել «բանակցությունների և փոխզիջումների միջոցով`ապահովելով խնդրին կառուցողական և արդարացի մոտեցում»:Նա ընդգծել է, որ «եվրոպական երկրները պետք է արդար և հետևողական լինեն Միջերկրական ծովի արևելքի հարցում» և որ Թուրքիան «շարունակելու է ակտիվ և վճռական քաղաքականություն վարել սեփական իրավունքների պաշտպանության նպատակով»:
10:42 - 17 սեպտեմբերի, 2020
Էրդողանը Մակրոնին խորհուրդ է տվել հեռու մնալ Թուրքիայից ու թուրք ժողովրդից
 |24news.am|

Էրդողանը Մակրոնին խորհուրդ է տվել հեռու մնալ Թուրքիայից ու թուրք ժողովրդից |24news.am|

24news.am: Թուրքիայի նախագահ Ռեջեբ Թայիբ Էրդողանը լուրջ խնդիրների սպառնալիք է ուղղել իր ֆրանսիացի գործընկերոջը՝ Էմանուել Մակրոնին: Այս մասին հայտնում է Ria.ru-ն: Թուրք առաջնորդի այս արձագանքի պատճառը Մակրոնի՝ ԵՄ-ին ուղղված կոչն էր՝ Անկարայի նկատմամբ առավել կոշտ դիրքորոշում որդեգրել: Այդ հայտարարության մեջ Մակրոնն ընդգծել էր, որ խոսքը ոչ թե թուրք ժողովրդի, այլ հենց ղեկավարության մասին է, իսկ ժողովուրդն, ըստ Ֆրանսիայի նախագահի, ավելիին է արժանի, քան Էրդողանի կառավարությունն է: «Հեռու մնացեք Թուրքիայից ու թուրք ժողովրդից»,- ասել է Էրդողանը՝ հայտարարելով, թե Մակրոնը պատմություն չգիտի: Թուրքիայի նախագահը հիշեցրել է Ալժիրի պատերազմն անկախության համար, Ռուանդայում տեղի ունեցած ցեղասպանությունը, որը միլիոնավոր մարդկանց կյանքեր խլեց, և որոնցից շատերի արյունն, ըստ Էրդողանի, Ֆրանսիայի ղեկավարության ձեռքին է: «Դուք մեզ մարդասիրության դասեր չեք կարող տալ»,- ասել է նա՝ հավելելով, որ այդ մասին Մակրոնին ասել է անձնական հանդիպումների ժամանակ:
12:48 - 13 սեպտեմբերի, 2020
Էրդողանն ու Մերկելը տեսակոնֆերանսի ընթացքում քննարկել են Միջերկրական ծովի արևելքում ստեղծված իրավիճակը |tert.am|

Էրդողանն ու Մերկելը տեսակոնֆերանսի ընթացքում քննարկել են Միջերկրական ծովի արևելքում ստեղծված իրավիճակը |tert.am|

tert.am: Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը և Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը տեսակոնֆերանս են անցկացրել, որի ընթացքում քննարկել են տարածաշրջանային հարցերն ու երկկողմ հարաբերությունները, հատուկ ուշադրություն է դարձվել Միջերկրական ծովի արևելքում տեղի ունեցող իրադարձություններին: Այս մասին գրում է «Անադոլու» գործակալությունը: Տեսակոնֆերանսի ընթացքում Թուրքիայի նախագահը հայտարարել է, որ Միջերկրական ծովի արևելքում իրենց գործողությունները «ուղղված են Թուրքիայի և Կիպրոսի թուրքերի իրավունքների պաշտպանությանը, և դրանից շահում են բոլոր առափնյա երկրները, իսկ Հունաստանի և Կիպրոսի հունական վարչակազմի գործողությունները փակուղի են տանում այդ բոլոր ջանքերն ու ավելացնում են լարվածությունը»: Էրդողանը հայտարարել է նաև, որ իրենք ողջունում են Անգելա Մերկելի ջանքերը, որոնք ներդրվել են «Հունաստանի և իր աջակից երկրների քայլերով տարածաշրջանային խաղաղությանը հասցված վնասի պատճառով» ստեղծված խնդրի լուծման համար: 
10:38 - 04 սեպտեմբերի, 2020
Էրդողանը հեռախոսազրույց է ունեցել Թրամփի հետ․ թեման թուրք-հունական լարվածությունն է |ermenihaber.am|

Էրդողանը հեռախոսազրույց է ունեցել Թրամփի հետ․ թեման թուրք-հունական լարվածությունն է |ermenihaber.am|

ermenihaber.am:  Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հեռախոսազրույց է ունեցել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ։ Ըստ թուրքական մամուլի՝ զրույցի գլխավոր թեման եղել է Արևելյան Միջերկրածովում Թուրքիայի ու Հունաստանի միջև ստեղծված լարվածությունը։ Քննարկվել են նաև տարածաշրջանային այլ զարգացումներ։ Էրդողանը պնդել է, որ Արևելյան Միջերկրականում անկայունություն հրահրողը Թուրքիան չէ՝ անուղղակիորեն մեղադրելով հունական կողմին։ Թուրքիայի նախագահն ասել է նաև, որ իր երկիրը կոնկրետ քայլերով ցույց է տվել, որ կողմ է Միջերկրականում լարվածության թուլացմանն ու երկխոսություն սկսելուն։ Նշենք, որ վերջին շրջանում Արևելյան Միջերկրականում Թուրքիայի ծավալած էներգակիրների որոնողական աշխատանքների պատճառով լարված հույն-թուրքական հարաբերությունները առավել լարվել են հունական տարածքային ջրերի մոտ թուրքական «Oruç Reis»  նավի կողմից սեյսմիկ հետազոտություններ իրականացնելու պատճառով։ 
09:47 - 28 օգոստոսի, 2020
Էրդողանն ու Թրամփը Արևելյան Միջերկրականում թուրք-հունական լարվածության պատճառով ստեղծված իրավիճակն են քննարկել |tert.am|

Էրդողանն ու Թրամփը Արևելյան Միջերկրականում թուրք-հունական լարվածության պատճառով ստեղծված իրավիճակն են քննարկել |tert.am|

tert.am: Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հեռախոսազրույց է ունեցել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ, քննարկվել երկկողմ օրակարգին առնչվող հարցեր և տարածաշրջանային վերջին զարգացումները, մասնավորապես՝ Արևելյան Միջերկրականում թուրք-հունական ընթացիկ լարվածությունը, հաղորդում է ТАСС-ը: Էրդողանը նշել է, որ Թուրքիան չի զբաղվում տարածաշրջանում իրավիճակի ապակայունացմամբ, և որ թուրքական իշխանությունները լարվածությունը թուլացնելու և երկխոսելու ուղղությամբ ջանքեր են գործադրել: Աթենքի և Անկարայի միջև առանց այն էլ լարված հարաբերությունները սրվել են 2020 թվականին` միգրացիոն ճգնաժամի և Էգեյան ու Միջերկրական ծովերում ռեսուրսների արդյունահանման իրավունքների շուրջ վեճերի պատճառով: Թուրքիան Լիբիայի՝ Տրիպոլիում տեղակայված կառավարության հետ նախորդ տարվա վերջին համաձայնագիր էր կնքել, որում երկու երկրների ծովային ջրերի սահմանազատման վերաբերյալ առկա դրույթները, Հունաստանի պնդմամբ, հակասում են իր կազմի մեջ մտնող կղզիների տնտեսական շահերին և զրկում են վերջիններին մայրցամաքային ծանծաղուտից օգտվելու հնարավորությունից:
10:05 - 27 օգոստոսի, 2020
Էրդողանի հրամանով Ստամբուլում ևս մեկ բյուզանդական եկեղեցի կվերաբացվի որպես մզկիթ |ermenihaber.am|

Էրդողանի հրամանով Ստամբուլում ևս մեկ բյուզանդական եկեղեցի կվերաբացվի որպես մզկիթ |ermenihaber.am|

ermenihaber.am:  Ստամբուլի Սբ․ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելուց հետո Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ևս մեկ բյուզանդական պատմական տաճար մզկիթի վերածելու հրաման է ստորագրել։ Քարիյե անունով հայտնի և 1945-ից թանգարանի կարգավիճակ ունեցող Խորի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին վերանորոգման աշխատանքների ավարտից հետո կվերաբացվի որպես մզկիթ։ Այս մասին Էրդողանի հրամանը հրապարակվել է կառավարության պաշտոնաթերթում։ Հրամանագրում նշված է, որ ելնելով նրանից, որ Թուրքիայի Պետխորհուրդը (բարձրագույն վարչական դատարան) անվավեր է ճանաչել 1945 թվականին նախարարների խորհրդի կողմից Քարիյե մզկիթը թանգարանի վերածելու որոշումը՝ Քարիյե մզկիթը Կրոնական գործերի վարչությանը հանձնելու և որպես մզկիթ բացելու որոշում է ընդունվել։ Նշենք, որ Խորի Սբ․ Ամենափրկիչը մեկն է այն բյուզանդական տաճարներից, որոնք Կոստանդնուպոլսի գրավումից (1453թ․) հետո օսմանյան թուրքերը վերածեցին մզկիթների։  6-րդ դարում կառուցված, ապա մի քանի անգամ վերակառուցված Խորի վանքը 1511-ին Բայազիդ 2-րդ սուլթանի մեծ վեզիր Աթիք Ալի փաշայի կողմից վերածվել է մզկիթի ու սկսել անվանվել Ալի փաշայի մզկիթ կամ Քարիյե մզկիթ։ 1945 թվականին Թուրքիայի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ Քարիյե մզկիթը վերանորոգումից հետո բացվել էր որպես թանգարան։
12:32 - 21 օգոստոսի, 2020
Մենք պատռել ենք Սևրը, գլուխ չենք խոնարհի Սևրի առաջ. Էրդողան |yerkir.am|

Մենք պատռել ենք Սևրը, գլուխ չենք խոնարհի Սևրի առաջ. Էրդողան |yerkir.am|

yerkir.am: Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը սոցցանցերի իր էջում գրառում է կատարել՝ կապված Միջերկրական ծովի արևելքում հենց Թուրքիայի մեղքով առաջացած լարվածության հետ։ «Մենք՝ որպես ազգ, եթե մեկ դար առաջ Սևրը պատռել և դեն ենք նետել, այսօր էլ Արևելյան Միջերկրականում մեզ պարտադրվել փորձող Սևրի դեմ գլուխ չենք կարող խոնարհել։ Մեր զավակներին չենք կարող հանձնել մի երկիր, որը չի կարողանում սեփական իրավունքները պաշտպանել, թույլ է, անինքնավստահ և քաջության պակաս ունի», - գրել է Էրդողանը։ Թուրքիայում մեծ աղմուկ էր բարձրացրել Սևրի դաշնագրի ստորագրման 100-ամյակի առթիվ Հայաստանի կողմից արված հայտարարությունները։ Սակայն Սևրի պայմանագիրը առնչվում է նաև Հունաստանին. ըստ այս պայմանագրի՝ Իզմիրրի շրջանը (Զմյուռնիա) և Ստամբուլի շրջանի մեծ մասը պետք է անցնեին Հունաստանի վերահսկողության տակ, սակայն Լոզանի դաշանգրով այդ ծրագրերը ի չիք դարձան։
12:13 - 20 օգոստոսի, 2020