Փաստերի ստուգում

ԱԱԾ-ն համացանցում ԲՀԿ-ին առնչվող քրգործի նյութեր հրապարակելու կապակցությամբ վարույթ չի նախաձեռնել, քանի որ դրանք չեն հանդիսացել հրապարակման ոչ ենթակա տվյալներ

ԱԱԾ-ն համացանցում ԲՀԿ-ին առնչվող քրգործի նյութեր հրապարակելու կապակցությամբ վարույթ չի նախաձեռնել, քանի որ դրանք չեն հանդիսացել հրապարակման ոչ ենթակա տվյալներ

ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունը նախքան «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության՝ ընտրակաշառք բաժանելու դեպքերի բացահայտման մասին իրենց տարածած հաղորդագրությունը համացանցում քրեական գործի նյութեր հրապարակելու կապակցությամբ վարույթ չի նախաձեռնել, քանի որ դրանք չեն հանդիսացել հրապարակման ոչ ենթակա տվյալներ։ Այս մասին Infocom.am-ի գրավոր հարցմանն ի պատասխան՝ հայտնեցին ՀՀ ԱԱԾ-ից։ Սույն թվականի հունիսի 14-ի առավոտյան՝ ժամը 10։44-ին, «Անհերքելի փաստեր» անունով ֆեյսբուքյան էջը հրապարակեց մի փաստաթուղթ, որտեղ ներկայացված էր Գեղարքունիքի մարզի N8 ընտրատարածքում «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության բաժանած ընտրակաշառքի մասին հաշվետվություն։ Այդ փաստաթուղթը մեծ արագությամբ տարածվեց սոցիալական ցանցերում ու լրատվամիջոցներում, այն իրենց անձնական էջերում տեղադրեցին նաեւ խորհրդարանական «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավորները։ Նույն օրը՝ ժամը 16։00-ի շրջանակներում, ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունը հաղորդագրություն տարածեց 2017թ. ապրիլի 2-ին կայացած ՀՀ ԱԺ ընտրությունների ժամանակ ընտրողներին կաշառք տալու, կաշառք ստանալու հարյուրավոր եւ համակարգային բնույթ կրող դեպքեր բացահայտելու մասին։ Հաղորդագրության մեջ, մասնավորապես, նշված էր, որ բացահայտվել են ԲՀԿ մի խումբ անդամների կողմից, նախնական համաձայնությամբ, ընտրությունների ընթացքում ընտրողներին թեկնածուներից, ինչպես նաեւ ԲՀԿ օգտին կողմ քվեարկելու համար անձամբ կամ միջնորդի միջոցով ընտրողներին կաշառք տալու բազմաթիվ դեպքեր, որում ներգրավված են եղել ինչպես կուսակցության ղեկավար կազմը, այնպես էլ՝ կուսակցության անդամները:  Այս հաղորդագրությանը կից հրապարակվեց նաեւ տեսանյութ, որտեղ իրավապահները ԲՀԿ ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանի առանձնատանը խուզարկություն են իրականացնում։ Տեսանյութում ներառված էին կադրեր նաեւ վերոնշյալ բացահայտումներին վերաբերող փաստական տվյալներ՝ տեղեկանքներ, գրություններ եւ այլն։ Սակայն համացանցում հրապարակված փաստաթուղթը բացակայում էր․ այն չկար ոչ հաղորդագրության տեքստին կից, ոչ էլ տեսանյութում։ Սակայն հաջորդ օրը, երբ խորհրդարանում քննարկվում էր Գագիկ Ծառուկյանին պատգամավորական անձեռնմխելիությունից զրկելու մասին ՀՀ գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանի միջնորդագիրը, վերջինս ԱԺ ամբիոնից պատագամավորներին ներկայացրեց հարուցված քրեական գործի փաստական տվյալների մասին տեղեկություններ՝ այդ թվում ընթերցելով նաեւ վերոհիշյալ փաստաթղթում առկա տվյալները։ Եւ չնայած ԲՀԿ-ական պատգամավորները ակտիվորեն պնդում էին, թե այդ փաստաթուղթը «սաքված է, ֆոտոշոփ է», այդուհանդերձ հանրության շրջանում հարց առաջացավ՝ ինչպես է, ըստ ամենայնի, նախաքննության նյութ հանդիսացող այդ փաստաթուղթը համացանցում հայտնվել՝ նախքան ԱԱԾ պաշտոնական հաղորդագրությունը։ Infocom-ը ԱԱԾ-ից փորձեց պարզել՝ արդյոք այդ հաշվետվությունը համարվո՞ւմ է ԱԱԾ հաղորդագրության մեջ նշված քրեական գործի նյութ, արդյոք այն հրապարակման ենթակա՞ էր, թե՞ ոչ, եթե այո, ապա ինչո՞ւ ներառված չէր հաղորդագրության մեջ, եթե հրապարակման ենթակա չէր, ապա ինչպե՞ս էր հայտնվել համացանում, եւ ի վերջո եթե հրապարակման ենթակա չէր եւ հայտնվել էր համացանցում, ապա արդյոք նյութեր նախապատրաստվո՞ւմ են կամ նախաքննության նյութեր հրապարակելու համար քրեական գործ հարուցվե՞լ է, թե՞ ոչ։ ԱԱԾ-ից մեր գրավոր հարցմանն ի պատասխան նշել են, որ նշված փաստաթղթերի պատճենները, այո, համարվում են հունիսի 14-ին իրենց տարածած հաղորդագրության մեջ նշված քրեական գործին կից նյութեր, սակայն դրանք հաղորդագրության մեջ չեն ներառվել, քանի որ տեղեկության բովանդակությունը եւ ծավալը որոշում է Ծառայությունը։ Իսկ ինչ վերաբերում է տեղեկության հրապարակմանը, ապա, ինչպես նշել են ԱԱԾ-ից, օրենսդիրը նախաքննության որեւէ փուլում չի բացառում հրապարակայնության սկզբունքի կիրառումը, քանի որ հասարակությունը որոշակի պահանջ ունի տեղեկացված լինելու քրեական գործերի քննության ընթացքի մասին՝ հաշվի առնելով այն, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 201-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված իրավակարգավորումների ուժով նախնական քննության տվյալները ենթակա են հրապարակման միայն գործով վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվությամբ։ ԱԱԾ-ն անհրաժեշտ է համարել ընդգծել նաեւ, որ նախնական քննության սահմանափակ տվյալների հրապարակումը կարող է հետապնդել նաեւ հասարակության աջակցությունը ստանալու՝ մասնավորապես տեղեկություններ ձեռք բերել կատարված նմանատիպ այլ դեպքերի մասին, ամբողջությամբ բացահայտել կոռուպցիոն մեխանիզմները, պարզել նմանատիպ դեպքերին առնչություն ունեցած անձանց ամբողջական շրջանակը։  Ուստի, ըստ ԱԱԾ-ի, նախաքննության մարմինը գործել է բացառապես հարուցված քրեական գործի համակողմանի եւ արդյունավետ քննությունն ապահովելու, նախաքննության խնդիրներն արդյունավետ իրագործելու հանրային շահով, որով, Ծառայության պնդմամբ, ակնհայտորեն չի խախտվել նաեւ որեւէ անձի անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը։ ԱԱԾ-ն փաստում է, որ համացանցում հրապարակված տվյալները տվյալ փուլում չեն հանդիսացել հրապարակման ոչ ենթակա տվյալներ, ուստի այս կապակցությամբ համապատասխան հիմքերի բացակայության պայմաններում գործով վարույթ չի նախաձեռնվել։ Նշենք, որ ԱԱԾ մեջբերած՝ ՀՀ ՔԴՕ 201-րդ հոդվածի 2-րդ մասով էլ սահմանված է, որ անհրաժեշտ դեպքերում քննիչը, հետաքննության մարմինը վկային, տուժողին, քաղաքացիական հայցվորին եւ քաղաքացիական պատասխանողին, նրանց ներկայացուցիչներին, մասնագետներին, փորձագետներին, թարգմանիչներին, ընթերականերին, պաշտպաններին եւ գործին մասնակցող այլ անձանց գրավոր նախազգուշացնում են` նախնական քննության տվյալներն առանց թույլտվության չհրապարակելու պարտականության մասին: Հիշեցնենք, որ Infocom-ն անդրադարձել էր նաեւ ԲՀԿ-ականների այն պնդումներին, թե վերոհիշյալ փաստաթուղթը ֆոտոշոփով է ստացվել։ Մասնավորապես, հունիսի 14-ին ֆեյսբուքյան օգտատեր Արարատ Պետրոսյանը մի հրապարակում արեց, ըստ որի՝ լուսանկարը կեղծ է եւ պատրաստված է photoshop ծրագրի միջոցով: Հասկանալու համար՝ արդյոք հնարավո՞ր է Պետրոսյանի ներկայացրած եղանակով ստուգել փաստաթղթի՝ photoshop ծրագրի միջոցով հավաքված լինելը, մենք ներկայացրել էինք, որ նախ պետք է հասկանանք թե ինչ կայքի միջոցով է կատարվել ստուգումը եւ ինչ է լուսանկարի մետատվյալը: Թեմայի վերաբերյալ նյութը կարող եք կարդալ այստեղ։ Հայարփի Բաղդասարյան
15:25 - 22 հունիսի, 2020
ԵՄ օդային անվտանգության ցուցակում հայտնվել են ՀՀ-ում գրանցված բոլոր 7 ավիաընկերությունները

ԵՄ օդային անվտանգության ցուցակում հայտնվել են ՀՀ-ում գրանցված բոլոր 7 ավիաընկերությունները

2020 թվականի հունիսի 2-ին համացանցում հրապարակվեց տեղեկություն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված բոլոր ավիաընկերություններին արգելվել է թռչել ԵՄ տարածք:  Լուրը շատ արագ տարածվեց համացանցում. քննարկման առիթ դարձավ քաղաքական և մասնագիտական շրջանակներում,  ինչին հաջորդեց ՀՀ վարչապետի աշխատակազմին կից «Հանրային կապերի և տեղեկատվության կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի «Տեղեկատվության ստուգման կենտրոն» հարթակի  «Արգելքը տարածվել է Հայաստանից կանոնավոր ավիափոխադրում իրականացնող մեկ ավիաընկերության վրա. մյուսները Եվրոպա թռիչքներ չեն իրականացրել» վերտառությամբ փաստերի ստուգման հոդվածը, որտեղ այս թեմայով լրատվամիջոցների կողմից հրապարակված վերնագրերին տրվում է մանիպուլյատիվ բնորոշումը։ «Այսօր մամուլում տարածվել է տեղեկություն, թե Հայաստանում գրանցված ավիաընկերությունները այլևս չեն կարողանալու թռիչքներ իրականացնել դեպի Եվրամիություն։ Մանիպուլյատիվ վերնագրերով այս լուրը քննարկման առարկա է դարձել համացանցում և փորձագետների շրջանում»,-նշվում հրապարակման մեջ։ Այնուհետև մեջբեվում  Հայաստանի քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեին ուղղված հարցման պատասխանը․  «Եվրահանձնաժողովի թարմացրած ԵՄ օդային անվտանգության ցուցակով ԵՄ երկինք մուտք գործելու իրավունքից զրկվել են ընդհանուր առմամբ թվով 96 ավիաընկերություն՝ 16 երկրից։ 96 ավիաընկերություններից միայն մեկն է, որ Հայաստանից ավիափոխադրում է իրականացրել դեպի Եվրամիություն»։ Նաև նշվում է, որ արգելքի տակ հայտնված ավիափոխադրողը կանոնավոր թռիչքներ էր իրականացնում միայն մեկ ուղղությամբ՝ Լիոն։ Հայկական մյուս ավիափոխադրողները եվրոպական երկրներ թռիչքներ այսպես թե այնպես չեն իրականացրել։ Փաստերի ստուգման հոդվածի հրապարակումից 1 օր անց՝ հունիսի 3-ին, քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեի նախագահ Տաթևի Ռևազյանը հարցազրույց է տվել «Արմենպրես» լրատվական գործակալությանը: «Aircompany Armenia-ին և Atlantis European Airways-ին է վերաբերում այս ամեն ինչը, որ կարող է լուրջ խոչընդոտ ստեղծել: Սակայն բավականին քիչ կանոնավոր չվերթներ են իրականացնում այդ ընկերությունները, բայց չարտերներ ևս կազմակերպում են: Հանրությունը շատ մեծ փոփոխություն չի զգա, բայց պարզ է, որ ավիաընկերության համար կարող է դա մեծ խոչընդոտ լինել»,-նշել է նա: Հիշեցնենք, որ ամիսներ առաջ Infocom-ի ձեռքի տակ հայտնվել էր Թռիչքային անվտանգության Եվրոպական գործակալության նամակը, որը հասցեագրված էր   «Ավիակոմպանիա Արմենիայի» տնօրենին:  Նամակում ասվում է, որ Եվրոպական հանձնաժողովի՝ փետրվարի 3-7-ը ՀՀ քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեում (ՔԱԿ) անցկացրած մոնիթորինգի արդյունքում եկել են այն եզրակացության, որ Հայաստանը ներկայումս ի վիճակի չէ լիցենզավորել և վերահսկել իր օպերատորներին և օդանավերին՝ միջազգային ստանդարտներին համապատասխան։ Որպես նշվածի հետևանք՝ ՀՀ ՔԱԿ-ը ներկայումս պատրաստվում է վերալիցենզավորել նախկինում իր կողմից լիցենզավորած բոլոր օպերատորներին։ Նաև ասվում է, որ Թռիչքային անվտանգության եվրոպական գործակալությունը ներկայումս չունի վստահություն ՀՀ ՔԱԿ-ի կողմից տրված լիցենզիայի նկատմամբ: Այդ լիցենզիան է այն հիմքը, որով «Ավիակոմպանիա Արմենիա»-ին տրվել է TCO (Երրորդ երկրի օպերատոր) լիցենզիա։ Ի՞նչ է ԵՄ օդային անվտանգության ցուցակը («սև ցուցակ»).  ԵՄ օդային անվտանգության ցուցակում կարող են հայտնվել այն ավիափոխադրողները, որոնք չեն համապատասխանում անվտանգության միջազգային ստանդարտներին և ավիաընկերության պետությունը ընդունակ չէ լիցենզավորել և վերահսկել օպերատորին: ԵՄ օդային անվտանգության ցուցակում հայտնված ավիաընկերությունները չեն կարող թռիչքներ իրականացնել դեպի ԵՄ և ԵՄ տարածքում: Բացի ԵՄ թռիչքներ իրականացնող ավիաընկերություններից այս ցուցակում կարող են հայտնվել նաև ավիափոխադրողներ, որոնք թռիչքներ չեն իրականացնում ԵՄ: Այսպիսով՝ Եվրահանձնաժողովը հունիսի 2-ին հայտնել է  ԵՄ ավիացիայի թարմացված «սև ցուցակ»-ի մասին, որից հետո հրապարակել են ցուցակ, ըստ որի ԵՄ օդային անվտանգության ցուցակում ընդգրկվել է 96 ավիափոխադրող 16 երկրներից: Ցանկում ընդգրկված 96 ավիափոխադրողներից 7-ը գրանցված են Հայաստանում: Այսինքն՝ Հայաստանում գրանցված բոլոր 7 ավիաընկերությունները հայտնվել են ԵՄ օդային անվտանգության ցուցակում, հետևաբար այն պնդումը, որ Հայաստանում գրանցված ավիաընկերությունները այլևս չեն կարողանալու թռիչքներ իրականացնել դեպի Եվրամիություն փաստացի համապատասխանում է իրականությանը և, ի հակադրություն «Տեղեկատվության ստուգման կենտրոն»-ի բնորոշման,  զերծ է մանիպուլյացիայից: Մյուս կողմից՝ Տեղեկատվության ստուգման կենտրոնի հոդվածի վերնագիրը թեև ընդհանուր առմամբ համապատասխանում է իրականությանը, այսինքն՝ ԵՄ օդային անվտանգության ցուցակում ընդգրկվելը այս պահին խոչընդոտ է հանդիսանում միայն մեկ ավիաընկերության գործող թռիչքների համար, սակայն չի արտացոլում խնդիրն ամբողջությամբ և տպավորություն է ստեղծվում, որ դա որևէ կերպ չի անդրադառնում կամ չի կարող անդրադառնալ հայկական այլ ընկերությունների գործունեության վրա։ Արգելվել է ՀՀ-ում գրանցված բոլոր 7 ավիաընկերությունների մուտքը ԵՄ: Թեև միայն մեկ ավիաընկերություն էր այս պահին կանոնավոր թռիչքներ իրականացնում դեպի Եվրոպական Միության տարածք, սակայն մյուս ավիաընկերությունները նույնպես զրկվել են այն պոտենցիալ հնարավորությունից, որը կարող էին ունենալ։ Հավելենք նաև, որ Քաղաքացիական ավիացայի կոմիտեից, ի պատասխան մեր հարրցմանը, տվել են գրեթե նույն պարզաբանումն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված և օդանավ շահագործողի վկայական ունեցող ընկերություններից միայն երկու ավիաընկերություն ունեին Եվրոպական Միության երկրներ թռիչքներ իրականացնելու իրավունք, սակայն երկու ավիաընկերություններից միայն մեկ ավիաընկերությունն էր, որ փաստացի իրականացնում էր թռիչքներ դեպի Եվրոպա: Վերոհիշյալ երկու ընկերություններն են «Ավիակոմպանիա Արմենիա» ՍՊԸ-ն և «Ատլանտիս Յուրոփիան Էյրվեյզ» ՍՊԸ-ն:  Այսպիսով՝ հայաստանյան օդանավ շահագործող և «Երրորդ երկրի օպերատոր» սերտիֆիկատ ունեցող վերոհիշյալ երկու ընկերություններից միայն  «Ավիակոմպանիա Արմենիա» ՍՊԸ-ն էր կանոնավոր թռիչքներ իրականացնում դեպի Լիոն, իսկ «Ատլանտիս Յուրոփիան Էյրվեյզ» ՍՊԸ-ն Երևանից դեպի Եվրոպա թռիչքներ չէր իրականացնում: Քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեից նաև մեզ հայտնեցին, որ Հայաստանում գրանցված և օդանավ շահագործողի վկայական ունեցող ավիաընկերությունները շարունակելու են իրենց անխափան գործունեությունը գրեթե բոլոր տարածաշրջաններում և գրեթե բոլոր ուղություններով՝ բացառությամբ Եվրոպական ուղղությունների: Նարեկ Մարտիրոսյան
11:16 - 17 հունիսի, 2020
Ընտրակաշառքի վերաբերյալ անստորագիր փաստաթղթի  հավաստիությունը մետատվյալների ստուգման մեթոդով հնարավոր չէ ստուգել

Ընտրակաշառքի վերաբերյալ անստորագիր փաստաթղթի հավաստիությունը մետատվյալների ստուգման մեթոդով հնարավոր չէ ստուգել

Ազգային անվտանգության ծառայությունը երեկ 3 հաղորդագրություն տարածեց ԲՀԿ ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանին առնչվող քրեական գործերի մասին, որոնցից մեկը վերաբերում էր 2017 թվականի ապրիլին տեղի ունեցած ընտրությունների ժամանակ զանգվածային ընտրակաշառք բաժանելուն։ Բայց մինչ ԱԱԾ-ն կտարածեր համապատասխան հայտարարությունը՝ Անհերքելի փաստեր անունով ֆեյսբուքյան էջը հրապարակեց նույն թվականի ընտրությունների ժամանակ բաժանված ընտրակաշառքի վերաբերյալ անստորագիր փաստաթուղթ, որտեղ արձանագրված էր Գեղարքունիքի մարզում ԲՀԿ-ի բաժանած ընտրակաշառքի հաշվետվությունը։ ԱԱԾ հաղորդագրության մեջ, սակայն, այս փաստաթուղթը ներկայացված չէր, քանի որ այն, ամենայն հավանականության, քրեական գործի նախաքննության նյութերից է, եւ, ըստ ամենայնի, հրապարակման ենթակա չէ։ ԱԱԾ-ից փորձել ենք տեղեկանալ՝ արդյոք վերոհիշյալ փաստաթուղթը գործի նյութերից է, եւ եթե այո, ապա ինչպես է այն հայտնվել համացանցում։ Մինչ հարցման պատասխանը ստանալը՝ անդրադառնանք այդ փաստաթղթի՝ ֆոտոշոփով սարքված լինելու պնդումներին։ Մինչ հարուցված քրեական գործերի մասին պաշտոնական տեղեկություն կլիներ, ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Արման Աբովյանը ֆեյսբուքյան լայվի միջոցով տեղեկացրեց, որ ԱԱԾ-ն հետախուզական աշխատանքներ է իրականացնում Գագիկ Ծառուկյանի առանձնատանը: Ընտրակաշառքի վերաբերյալ հիշյալ փաստաթուղթը ֆեյսբուքում սկսեց շրջանառվել Աբովյանի ուղիղ եթերից քիչ անց: Այն տարածեցին նաեւ ԱԺ իշխող Իմ քայլը խմբակցության պատգամավորները, այդ թվում՝ ԱԺ փոխնախագահ Ալեն Սիմոնյանը։ Փաստաթղթի արագ տարածումը, իհարկե, անարձագանք չմնաց։ Ֆեյսբուքյան օգտատեր Արարատ Պետրոսյանը մի հրապարակում արեց, ըստ որի՝ լուսանկարը կեղծ է և պատրաստված է photoshop ծրագրի միջոցով: Վերջինիս հրապարակումը ևս լայն տարածում գտավ: Հրապարակմամբ կիսվել է նաև Բարգավաճ Հայաստան կուսակցության անդամ Արման Աբովյանը: Վերջինս նաև Ազատություն ռադիոկայանի կիրակնօրյա վերլուծականի եթերում նշեց, որ իր ֆեյսբուքյան պատին արդեն իսկ կա ապացույցը, որ փաստաթուղթը կեղծ է և photoshop ծրագրի միջոցով է հավաքված եղել: Նա նշեց, որ դրանում համոզվելու համար կարող են նայել իր ֆեյսբուքյան էջի հրապարակումը: Հասկանալու համար՝ արդյոք հնարավոր է այս եղանակով ստուգել փաստաթղթի photoshop ծրագրի միջոցով հավաքված լինելը, նախ պետք է հասկանանք թե ինչ կայքի միջոցով է կատարվել ստուգումը և ինչ է լուսանկարի մետատվյալը: Յուրաքանչյուր լուսանկար պարունակում է մետատվյալ, որը տեսանելի չէ, սակայն պարունակում է մի շարք տվյալներ նկարի մասին: Օրինակ՝ որտե՞ղ է նկարվել լուսանկարը, ե՞րբ է նկարվել, մշակվե՞լ է ֆոտոշոփով, թե՞ ոչ և այլն: Լուսանկարի մետատվյալները կարդալու համար կան մի քանի հարթակներ, որոնցից մեկից էլ օգտվել է ֆեյսբուքի օգտատերը: Պետք է ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, որ ֆեյսբուք սոցիալական ցանց ներբեռնած լուսանկարի մետատվյալները կա՛մ ջնջվում են ավտոմատ կերպով, կա՛մ էլ փոփոխվում են, հետևաբար ֆեյսբուք սոցիալական ցանցից ներբեռնած լուսանկարի մետատվյալները հնարավոր չէ պարզել նշված կայքի միջոցով: Բացի այդ photoshop ծրագրով մշակված լուսանկարների ստորագրությունը լինում է Adobe Photoshop CS6 (Windows) ձևով և ոչ պարզապես Photoshop 3.0:  Օրինակ առաջին լուսանկարը, որը ներբեռնվել է համակարգչից, նշվում է, որ օգտագործվել է Adobe Photoshop CS6 ծրագիր: Բացի այդ նկարի մասին տալիս է մի շարք  այլ տվյալներ, այդ թվում ամսաթվի և ժամի մասին: Եթե նույն լուսանկարը ներբեռնենք ֆեյսբուք սոցիալական ցանց, ապա տեղադրենք նույն կայքում, կստանանք հետևյալ պատկերը: Երկրորդ լուսանկարում տեսնում ենք, որ մետատվյալները կա՛մ ջնջվել են, կա՛մ փոփոխվել: Այսպիսով՝ Արման Աբովյանի պնդումները, որ սա ապացույց է փաստաթղթի ֆոտոշոփով պատրաստված լինելու մասին, հնարավոր չէ պարզել այս մեթոդով: Հետևաբար՝ հնարավոր չէ նաև այս մեթոդով պարզել՝ արդյոք ֆեյսբուք սոցիալական ցանց ներբեռնված լուսանկարը մշակվել է ֆոտոշոփով, թե ոչ: Այնուամենայնիվ՝ փաստաթուղթը photoshop ծրագրի միջոցով կեղծելու անհրաժեշտություն նույնիսկ չէր էլ կարող լինել, քանի որ անստորագիր փաստաթուղթը կարելի է ուղղակի հավաքել word ծրագրի միջոցով և տպագրել: Այլ հարց է, թե որտեղից է փաստաթուղթը հայտնվել համացանցում և եթե փաստաթուղթը  քրեական գործի նախաքննության նյութերից է, ապա ինչպես է հայտնվել ֆեյսբուքյան էջի օգտատիրոջ ձեռքում: Այս և այլ հարցերի վերաբերյալ հարցումով դիմել ենք ԱԱԾ, որի պատասխանը ստանալուց հետո հանդես կգանք հրապարակմամբ:  Նարեկ Մարտիրոսյան
10:49 - 16 հունիսի, 2020
Գյուղատնտեսական վարկերի համար դիմած քաղաքացիների ուսումնասիրված դիմումների մոտ 49 տոկոսը բավարարվել է․ 5-րդ ալիքը մանիպուլատիվ է ներկայացնում միջոցառման արդյունքները

Գյուղատնտեսական վարկերի համար դիմած քաղաքացիների ուսումնասիրված դիմումների մոտ 49 տոկոսը բավարարվել է․ 5-րդ ալիքը մանիպուլատիվ է ներկայացնում միջոցառման արդյունքները

5-րդ ալիքը մայիսի 22-ին «Գյուղատնտեսական վա՞րկ, թե՞ դասական մանիպուլացիա» վերնագրով ռեպորտաժ է եթեր հեռարձակել, որտեղ ներկայացնում են կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացմանն ուղղված կառավարության երկրորդ ծրագրին դիմած և մերժում ստացած քաղաքացիներին: Կառավարությունը 2020 թվականի մարտի 26-ի նիստում ընդունեց կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացմանն ուղղված երկրորդ ծրագիրը, ըստ որի, գյուղատնտեսական վարկերի որոշ տեսակների տոկոսադրույքները կսուբսիդավորվեն՝ հասնելով 0 %-ի, իսկ գյուղատնտեսական կոոպերատիվների դեպքում, բացի տոկոսները սուբսիդավորելուց, վարկերը նաև կհամաֆինանսավորվեն կառավարության կողմից: Ռեպորտաժում նշվում է, որ ըստ «Ագրարագյուղացիական միավորում» ՀԿ-ի նախագահ Հրաչ Բերբերյանի՝ սա խաբեություն է, դասական մանիպուլյացիա. բանկերին փող են տալիս, անունը դնում, թե գյուղացուն օգնեցին: Այնուհետև, շարունակելով բանկերի թեման, ռեպորտաժի մեկ այլ հատվածում նշվում է, որ Նիկոլ Փաշինյանը ասել է. «Հա, մենք փողը տալու ենք բանկերին, բայց բանկը պիտի որոշի՝ ում տա, ում չէ», որին հետևում է կառավարության նիստից մի հատված, որտեղ Նիկոլ Փաշինյանն ասում է. «Լավ բանաձև ենք գտել, որն իր կենսունակությունը դեռ պետք է պրակտիկայում ապահովի»: Այս խոսքերից երկրորդը վերաբերում էր կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման առաջին ծրագրին, որտեղ Նիկոլ փաշինյանն ասում է. «Մենք ոչ թե պետք է զուգահեռ օրգանիզմներ ստեղծենք, այլ մենք պետք է այս գործող օրգանիզմի կենսունակությունն ապահովելու ճանապարհով գնանք: Դրա համար մենք երկու գործիք ենք կիրառել: Առաջին գործիքը հետևյալն է. մենք ասել ենք, որ տոկոսները սուբսիդավորում ենք և ըստ էության ամենաթիրախավորված հատվածում զրոյացնում ենք վարկի տոկոսները, մնացած դեպքերում էականորեն իջեցնում ենք: Երկրորդ գործիքը հետևյալն է. քանի որ շուկան վատ վիճակում է, բանկերը կարող են հակված չլինել էդպիսի վարկավորում տալուն, որովհետև իրենք կարող է մտածեն՝ ինչու իրենք ռիսկերը միայնակ կրեն: Եվ որպեսզի բանկերին նույնպես խթանենք, որ իրենք շահագրգռված լինեն, կառավարությունն ասում է, որ ըստ ծրագրերի աշխատավարձերի դեպքում փողի 50% ենք տալիս, հարկերի և տուրքերի դեպքում փողի 50% ենք տալիս, կոմունալ վճարի դեպքում փողի 40% ենք տալիս, հումքի դեպքում փողի 40%-ը, սարքավորումների պարագայում՝ 25%, սննդամթերքի ներկրման դեպքում՝ 30%: Ես կարծում եմ, որ մենք լավ բանաձև ենք գտել, որն իր կենսունակությունը դեռ պետք է պրակտիկայում ապահովի և մեր պայմանավորվածությունը հետևյալն է, որ մենք անընդհատ մոնիթորինգի տակ կպահենք պրոցեսները և որ տեսնենք չի աշխատում, կհասկանանք՝ ինչում է խնդիրը և բանաձևերը արագ կփոխենք»: Իսկ լրագրողի մեջբերած խոսքը, թե կառավարությունը փողը տալու է բանկերին, բայց բանկը պիտի որոշի՝ ում տա, ում չէ, այդ օրվա նիստում չի հնչել: Ընդհանուր առմամբ վարկավորման, վարկառուների հայտերը բավարարել կամ մերժելու իրավասությունները բանկերինն է, բայց կառավարության նիստում Նիկոլ Փաշինյանն այդպիսի խոսք չի հնչեցրել: Հետևաբար ռեպորտաժում ներկայացված հատվածը մանիպուլյացիա է: «Ագրարագյուղացիական միավորում» ՀԿ-ի նախագահ Հրաչ Բերբերյանը ռեպորտաժի մեկ այլ հատվածում էլ ասում է. «Եթե Հայաստանում գյուղատնտեսությունը սկսում է մարտի 1-ից կամ 10-ից, ո՞նց կարող է այդ հարցը քննարկվել մարտի վերջին կամ ապրիլին: Այդ հարցը պետք է քննարկվեր հունվարին»: Սակայն, պետք է նշել, որ այս ծրագիրը միտված էր կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացմանը և հունվարին լինել չէր կարող, քանի որ հունվարին Հայաստանում դեռևս կորոնավիրուսային համաճարակ չկար: Այնուամենայնիվ՝ պարզելու համար, սա «խաբեություն» է, թե  պարզապես խնդիրը ներկայացվում է միակողմանի, հարցում ուղարկեցինք էկոնոմիկայի նախարարություն: Ըստ հարցման պատասխանի՝ 2020 թվականի մայիսի 1-ի դրությամբ կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման երկրորդ ծրագրի շրջանակներում ստացվել է թվով 33.242 հայտ, որից բավարարվել է 7125-ը, մերժվել` 7484-ը: Սպասման փուլում է գտնվում 18.633 հայտ: Վարկային հայտերի ընդհանուր ծավալը կազմում է 67.225.991.000 ՀՀ դրամ, որից բավարարված հայտերի ծավալը կազմում է 10.058.994.000 ՀՀ դրամ: Վարկային հայտերի ընդհանուր թվի մեջ ներառված ֆիզիկական անձանց համար տրամադրվող գյուղատնտեսական միկրովարկերի համար ստացված դիմումների քանակը կազմում է 23.845 հայտ, որից բավարարվել է 6165-ը, մերժվել՝ 5586-ը: Ընդհանուր առմամբ գյուղատնտեսական միկրովարկերի հայտերի գումարը կազմում է 23.750.161.000 ՀՀ դրամ, որից բավարարվել է 5.183.180.000 ՀՀ դրամը:  Եթե դիտարկենք միայն բավարարված և մերժված հայտերը, ապա 2020 թվականի մայիսի 1-ի դրությամբ բավարարվել է շուրջ 7125 հայտ, մերժվել՝ 7484-ը: Էկոնոմիկայի նախարարի մամուլի քարտուղար Աննա Օհանյանը մեզ հետ զրույցում մերժման հիմքերի վերաբերյալ ասաց, որ քաղաքացիների վարկունակությունը որոշում են բանկերը, իսկ մերժված դիմումների վերաբերյալ նշեց, որ մեծամասամբ մերժվել են բանկերի սև ցուցակում գտնվող և վատ վարկային պատմություն ունեցող քաղաքացիները: Ընդհանուր առմամբ գյուղատնտեսական վարկերի համար դիմած քաղաքացիների դիմումների 51.23%-ը մերժվել է, չհաշված սպասման փուլում գտնվող դիմումները, սակայն ծրագրի շրջանակներում 2020 թվականի մայիսի 1-ի դրությամբ վարկավորվել են շուրջ 7125 դիմող, որոնց տրամադրվել է ավելի քան 10.058 մլրդ դրամ: Այսպիսով՝ 5-րդ ալիքի ռեպորտաժը միակողմանի է ներկայացնում թեման, պարունակում է մանիպուլյացիաներ և չի արտացոլում իրական պատկերը: Հեղինակ՝ Նարեկ Մարտիրոսյան
13:32 - 04 հունիսի, 2020
Արցախի դրոշը չի մոռացվել. չդրվելու պատճառներն արարողակարգային են

Արցախի դրոշը չի մոռացվել. չդրվելու պատճառներն արարողակարգային են

Մայիսի 28-ին տեղի է ունեցել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանի առաջին պաշտոնական հանդիպումը Երևանում: Հանդիպման ժամանակ տեղադրված էր միայն ՀՀ պետական դրոշը, ինչը դարձյալ քննարկումների առիթ դարձավ համացանցում: Հրապարակ առցանց պարբերականը անդրադարձել է Նիկոլ Փաշինյանի և Արայիկ Հարությունյանի հանդիպմանը «Ու՞ր է Արցախի հանրապետության դրոշը...»  վերտառությամբ հոդվածով, որտեղ մասնավորապես նշվում է, որ տեղի է ունեցել առաջին պաշտոնական հանդիպումն Արցախի հանրապետության նախագահի հետ և դա պետք է լիներ արժանապատիվ հանդիպում՝ հարգվեր Արցախի Հանրապետության դրոշը: Հրապարակի հոդվածում նաև նշվում է, որ եթե 2019 թվականի հոկտեմբեր ամսին Նիկոլ Փաշինյանը Երևանում՝ կառավարությունում, ընդունել էր Բակո Սահակյանին և հանդիպմանը տեղադրված էր միայն ՀՀ դրոշը, որը քննարկումների առիթ դարձավ, բայց և լռեցվեց՝ իբր մոռանալու պատճառով է եղել, այսօր դա ընկալելի չէ:    Նախ նշենք, որ նախորդ հանդիպման ժամանակ Արցախի դրոշի բացակայության վերաբերյալ պարզաբանում էր տվել վարչապետի մամուլի խոսնակ Վլադիմիր Կարապետյանը. «Եղել են հանդիպումներ, որոնց ընթացքում տեղադրված են եղել երկու դրոշները, եղել են հանդիպումներ, որոնց ընթացքում տեղադրված է եղել միայն Հայաստանի Հանրապետության դրոշը: Մենք հիմա ճշտում ենք` ո՞րն է ճիշտ, և հաջորդ հանդիպմանը կլինի այնպես, ինչպես պահանջում է արարողակարգը»:  Հետևաբար՝ Հրապարակի այն պնդումը, որ քննարկումների առիթ դառնալուց հետո թեման լռեցվել է՝ իբր մոռանալու պատճառով է եղել, չի համապատասխանում իրականությանը:  Արցախի հանրապետության դրոշի բացակայությունը կրում է զուտ ընթացակարգային բնույթ: Արցախի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի տեղեկատվության գլխավոր վարչության պետ Վահրամ Պողասյանը ArmDaily.am-ի հետ զրույցում նշել է, որ պրոտոկոլային կարգն է այդպես: «Այնպես չէ, որ առաջին անգամ է, որ Հայաստանում հանդիպումների ընթացքում բացակայում է Արցախի դրոշը։ Այդպես է եղել թե Ռոբերտ Քոչարյանի, թե Սերժ Սարգսյանի օրոք։ Նախկինում երբևէ Հայաստանում հանդիպումների ընթացքում Արցախի դրոշը չի եղել, քանի որ Հայաստանի Հանրապետությունը չի ճանաչել Արցախի անկախությունը, հետևաբար, հայաստանյան հանդիպումներում տեղադրվում է հայկական դրոշը։ Ուզում եմ շեշտել, որ ոչ թե ՀՀ-ի, այլ հայկական դրոշը։ Իհարկե, մենք կուզեինք Արցախը տեսնել անկախ, ապա միացված Հայաստանին, սակայն ամեն դեպքում գործընթացները դեռևս ավարտված չեն ու այստեղ աննախադեպ բան չկա»,-ասել է Պողոսյանը։ 2019 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևանում տեղի է ունեցել Նիկոլ Փաշինյանի և Բակո Սահակյանի պաշտոնական հանդիպումը, որի ժամանակ դարձյալ Արցախի հանրապետության դրոշը տեղադրված չի եղել: Սա համացանցում քննարկումների առիթ դարձավ, ինչին անդրադարձավ Fip փաստերի ստուգման հարթակը, որտեղ նշվում էր, որ դա առաջին անգամը չէր, երբ Հայաստանի և Արցախի ղեկավարների հանդիպման ժամանակ բացակայում էր Արցախի Հանրապետության դրոշը: Այսպես, նախկին վարչապետ Կարեն Կարապետյանը 2018 թ. ապրիլի 24-ին Երևանում ընդունել էր Բակո Սահակյանին: Հանդիպումը եղել էր նույն սրահում, որտեղ Փաշինյանը հոկտեմբերի 15-ին ընդունել էր Արցախի նախագահին, և ինչպես տեսնում եք Կարապետյանի և Սահակյանի հանդիպման լուսանկարներում, այդ օրը ևս բացակայել է Արցախի դրոշը: Դրոշի բացակայությունն ակտիվ քննադատեցին երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցները, սակայն պարզվում է, որ Քոչարյանը ևս 2007 թ. Բակո Սահակյանի հետ հանդիպման ժամանակ «մոռացել էր» ԱՀ դրոշը տեղադրել: Արցախի դրոշի «մոռանալը» հատկապես մտահոգել էր ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանին: Ինչպես նշեցինք, ՀՀԿ-ական վարչապետ Կարեն Կարապետյանի ժամանակ ևս դրոշը բացակայել էր: Սակայն սա ամենը չէ: Պարզվում է՝ Արցախի դրոշը մոռացել էր նաև երրորդ նախագահ, ՀՀԿ առաջնորդ Սերժ Սարգսյանը: Այսպես, դրոշը բացակայում է Սերժ Սարգսյան-Բակո Սահակյան 2009 թ. փետրվարի 8-ին տեղի ունեցած հանդիպման ժամանակ: Եղել են հանդիպումներ Արցախում, երբ տեղադրված է եղել միայն Արցախի դրոշը: Օրինակ՝ 2013 թ. օգոստոսի 31-ին Բակո Սահակյանն ընդունել էր նախկին վարչապետ Տիգրան Սարգսյանին: Այս հանդիպմանը տեղադրված էր միայն ԱՀ դրոշը: Այսպիսով՝ Հրապարակի այն պնդումները, որ չի հարգվել Արցախի Հանրապետության դրոշը, կամ քննարկումների առիթ դառնալուց հետո լռեցվել է՝ իբր մոռանալու պատճառով է եղել, չեն համապատասխանում իրականությանը և մանիպուլատիվ են: Նարեկ Մարտիրոսյան
09:07 - 29 մայիսի, 2020
Կոմունալ ծառայությունների անջատումների վերաբերյալ ներկայացված համեմատական տվյալները ճշգրիտ չեն

Կոմունալ ծառայությունների անջատումների վերաբերյալ ներկայացված համեմատական տվյալները ճշգրիտ չեն

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ապրիլի 30-ին ֆեյսբուքյան ուղիղ եթերում հայտարարեց, որ հոսանքի անջատումներն այս տարվա ապրիլին ավելի քիչ են, քան 2019 թվականի ապրիլին են եղել․ Փաշինյանի հայտնած մոտավոր տվյալների համաձայն՝ 2019-ի ապրիլին եղել է մոտ 5000 անջատում, այս տարվա ապրիլին՝ մոտ 2600։ Վարչապետը նշեց, որ անջատումները նախորդ տարվա համեմատ քիչ են եղել նաեւ գազի մատակարարման մասով, սակայն կոնկրետ թիվ չնշեց։ Infocom-ը փորձեց պարզել՝ վարչապետն ինչ տվյալների համաձայն է կատարում վերոնշյալ պնդումները։ Հարկ է նշել, սակայն, որ «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր», «Գազպրոմ Արմենիա» եւ «Վեոլիա Ջուր» փակ բաժնետիրական ընկերությունները սպառողներին մատուցված ծառայությունների դիմաց վճարումներ չկատարելու պատճառով ծառայությունների դադարեցման (ընդհատումների) առանձնացված հաշվառում չեն իրականացնում, եւ նախորդ ժամանակահատվածին վերաբերող տվյալները կարող են պարունակել որոշակի պայմանականություններ (գնահատականներ):  Սակայն, ըստ «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերությունից ստացված պատասխանի՝ առանձին ամիսների վիճակագրություն վարվում է։ Մեզ տրամադրվել են 2019 եւ 2020 թվականներին մատակարարված գազի արժեքի համար վճարում չկատարելու պատճառով անջատումների քանակները, որոնք ներկայացնում ենք ստորեւ․ Column ChartInfogram Համեմատելով 2019 եւ 2020 թվականների ապրիլ ամիսները, տեսնում ենք, որ այս տարի 594-ով ավել են եղել գազի անջատումները․ 2019 թվականի ապրիլին դրանք եղել են 1710, իսկ 2020 ապրիլին՝ 2304։ Այնուամենայնիվ, եթե համեմատենք նաև մարտ-ապրիլ ամիսների անջատումների գումարային՝ ընդհանուր քանակները, ապա կտեսնենք, որ անցյալ տարի այդ ամիսներին  բնական գազի ավելի շատ անջատումներ են գրանցվել։  «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունից էլ մեզ հայտնեցին, որ իրենք բնակիչ-բաժանորդների՝ էլեկտրաէներգիայի դիմաց վճարումներ չկատարելու պատճառով էլեկտրամատակարարման դադարեցման մասով հաշվառում չեն վարում, հետեւաբար նաեւ վիճակագրություն ներկայացնել չեն կարող: Սպառողներին մատակարարվող էլեկտրաէներգիայի, բնական գազի եւ խմելու ջրի ընդհատումների վերաբերյալ տեղեկատվությունը, որպես մատակարար-սպառող հարաբերություններում սպասարկման որակի ցուցանիշներ, մշտապես վերահսկում է ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը:  Հանձնաժողովից մեզ տեղեկացրին, որ էլեկտրաէներգիայի, գազի եւ ջրի ընդհատումների վերաբերյալ համապատասխանաբար՝ «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր», «Գազպրոմ Արմենիա» եւ «Վեոլիա Ջուր» փակ բաժնետիրական ընկերություններից իրենք եռամսյակային արդյունքներով ստանում են համապատասխան տեղեկատվությունը: Այսինքն՝ ոչ ՀԷՑ-ը, ոչ էլ ՀԾԿՀ-ն մեկ ամսվա կտրվածքով վիճակագրություն չեն վարում։ Ավելին՝ ընկերությունից ստացած պատասխանի համաձայն՝ տվյալները փոխվում են անընդհատ, եւ կոնկրետ օրվա կամ ամսվա համար հստակ տվյալ հայտնելը չափազանց դժվար է։ ՀԷՑ-ից տեղեկացանք, որ իրենք ապրիլ ամսվա անջատումների վերաբերյալ տվյալները ներկայացրել են ՀԾԿՀ-ին, որտեղից էլ դրանք փոխանցել են պարետատանը։ Իսկ ՀԾԿՀ-ից մեզ տրված պատասխանում նշել են, որ սպասարկման որակի ցուցանիշների շրջանակում հանձնաժողովի կողմից վերահսկվում են սպառողներին մատակարարվող էլեկտրաէներգիայի, գազի եւ ջրի ընդհատումների այնպիսի դեպքերը, ինչպիսիք պայմանավորված են մատակարարման ցանցի պլանային, վթարային նորոգման աշխատանքներով, ֆորս-մաժորի հետեւանքներով եւ այլն, իսկ մատուցված ծառայությունների դիմաց չվճարման պատճառով ընդհատումները չեն հանդիսանում մատակարար-սպառող հարաբերություններում սպասարկման որակի ցուցանիշներ եւ չեն արտացոլվում ընկերությունների կողմից հանձնաժողով ներկայացվող հաշվետվություններում:  Ինչպես ասված է մեր հարցման պատասխանի մեջ՝ հանձնաժողովը՝ ի թիվս օրենսդրությամբ իրեն վերապահված իրավասությունների շրջանակում ընկերություններից ստացվող հաշվետվությունների, կորոնավիրուսի հետեւանքները չեզոքացնելու՝ կառավարության նախաձեռնած աջակցության ծրագրերն առավել թիրախային խմբերին ուղղելու նպատակով մատակարար կազմակերպություններից աշխատանքային կարգով ստացել եւ ՀՀ կառավարություն տվյալներ է ներկայացրել սպառողներին մատուցված ծառայությունների դիմաց գումարների ընդհանուր հավաքագրումների, էլեկտրական էներգիայի եւ բնական գազի սպառման ծավալներով պայմանավորված՝ առանձին սպառողական խմբերի բաժանորդների քանակի, ապրանքային արտադրանքի, նշված սպառողական խմբերում պարտք ունեցող բաժանորդների քանակի, վերջիններիս սպառման արդյունքում ձեւավորված ապրանքային արտադրանքի, պարտքի մնացորդների, ինչպես նաեւ վճարումներ չկատարելու պատճառով բաժանորդներին մատուցվող ծառայությունների դադարեցման (այդ թվում՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածին վերաբերող) դեպքերի վերաբերյալ:  ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը, ՀՀ վարչապետի աշխատակազմից և փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի գրասենյակից ստացված հարցումներին ի պատասխան՝ նշված տեղեկատվությունը պարբերաբար «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ից պահանջել և վերջիններիս ներկայացրել է աշխատանքային կարգով: Ի հակառակ երկու կառույցների՝ վերը նշված պարզաբանումների՝ ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի տեղեկատվության եւ հասարակայնության հետ կապերի վարչության պետ Արմեն Խաչատրյանը մեր զրույցում հայտնեց, որ վարչապետին տրամադրվել են օպերատիվ տվյալներ։ Օպերատիվ ասվածը, Խաչատրյանի խոսքով, նշանակում է, որ հնարավոր է կարճ ժամանակի համար էլ տվյալներ տրամադրել։ Նշենք, որ ՀԾԿՀ-ից մեր երկրորդ հարցմանն ի պատասխան դարձյալ չհայտնեցին, թե կոնկրետ ինչ թվեր են ներկայացրել կառավարությանը։ Մեզ տրամադրել են միայն եռամսյակային տվյալներ, որոնք հրապարակված են ՀԾԿՀ պաշտոնական կայքում։ Ստացվում է, որ իրավասու մարմինները կառավարությանը ներկայացրել են պարբերական տվյալներ, որոնք, ինչպես ասված է մեր հարցման պատասխանի մեջ, անընդհատ փոխվում են՝ նույնիսկ ժամվա ընթացքում, սակայն վարչապետը ընդհանրացված տվյալ է ներկայացրել, որը չի արտացոլում ոուսումնասիրվող ժամանակահատվածում անջատումների բացարձակ քանակը։ Հայարփի Բաղդասարյան
18:30 - 27 մայիսի, 2020
Գրանցված վարձու աշխատողների 20 տոկոսն է հանդիսանում կառավարության 8-րդ միջոցառման շահառու․ ծրագիրը կատարվել է 71․4 տոկոսով

Գրանցված վարձու աշխատողների 20 տոկոսն է հանդիսանում կառավարության 8-րդ միջոցառման շահառու․ ծրագիրը կատարվել է 71․4 տոկոսով

Հայաստանի Հանրապետությունում արտակարգ դրություն մտցնելուց մոտ մեկ շաբաթ անց կառավարությունը սկսեց կորոնավիրուսի տնտեսական եւ սոցիալական հետեւանքների չեզոքացման միջոցառումներ, այդ թվում՝ կորոնավիրուսի տարածման հետեւանքով մասնավոր հատվածի տուժած ոլորտների վարձու աշխատողներին եւ անհատ ձեռնարկատերերին, ինչպես նաեւ երեխայի խնամքի արձակուրդում գտնվող աշխատողներին դրամական աջակցության տրամադրում։ Սոցիալական գործիքներից ամենաշատ շահառու ունեցողը հենց այս՝ 8-րդ փաթեթն է․ ընդգրկում է շուրջ 100 հազար շահառու, որոնք բոլորը գրանցված աշխատողներ են։ Միջոցառման գործարկման սկզբում քննարկվում էր հարցը, թե արդյոք այն քաղաքացիները, որոնց աշխատանքային պայմանագրերը քաղաքացիաիրավական են, կարող են հանդիսանալ կորոնավիրուսի սոցիալական հետեւանքների չեզոքացման 8-րդ միջոցառման շահառու։ Ապրիլի 30-ին՝ կառավարության հերթական նիստի ժամանակ, որոշվեց, որ նշյալ միջոցառման շահառուների շրջանակն ընլայնվելու է մոտ 36․000-ով։ Որոշման համաձայն՝ քաղիրավական պայմանագրով աշխատողները եւս ներառվեցին այս ծրագրի մեջ։ Ծրագիրը նախատեսված է գործունեության 5 տեսակների համար։ Դրանք են․  1) հյուրանոցային և հյուրատնային ծառայություններ,  2) հանրային սննդի ծառայություններ, 3) զբոսաշրջային ծառայություններ, 4) վարսավիրանոցների և գեղեցկության սրահների ծառայություններ, 5) մանրածախ առևտրի ծառայություններ, այդ թվում՝ առևտրի կենտրոնում կամ առևտրի իրականացման վայրում առք ու վաճառքի գործունեություն։ Այսպիսով, կորոնավիրուսի տնտեսական հետեւանքների չեզոքացման 8-րդ միջոցառմամբ նախատեսված աջակցությունից կարող են օգտվել վերոնշյալ ոլորտների այն աշխատակիցները, որոնք պայմանագրերից գոնե մի տեսակով գրանցված են (եղել)։  Infocom-ը ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից տեղեկացավ, որ 2020 թվականի փետրվարի դրությամբ Հայաստանում քաղիրավական պայմանագրով աշխատող 49․188 անձ կա, իսկ հիմնական աշխատանքային պայմանագրով աշխատող՝ 622․805։ Սրանք բոլորը հաշվարկված են 50․549 գործատուների ներկայացրած տվյալների համաձայն։ Ընդհանուր առմամբ, ՊԵԿ-ի տրամադրած տվյալների համաձայն, ունենք 665․476 հիմնական եւ քաղիրավական պայմանագրով աշխատող քաղաքացիներ։ Սակայն քաղիրավական պայմանագրերով եւ հիմնական պայմանագրերով աշխատողների հանրագումարը 665․476-ից ավելի է։ Բանն այն է, որ առկա են դեպքեր, երբ միեւնույն անձը միաժամանակ ներգրավված է հիմնական աշխատանքային եւ քաղիրավական պայմանագրերի շրջանակներում։ Աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարությունից տեղեկացանք, որ այս տարվա մայիսի 21-ի դրությամբ կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման 8-րդ միջոցառման շրջանակներում աջակցություն է ցուցաբերվել թվով 94828 հիմնական աշխատանքային պայմանագրով վարձու աշխատողի, եւ  2411 քաղաքացիաիրավական անշխատանքային պայմանագրով վարձու աշխատողի: Ստացվում է, որ մայիսի 21-ի դրությամբ՝ կորոնավիրուսի տնտեսական հետեւանքների չեզոքացման 8-րդ միջոցառումը ներառել է հիմնական աշխատանքային պայմանագրով աշխատողների 15,22 տոկոսին, քաղիրավական պայմանագրով աշխատողների՝ 4,9 տոկոսը։  Նախնականում պլանավորվում էր սպասարկել 100․000 շահառուի, հետագայում շահառուների շրջանակն ընդլայնվեց 36․000-ով։ Եթե վերցնենք ծրագրով նախատեսված թիվը, ապա ստացվում է, որ փոխհատուցում ստանալու էր հիմնական եւ քաղիրավական պայմանագրերով աշխատողների մոտավորապես 20 տոկոսը։ Փաստացի, մայիսի 21-ի դրությամբ ծրագիրը կատարվել է 71,4 տոկոսով՝ ըստ Սոցիալական հարցերի նախարարությունից ստացած տվյալների։
22:06 - 26 մայիսի, 2020
Ծառայություն մատուցող սպանդանոցների թիվն աճելու փոխարեն նվազում է

Ծառայություն մատուցող սպանդանոցների թիվն աճելու փոխարեն նվազում է

Մայիսի 21-ին տեղի ունեցած կառավարության նիստում ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի տեսչական մարմինների աշխատանքների համակարգման գրասենյակի ղեկավար Արթուր Ասոյանը հայտարարեց, որ Հայաստանի Հանրապետությունում այս պահի դրությամբ կա գործող 44 սպանդանոց, որից ծառայություն  է մատուցում 19-ը:  Infocom-ը որոշեց պարզել, թե պարտադիր սպանդանոցային մորթի որոշման ընդունման նախնական փուլում սպանդանոցների ինչ քանակ էր նշվում, և ինչ բաշխվածություն ունեն վերջիններս՝ ըստ ՀՀ մարզերի: Նախ նշենք, որ 2020 թվականի  հունվարի 15-ից Սննդի անվտանգության տեսչական մարմինը անցավ սպանդանոցային մորթի խիստ հսկողության, որից հետո, ի պատասխան քաղաքացիների դժոգության , Սննդի անվտանգության տեսչական մարմնի կայքում տեղեկություն հրապարակվեց այն մասին, որ Հայաստանի Հանրապետությունում հունվարի 23-ի դրությամբ կա թվով 40 գործող սպանդանոց, որոնք ընդգրկում են բոլոր  մարզերը:  2020 թվականի հունվար ամսին չէր նշվում, թե 40 գործող սպանդանոցներից քանիսն են ծառայություն մատուցում, սակայն անհրաժեշտ քանակի վերաբերյալ մտահոգություններին ի պատասխան նշվում էր, որ գործող 25 սպանդանոցների հզորությունը կարող է բավարարել Երևանի մսի պահանջարկը, իսկ առաջիկայում պետք է շահագործման հանձնվեր ևս 23 սպանդանոց, որոնք ի վիճակի կլինեին ծածկել ողջ հանրապետության պահանջարկը: Սակայն կառավարության երեկվա նիստում խոսվեց ծառայություն մատուցող 19 սպանդանոցի մասին, որոնք չեն համապատասխանում նախկին հայտարարություններին, որտեղ խոսվում էր արդեն գործող 25 սպանդանոցի և 23 կառուցվող սպանդանոցների մասին:  Այնուամենայնիվ,  միայն բաց աղբյուրների՝ մասնավորապես Սննդի անվտանգության տեսչական մարմնի կայքում տեղադրված սպանդանոցների ցանկի հիման վրա փորձենք հասկանալ, թե Հայաստանի Հանրապետությունում ծառայություն մատուցող սպանդանոցներն  ինչ բաշխվածություն ունեն և ինչ ծառայություններ են մատուցում: Ինչպես տեսնում ենք գրաֆիկից՝ Արագածոտնի մարզում, ըստ Սննդի անվտանգության տեսչական մարմնի կայքում հրապարակված ցուցակի, կա ծառայություն մատուցող մեկ սպանդանոց, որն իրականացնում է միայն խոշոր և մանր եղջերավոր կենդանիների մորթ: Փաստացի այս պահի դրությամբ Արագածոտնի մարզում չկա սպանդանոց, որը կիրականացնի խոզերի մորթ: Կոտայքի մարզում ծառայություն է մատուցում  5 սպանդանոց, որոնք իրականացնում են մանր և խոշոր եղջերավոր կենդանիների, ինչպես նաև խոզերի մորթ: Սյունիքի մարզում ծառայություն է մատուցում մեկ սպանդանոց, որն իրականացնում է մանր և խոշոր եղջերավոր կենդանիների, ինչպես նաև խոզերի մորթ: Արարատի մարզում ծառայություն է մատուցում 1 սպանդանոց, որն իրականացնում է մանր և խոշոր եղջերավոր կենդանիների մորթ: Փաստացի Արարատի մարզում նույնպես չկա խոզերի մորթ իրականացնող սպանդանոց: Արմավիրի մարզում ծառայություն է մատուցում  3 սպանդանոց, որոնք իրականացնում են մանր և խոշոր եղջերավոր կենդանիների, ինչպես նաև խոզերի մորթ: Երեք սպանդանոցներից մեկը շարժական է, որը նույնպես իրականացնում է մանր և խոշոր եղջերավոր կենդանիների և խոզերի մորթ: Տավուշի մարզում ծառայություն է մատուցում մեկ սպանդանոց, որն իրականացնում է խոշոր և մանր եղջերավոր կենդանիների, ինչպես նաև խոզերի մորթ: Վայոց Ձորի մարզում ծառայություն է մատուցում մեկ սպանդանոց, որն իրականացնում է խոշոր և մանր եղջերավոր կենդանիների, ինչպես նաև խոզերի մորթ: Շիրակի մարզում չկա ծառայություն մատուցող սպանդանոց: Գեղարքունիքի մարզում ծառայություն է մատուցում երկու սպանդանոց, որոնք իրականացնում են մանր և խոշոր եղջերավոր կենդանիների, ինչպես նաև խոզերի մորթ: Երևանում ծառայություն է մատուցում երկու սպանդանոց, որոնցից մեկն իրականացնում է մանր և խոշոր եղջերավոր կենդանիների մորթ, իսկ մյուսը միայն ճագարի մորթ: Այսպիսով՝ ծառայություն մատուցող սպանդանոցները բաշխվածությամբ չեն ծածկում Հայաստանի Հանրապետության բոլոր մարզերը: Բացի այդ, կան մարզեր, որոնք ունեն սպանդանոցներ, սակայն սպանդանոցները ճկուն չեն և չեն իրականացնում բոլոր տեսակի կենդանիների մորթ: Օրինակ՝ Արագածոտնի, Արարատի մարզերում և Երևանում չկա խոզերի մորթ իրականացնող սպանդանոց, իսկ Շիրակի մարզում ընդհանրապես ծառայություն մատուցող սպանդանոց չկա: Հիշեցնենք, որ պարտադիր սպանդանոցային մորթի պահանջը հետաձգվել է մինչև հուլիսի 1-ը: Հեղինակ՝ Նարեկ Մարտիրոսյան
16:47 - 22 մայիսի, 2020
Հայաստանում 5G աշտարակներ չեն տեղադրվել․ Մարինա Խաչատրյանն ապատեղեկատվություն է տարածում

Հայաստանում 5G աշտարակներ չեն տեղադրվել․ Մարինա Խաչատրյանն ապատեղեկատվություն է տարածում

«Առողջ հանրություն» ՀԿ նախագահ Մարինա Խաչատրյանը ֆեյսբուքյան իր էջում երեկ հրապարակել է 5G աշտարակների լուսանկարներ՝ կից գրառմամբ, թե այդ բոլոր տեսակի աշտարակներն այսօր արդեն տեղադրված են Հայաստանում, ավելի խիտ` Երեւանում։ Խաչատրյանը հրապարակման մեկնաբանություններում գրել է, թե դրանք շատ վտանգավոր են եւ տեղադրվել են արտակարգ դրության օրերին․ նրա ձեւակերպմամբ՝ «հերթական թաքուն օպերացիան»։ Google համակարգում վերոնշյալ լուսանկարների ամենապարզ որոնմամբ երեւում է, որ այդ նկարները Հայաստանում արված չեն։ Ըստ երեւույթին, Մարինա Խաչատրյանը լուսանկարները ներբեռնել է հենց Google համակարգից կամ այլ կայքերից։ Որոնման արդյունքները ներկայացնում ենք ստորեւ․ Infocom-ը Մարինա Խաչատրյանի տարածած տեղեկությունը ճշտեց նաեւ Հայաստանի բջջային օպերատորներից։ Ucom ընկերության մամուլի ծառայությունից հայտնեցին, որ շրջանառվող լուրն իրականությանը չի համապատասխանում․ Ucom-ը 5G աշտարակներ չունի։ Նույն պատասխանը ստացանք նաեւ VivaCell եւ Beeline ընկերություններից։ Մասնավորապես, ՎիվաՍել-ՄՏՍ ընկերության հասարակայնության հետ կապերի համակարգող Վահե Իսահակյանը մեր զրույցում եւս ասաց, որ իրենք 5G ծառայություն չեն տրամադրում։ Բացի այս, ինչպես նշեց մեր զրուցակիցը, չկան 5G-ով աշխատող բազային կայաններ, որպեսզի աշխատեն, դրա համար պիտի լինեն սարքեր, իսկ հաճախականություն տրամադված չէ։ Beeline-ից էլ մեր գրավոր հարցմանն ի պատասխան հայտնեցին, որ ընկերությունը Հայաստանի տարածքում երբեւէ չի տեղադրել 5G որեւէ կայան, եւ որ այդ տեխնոլոգիան գործարկելու համար հեռահաղորդակցության օպերատորներին առնվազն անհրաժեշտ է ունենալ որոշակի հաճախականային ռեսուրս, որն այս պահի դրությամբ Beeline-ը եւս պետությունից չի ստացել։  Հավելենք, որ 5G կայանների տեղադրման մասին որեւէ պաշտոնական տեղեկություն այս ընթացքում չի շրջանառվել։ Այսպիսով, Մարինա Խաչատրյանի գրառումն ապատեղեկատվություն է․ Հայաստանում 5G կայաններ չկան, իսկ տեղադրված լուսանկարները Հայաստանում արված չեն։ Ի՞նչ է 5G-ն 5G-ն 5-րդ սերնդի բջջային կապի կարճ անունն է, որը փոխարինելու է 3G եւ 4G կապերին: 5-րդ սերնդի բջջային կապի ներդրման շնորհիվ արագանալու է տվյալների փոխանցումը, ալեհավաքների թվի հաշվին ավելի որակյալ են դառնալու ազդանշանները, եւ այլն։ 5G-ի թեստավորման ժամանակ գրանցվել է տվյալների փոխանցման 25,3 Գբ/վ առավելագույն արագություն: Ցանցի ներսում սովորական օգտատերերին սպասվում է մինչեւ 10 Գբ/վ արագություն (4G ցանցի օգտատերերի առավելագույն արագությունը հասնում է մինչեւ 100 Մբ/վ-ի)․ պարզ ասած՝ ընդամնեը վայրկյանների ընթացքում հնարավոր կլինի ներբեռնել Full HD ֆիլմեր։ Աշխարհում նոր սերնդի առաջին ցանցերի ամբողջական գործարկումն արդեն սկսվել է։ Այս տարվա վերջում նախատեսվում է թողարկել առաջին պիլոտային ծրագրերը՝ 5-րդ սերնդի ցանցի ներդրման համար:  Ucom ընկերության նախկին տնօրեն Հայկ Եսայանը, օրինակ, նախրոդ տարի Հայաստանում տեղի ունեցած WCIT տեխնոլոգիական կոնֆերանսի օրերին, խոսելով 5G ցանցի ներդրման մասին, նկատել է, որ  ի վերջո ցանկացած պարագայում գնալու ենք ցանցի տրանսֆորմացիային, պարզապես հայաստանցիները դեռեւս պատրաստ չեն մասսայաբար ձեռք բերել նորագույն, թանկարժեք հեռախոսներ, որոնք կկարողանան աշխատել հինգերորդ սերնդի ցանցում։ Մեկ տարի առաջ ՎիվաՍել-ՄՏՍ ընկերության տնօրեն Ռալֆ Յիրիկյանն էլ իր հերթին նշել է, որ 5G ստանդարտն արդեն ուրվագծված է, սակայն շուկայի համար մատչելի գնով սարքեր դեռեւս հասանելի չեն: Յիիրկյանի կարծիքով՝ մոտ 2 տարի ժամանակ կպահանջվի, մինչեւ այդ սարքերը դառնան հասանելի լայն կիրառման համար: Ինչ վերաբերում է հարցին, թե ե՞րբ Հայաստանում կլինի 5G, VivaCell-ի տնօրենն ասել է, որ իրենց ընկերությունը վաղուց է սկսել պատրաստվել 5G-ի ներդրմանը, քանի որ ընկերության 4G ցանցում օգտագործելու նպատակով ներդրվող սարքավորումները կարող են աշխատել նաեւ 5G ցանցում՝ ընդամենը ծրագրային փոփոխության ենթարկվելով։ Հայարփի Բաղդասարյան
14:56 - 21 մայիսի, 2020
Պատգամավորին կարելի է դիտարկել որպես պետական ծառայող․ վերջինիս լիազորություններում կարգադրիչի որոշակի էլեմենտներ կան․ Էդգար Շաթիրյան

Պատգամավորին կարելի է դիտարկել որպես պետական ծառայող․ վերջինիս լիազորություններում կարգադրիչի որոշակի էլեմենտներ կան․ Էդգար Շաթիրյան

Մայիսի 11-ին մամուլում տեղեկություն տարածվեց, որ նույն օրը անհայտ անձը հեծանվով մեծ արագությամբ ընթացել է «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Նիկոլայ Բաղդասարյանի ուղղությամբ, փորձել վրաերթի ենթարկել նրան, ապա հնչեցրել է սպառնալիքներ և սեռական բնույթի հայհոյանքներ։ Բաղդասարյանը ոստիկաններին հայտնել է, որ տեղի ունեցածը կապված է իր աշխատանքային գործունեության հետ: 2020թ. մայիսի 13-ին ՀՀ ոստիկանությունում դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի (իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն գործադրելը) 1-ին մասով, նախաքննությունը կատարում է ՀՀ քննչական կոմիտեն։ Ենթադրյալ հանցագործություն կատարած անձը՝ Էջմիածին քաղաքի բնակիչ Արթուր Ալեքսանյանը, ձերբակալվել, ապա կալանավորվել է։  Արցախի նախկին ՄԻՊ, «Իրավական ուղի» ՀԿ համահիմնադիր Ռուբեն Մելիքյանը Ալեքսանյանի ձերբակալման օրը հանդես եկավ ֆեյսբուքյան գրառմամբ՝ հայտնելով, որ անձը չի ընդունել իրեն մեղսագրվող արարքը։ Ապա, նշելով, որ վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել ՔՕ 316-րդ հոդվածով՝ «Իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն գործադրելը», Մելիքյանը մեջբերել է նույն հոդվածի 3-րդ մասը, որը սահմանում է «իշխանության ներկայացուցիչ» հասկացությունը.  «Պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում ծառայող այն անձը, ով ծառայության ենթակայության տակ գտնվող  անձանց նկատմամբ սահմանված կարգով օժտված է կարգադրիչ լիազորություններով»։ Մելիքյանի պնդմամբ՝ 316-րդ հոդվածը վերաբերելի է միայն այն ծառայողներին, որոնք իրավասու են ցանկացած մարդու կարգադրել։ Ըստ նրա՝ այդ անձինք հիմնականում ոստիկանության ծառայողներն են․ «Հիմա՝ ԱԺ պատգամավորը երբվանի՞ց դարձավ ոստիկան, որ նրա նկատմամբ իբրև թե բռնությունը որակել եք 316-րդ հոդվածով։ Երբվանի՞ց եք պատգամավորներին օժտել մարդկանց կարգադրելու լիազորությամբ»,- հարց է հնչեցրել Ռուբեն Մելիքյանը։ Infocom-ը փորձեց պարզել՝ Քրեական օրենսգրքի վերոգրյալ հոդվածի կոնտեքստում ո՞ր սուբյեկտը կարող է դիտարկվել որպես իշխանության ներկայացուցիչ։ Իրավաբան Էդգար Շաթիրյանի խոսքով՝ պնդումը, թե պատգամավորն իշխանության ներկայացուցիչ չէ, միանշանակ չէ, քանի որ 316-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ իշխանության ներկայացուցչի համար պարտադիր պայման է հանդիսանում պետական եւ տեղական ինքնակառավարման մարմիններում ծառայող լինելը։  Այս դեպքում, ինչպես մեր զրույցում նշեց Շաթիրյանը, պետական մարմնում ծառայող հասկացությունը կարող ենք մեկնաբանել լայն առումով։ Մասնավորապես, ելնելով Հանրային ծառայության մասին օրենքի տրամաբանությունից՝ հանրային ծառայությունն ընդգրկում է պետական ծառայությունը, համայնքային ծառայությունը եւ հանրային պաշտոնները։ Այս օրենքի 4-րդ հոդվածի 3-րդ մասում նշված է, որ պետական պաշտոնները դասակարգվում են տեսակների՝ քաղաքական, վարչական, ինքնավար և հայեցողական: Պետական պաշտոնների շարքում իրենց հերթին առանձնացվում են նաեւ պետական քաղաքական պաշտոնները, որոնց թվում է նաեւ պատգամավորի պաշտոնը։ Եւ, ըստ Շաթիրյանի, եթե այս առումով մեկնաբանենք ծառայող եզրույթը, պատգամավորին կարելի է դիտարկել որպես պետական ծառայող։ Միաժամանակ ՔՕ 316-ի երրորդ մասում նշված է, որ իշխանության ներկայացուցիչ համարվում է այն անձը, որը ծառայողական ենթակայության տակ չգտնվող անձանց նկատմամբ օժտված է կարգադրիչ լիազորություններով․ Հետեւաբար, ըստ Էդգար Շաթիրյանի, վերջական եզրահանգման գալու համար՝ ՔՕ 316-րդ հոդվածի իմաստով պատգամավորը հանդիսանո՞ւմ է իշխանության ներկայացուցիչ, թե՞ ոչ, անհրաժետ է պատասխան տալ հետեւյալ հարցին․ արդյոք պատգամավորն օժտվա՞ծ է կարգադրիչ լիազորություններով՝ իր ծառայողական ենթակայության ներքո չգտնվող անձանց նկատմամբ։ «ԱԺ կանոնակարգ» օրենքը եւ «Պատգամավորի գործունեության երաշխիքների մասին» օրենքը պատգամավորին վերապահել են մի շարք իրավունքներ․ պատգամավորը կարող է հարցումներով եւ առաջարկություններով դիմել պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին ու պաշտոնատար անձանց, վերջիններս պարտավոր են քննարկել դրանք ու սահմանված ժամկետներում պատասխան տալ։ Պատգամավորի լիազորություններւում կարգադրիչի որոշակի էլեմենտներ կան, բայց եթե դասական առումով մեկնաբանենք (եթե այդպիսի համընդհանուր սահմանում կա, ինչի առնչությամբ ողջամիտ կասկածներ ունեմ), կարծես թե կարգադրիչ եզրույթի հետ կապված խնդիր ենք ունենում»,- ասաց Շաթիրյանը։ Իսկ ինչ վերաբերում է մեկնաբանությանը, թե օրենքը իշխանության ներկայացուցիչ է դիտարկում հիմնականում ոստիկանության ծառայողին, ապա, իրավաբանի համոզմամբ, եթե ՔՕ հիշատակված հոդվածի իմաստով որպես տուժող միայն ոստիկանն է դիտարկված, ապա հոդվածի վերտառության եւ տեքստի «իշխանության ներկայացուցիչ» ձևակերպման գործածությունն է իմաստազրկվում է․ պատգամավորին որպես իշխանության ներկայացուցիչ դիտարկելու հարցի համատեքստում պետք է նկատի ունենալ, որ նա պետաիշխանական լիազորություններով օժտված սուբյեկտ է, ինչը չի բացառում նաև կարգադրիչ տարրը (լայն առումով)՝ պատգամավորի կողմից ի պաշտոնե հանդես գալիս կամ գործելիս։ Infocom-ը մեկնաբանություն խնդրեց նաեւ ՀՀ քննչական կոմիտեից, սակայն մեզ պատասխանեցին, որ ՀՀ քննչական կոմիտեն նման ընթացակարգով չի մեկնաբանում, չի հիմնավորում կոմիտեի քննիչների կայացրած որևէ որոշում, այդ թվում՝ 316-րդ հոդվածով քրեական գործ հարուցելու որոշումը: «Քննիչը, ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով, կայացրել է Ձեր նշած որոշումը: ՀՀ քրեական դատավարության համապատասխան սուբյեկտները որոշման հետ համաձայն չլինելու դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով, քննիչի որոշումը կամ գործողությունները կարող են բողոքարկել դատախազություն կամ դատարան»,- հավելեցին ՔԿ մամուլի ծառայությունից: Այսպիսով, հիմնվերով Հանրային ծառայության մասին, Պատգամավորի գործունեության մասին եւ ԱԺ կանոնակարգ օրենքների՝ նշված մի շարք հոդվածների վրա՝ կարող ենք ասել, որ պատգամավորը կարող է համարվել իշխանության ներկայացուցիչ, քանի որ ունի կարգադրիչ համարվող որոշակի լիազորություններ։ Ռուբեն Մելիքյանի պնդումը, թե ՔՕ 316-րդ հոդվածը վերաբերում է հիմնականում ոստիկանության ծառայողներին, խնդրահարույց է, իսկ այն, որ պատգամավորը իշխանության ներկայացուցիչ չէ, միանշանակ չէ։ Հայարփի Բաղդասարյան
14:28 - 21 մայիսի, 2020
Armdaily.am-ի պնդումը, թե Քյարամյանն առանց գնդապետի կոչում ունենալու չէր կարող դառնալ ԱԱԾ պետի տեղակալ, չի համապատասխանում օրենքին

Armdaily.am-ի պնդումը, թե Քյարամյանն առանց գնդապետի կոչում ունենալու չէր կարող դառնալ ԱԱԾ պետի տեղակալ, չի համապատասխանում օրենքին

Այսօր՝ մայիսի 14-ին, armdaily.am կայքը հրապարակել է «ԱԱԾ-ում արշալույսները խաղաղ չեն․ աշխատանքից ազատման դիմումները՝ Քյարամյանի նշանակման դեմ ընդվզում» վերտառությամբ հոդված, որտեղ նշվում է, որ Արգիշտի Քյարամյանի Ազգային անվտանգության ծառայության պետի տեղակալի պաշտոնում նշանակելու համար նրան գնդապետի կոչում են տվել, որը համառորեն թաքցնում են։  «Մինչեւ օրս ԱԱԾ կայքում, ի տարբերություն մյուս տեղակալների, նշված չէ Քյարամյանի կոչումը։ Սակայն առանց այդ կոչման նա չէր կարող զբաղեցնել այդ պաշտոնը»,- գրել է լրատվամիջոցը։ Նախ նշենք, որ, ինչպես ավելի վաղ հայտնել էինք, Արգիշտի Քյարամյանը չէր կարող անմիջապես նշանակվել ԱԱԾ տնօրենի տեղակալ, քանի որ ըստ «Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի 19-րդ հոդվածի 6․1-ին մասի․ «Պետական լիազոր մարմնում թափուր պաշտոն առաջանալու դեպքում ծառայության կարող են նշանակվել նաև զինված ուժերի, ոստիկանության, փրկարար ծառայության, քրեակատարողական ծառայության մարմինների ծառայողներ, դատախազներ, քննչական կոմիտեում, հատուկ քննչական ծառայությունում ինքնավար պաշտոն զբաղեցնող անձինք (այդ թվում՝ նշված մարմիններում և պաշտոններում նախկինում ծառայած կամ աշխատած անձինք), որոնք բավարարում են տվյալ պաշտոնին նշանակվելու համար ազգային անվտանգության մարմինների ծառայողներին ներկայացվող պահանջները»: Սակայն Քյարամյանը զբաղեցնում էր Պետական վերահսկողական ծառայության պետի պաշտոնը, իսկ ՊՎԾ-ն ազգային անվտանգության մարմին չէ և վերոգրյալ ցանկում ևս առկա չէ։ ԱԱԾ պետի տեղակալի պաշտոնում նշանակվելու համար նրան նշանակեցին Քննչական կոմիտեի նախագահի տեղակալ, ապա տեղափոխեցին ԱԱԾ։  Armdaily.am կայքի այն պնդումը, թե առանց գնդապետի կոչման Քյարամյանը չէր կարող նշանակվել ԱԱԾ պետի տեղակալ, չի համապատասխանում «Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին» վերոգրյալ օրենքի պահանջին, որի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պետական լիազոր մարմնի ղեկավարի տեղակալ կարող է նշանակվել ազգային անվտանգության մարմինների այն ծառայողը, որը մինչև նշանակումը զբաղեցրել է ազգային անվտանգության մարմինների ծառայողների բարձրագույն խմբի պաշտոն կամ մինչև նշանակումը առնվազն 3 տարի զբաղեցրել է ազգային անվտանգության մարմինների ծառայողների գլխավոր խմբի պաշտոն և ունի գնդապետից ոչ ցածր կոչում: Բանն այն է, որ «Նորմատիվ իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի հոդված 16-ի 5-րդ մասի համաձայն՝ եթե իրավական ակտում նշված նորմի կիրառումը պայմանավորված է ստորակետերով կամ «և» կամ «ու», ինչպես նաև «կամ» շաղկապով բաժանված պայմաններով, ապա ստորակետերով կամ «և» կամ «ու» շաղկապներով բաժանված պայմանների մասով այդ նորմի կիրառման համար անհրաժեշտ է բոլոր պայմանների առկայությունը, իսկ «կամ» շաղկապով բաժանված պայմանների մասով բավական է թվարկված պայմաններից առնվազն մեկի առկայությունը: Հետևաբար կամ շաղկապը հստակ տարանջատում է «․․․մինչև նշանակումը զբաղեցրել է ազգային անվտանգության մարմինների ծառայողների բարձրագույն խմբի պաշտոն․․․» հատվածը՝ «․․․մինչև նշանակումը առնվազն 3 տարի զբաղեցրել է ազգային անվտանգության մարմինների ծառայողների գլխավոր խմբի պաշտոն և ունի գնդապետից ոչ ցածր կոչում։» հատվածից, ինչը ենթադրում է, որ այս երկու պայմաններից որրևէ մեկի բավարարումը բավարար է նորմի կիրառման համար։   Բացի այս՝ «Քննչական կոմիտեի մասին» օրենքի 16-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ քննչական կոմիտեի տեղակալի պաշտոնը համարվում է բարձրագույն խմբի պաշտոն, իսկ Քյարամյանն, ինչպես արդեն նշել ենք, մինչեւ ԱԱԾ պետի տեղակալ դառնալը՝ նշանակվել է ՔԿ նախագահի տեղակալ։ Վերոնշյալից կարրող ենք եզրակացնել, որ ՔԿ բարրձրագույն խմբի պաշտոն զբաղեցրած ծառայողին ԱԱԾ պետի տեղակալ նշանակելու համար նրա՝ գնդապետից ոչ ցածր կոչում ունենալը պարտադիր չէ։ Այսպիսով, armdaily.am կայքի պնդումը չի համապատասխանում օրենքով նախատեսված պահանջներրին։ Հիշեցնենք՝ մայիսի 4-ին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ ՊՎԾ ղեկավարի տեղակալ, ղեկավարի ժամանակավոր պաշտոնակատար Արգիշտի Քյարամյանն ազատվեց պաշտոնից եւ նշանակվեց Քննչական կոմիտեի նախագահի տեղակալի պաշտոնում։ Անմիջապես հաջորդ օրը Փաշինյանի որոշմամբ նա ազատվեց ՔԿ նախագահի տեղակալի պաշտոնից եւ ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով նշանակվեց ԱԱԾ տնօրենի տեղակալ։ Infocom.am-ն անդրադարձել է նաև Արգիշտի Քյարամյանի՝ ԱԱԾ տնօրենի տեղակալի պաշտոնում նշանակվելու համապատասխանությանը դա կարգավորող իրավական ակտի էությանը։ Հայարփի Բաղդասարյան
16:15 - 14 մայիսի, 2020
Արգիշտի Քյարամյանին ԱԱԾ պետի տեղակալ նշանակումը համապատասխանում է օրենքի տառին, բայց ոչ էությանը

Արգիշտի Քյարամյանին ԱԱԾ պետի տեղակալ նշանակումը համապատասխանում է օրենքի տառին, բայց ոչ էությանը

Մայիսի 6-ին անդրադարձել էինք Արգիշտի Քյարամյանի ԱԱԾ պետի տեղակալ նշանակվելու գործընթացին։ Հոդվածում նշել էինք, որ «Ազգային անվտանգության ծառայության մասին» օրենքում սահմանված չէ, թե նույն օրենքի 19-րդ հոդվածի 6․1 կետով նախատեսված գերատեսչությունների, այդ թվում՝ Քննչական կոմիտեի պաշտոնյան որքան պետք է պաշտոնավարած լինի, որպեսզի թափուր պաշտոնի դեպքում տեղափոխվի ԱԱԾ։ Այս ամենի շնորհիվ հնարավոր է դարձել Արգիշտի Քյարամյանի մեկօրյա նշանակումն ու տեղափոխումը։ Մենք որոշեցինք նաև ներկայացնել, թե երբ և ինչ հիմնավորմամբ է «Ազգային անվտանգության ծառայության» մասին օրենքում ներդրվել 19-րդ հոդվածը, որով հնարավոր է դարձել որոշ գերատեսչություններից դեպի ԱԱԾ ռոտացիոն համակարգը։ Վերոնշյալ օրենքում նշված հոդվածն ավելացվել է 2004 թվականին «Ազգային անվտանգության ծառայության մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին օրենքով։ Նախատեսվում էր, որ թափուր պաշտոն առաջանալու դեպքում ծառայության կարող են նշանակվել նաև զինված ուժերի և ոստիկանության լիազոր մարմինների ծառայողներ (այդ թվում` Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության, Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի կողմից այլ պետական մարմիններում պաշտոնի նշանակված ազգային անվտանգության մարմինների նախկին ծառայողներ), որոնք բավարարում են տվյալ պաշտոնին նշանակվելու համար ազգային անվտանգության մարմինների ծառայողներին ներկայացվող պահանջները: 2004 թվականի դեկտեմբերի 7-ին այդ ժամանակ արդարադատության փոխնախարար Տիգրան Մուկուչյանն Ազգային ժողովում ներկայացրել է «Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին», «Ոստիկանությունում ծառայության մասին» եւ «Զինված ուժերում ծառայության մասին» օրենքների նախագծերի փաթեթը։ Հարցի զեկուցման ժամանակ Մուկուչյանը նշել է, որ այս երեք մարմիններում էլ իրականացվում է ծառայություն, որոնք, իրենց առանձնահատկություններով պայմանավորված, որպես այդպիսին նույն ծառայությունն են հանդիսանում, եւ, հաշվի առնելով այս հանգամանքը, օրենքները հնարավոր են համարում ծառայողի տեղաշարժը մի համակարգից՝ մյուսը։ Փաթեթի քննարկման ժամանակ Տիգրան Մուկուչյանը նկատել է՝ ԱԱ ծառայությունում հիմնականում կոնսպերացիայի (գաղտնապահություն) լիակատար պահպանմամբ է իրականացվում ծառայությունը։ Նրա խոսքով՝ նմանատիպ ծառայություններ են իրականացվում ոստիկանությունում, նաեւ զինված ուժերում։ Այստեղ, ըստ արդարադատության նախկին փոխնախարարի, որեւէ պատահական նշանակում բացառվում է, որովհետեւ յուրաքանչյուր դեպքում պաշտոնի համար սահմանված է ինչպես պարտադիր կրթություն, այնպես էլ տվյալ մարմնում համապատասխան պաշտոնում աշխատելու եւ՛ պաշտոն զբաղեցնելու խնդիր, եւ՛ որոշակի ժամանակահատվածով այդ պաշտոնը զբաղեցնելու խնդիր․ «Բոլոր այն ծառայությունները, որոնք պահանջում են նաեւ կոնսպերացիայի պահպանում, այդ գաղտնագործության ռեժիմի հետ աշխատանք, բնական է, ծառայության նշանակվելուց հետո անձի վրա արդեն լիարժեք կերպով տարածվում են այդ սահմանափակումները»,- նիստի ժամանակ ասել է Մուկուչյանը՝ պարզաբանելով, որ ռոտացիայի իրականացումը հենց այս մարմիններում է, որովհետեւ երեքն էլ, ըստ էության, նույնաբնույթ ծառայություն են իրականացնում։  Բացի այս՝ արդարադատության փոխնախարարի հիմնավորմամբ՝ երեք մարմիններում ռոտացիոն համակարգը թույլ կտա խուսափել կամայական մոտեցումներով պայմանավորված նշանակումներից, կապահովվի տվյալ մարմնում պրոֆեսիոնալիզմի արմատավորումը։ 2008 թվականին դարձյալ փոփոխություն է կատարվել վերոնշյալ երեք օրենքներում։ Ազգային ժողովում նախագծերի փաթեթի քննարկման ժամանակ արդարադատության այդ ժամանակվա նախարար Գեւորգ Դանիելյանը ներկայացրել է, որ օրենսդրական այդ 3 ակտերի համեմատական վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ դրանցում միասնականության սկզբունքը բավարար չափով ապահովված չէ: Մասնավորապես, «Զինվորական ծառայություն անցնելու մասին» ՀՀ օրենքի 15-րդ հոդվածում բարձրագույն պաշտոն զբաղեցնելու պայմաններից մեկը համարվել է առնվազն 3 տարի գլխավոր պաշտոն զբաղեցնելը, մյուս երկու ծառայության տեսակների մասին օրենսդրական ակտերում պարտադիր է համարվել ոչ թե նվազագույնը 3 տարի գլխավոր պաշտոն զբաղեցնելու հանգամանքը, այլ վերջին 3 տարում: Եւ քանի որ նշյալ պայմանները տարբեր իրավիճակներ են, կառավարությունն առավել ընդունելի ու հիմնավորված է համարել առնվազն 3 տարի գլխավոր պաշտոն զբաղեցնելու տարբերակը․ «Սա ունի որոշակի տրամաբանություն այն իմաստով, որ եթե որեւէ հատուկ պետական ծառայող, որը առնվազն 3 տարի զբաղեցրել է գլխավոր պաշտոն եւ ընդմիջել է, զբաղեցրել է որեւէ այլ տեսակի պաշտոն` ընտրովի պաշտոն, ասենք` ԱԺ պատգամավոր կամ պետական ծառայության այլ տեսակ, նորից կան հիմքեր՝ նրան վերադարձնելու հատուկ պետական ծառայության․ սա բնավ չի նշանակում, որ նրա պրոֆեսիոնալ, մասնագիտական պատրասվածությունը դրանից նվազել է: Հակառակը, շատ հաճախ այլ ծառայության մեջ գտնվելիս կամ այլ պաշտոն զբաղեցնելիս այդ անձը ձեռք է բերում լրացուցիչ որակներ, այդ թվում նաեւ` մասնագիտական, որը անտեսել չի կարելի»,- հարցի զեկուցման ժամանակ նշել է նախարարը: Հենց այս նկատառումով էլ առաջարկվել է 3 օրենսդրական ակտերում ամրագրել միատեսակ մոտեցում՝ հիմք ընդունելով ոչ թե ծառայության վերջին 3 տարիները, այլ առնվազն 3 տարվա ծառայության ստաժը:  Նախագծերի նույն այս փաթեթով եւս մեկ փոփոխություն է առաջարկվել․ 3 մարմինների միջեւ ռոտացիոն համակարգին ավելացել են նաեւ դատական ակտերի հարկադիր կատարման ծառայության ու քրեակատարողական ծառայության մարմինները։ Նախկին նախարար Գեւորգ Դանիելյանն ԱԺ-ում իր ելույթի ժամանակ հստակեցրել է, որ քրեակատարողական ծառայությունը եւ դատական ակտերի հարկադիր կատարման ծառայությունը քաղաքացիական չեն համարվում, այլ հատուկ պետական ծառայություններ են՝ խիստ պայմաններով առանձնահատկություններով եւ զինվորական ծառայությանը հավասարեցված ընթացակարգերով։ Օրենքում հաջորդ փոփոխությունը կատարվել է 2016 թվականին։ Այս փոփոխությամբ թափուր պաշտոնի դեպքում ռոտացիան հնարավոր է ոչ միայն վերը նշված գերատեսչություններից, այլ նաև քննչական կոմիտեից և հատուկ քննչական ծառայությունից։ Բացի այդ, «Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության, Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի կողմից այլ պետական մարմիններում պաշտոնի նշանակված ազգային անվտանգության մարմինների նախկին ծառայողներ,» բառերը փոխարինվել են «ազգային անվտանգության մարմինների պահեստազորի սպաներ» բառերով։ Օրենքի նախագծի քննարկման ժամանակ հարակից զեկուցող, այն ժամանակ ԱԺ պաշտպանության, ԱԱ եւ ՆԳ մշտական հանձնաժողովի  նախագահ Կորյուն Նահապետյանը նշել էր, որ վերջին տարիներին մենք ձեւավորեցինք  նոր համակարգեր, մասնավորապես, քննչական կոմիտեն, հատուկ քննչական ծառայությունը, որոնց աշխատակիցների տեղափոխման հնարավորությունը՝ ազգային անվտանգության ծառայություն, որոշ իմաստով սահմանափակվել է, քանի որ օրենքով  ուղղակիորեն նախատեսված չէ, որ  ազգային անվտանգության համակարգում թափուր պաշտոն առաջանալու դեպքում այս համակարգի աշխատակիցները կարող են տեղափոխվել ազգային անվտանգության համակարգ։ «Պետք է չմոռանանք, որ ազգային անվտանգության մարմինները նաեւ իրենց վերապահված գործերով իրականացնում են նաեւ հետաքննություն եւ նախաքննություն, եւ հնարավոր են նաեւ անցումներ՝ քննչական կոմիտեից ազգային անվտանգության  ծառայության համապատասխան քննչական մարմին, եւ ոչ միայն քննչական մարմին, նրանք կարող են տեղափոխվել այլ օպերատիվ ստորաբաժանումներ եւ իրականացնել այս մարմիններում իրենց առջեւ դրված պարտականությունները» ,- մասնավորապես ասել էր Նահապետյանը։ Նա նաև հավելել էր, որ փոփոխությունը լուծում է առաջադրված այն խնդիրը, եւ տալիս է կադրերի տեղափոխման համար լայն հնարավորություն, մեկ համակարգից մյուսը։  «Այդ իմաստով  կարծում եմ՝ ազգային անվտանգության համակարգը փորձառու կադրերով համալրելու նոր հնարավորություն ենք ընձեռում»,- զեկուցման ժամանակ նշել էր Կորյուն Նահապետյանը։ 2016 թվականին թվականի փետրվարին, սակայն, Գեորգի Կուտոյանին ԱԱԾ պետի պաշտոնին նշանակելու համար որպես միջանկյալ օղակ օգտագործվեց դատախազի տեղակալի պաշտոնը՝ 9 օրով։ Այս անգամ էլ Արգիշտի Քյարամյանին ԱԱԾ պետի տեղակալ նշանակելու համար օգտագործվեց քննչական կոմիտեի տեղակալի պաշտոնը։ Երկու դեպքում էլ գործընթացն օրենքին չի հակասում, սակայն օրենքի բուն էությունը չի պահպանվել։ Ինչպես տեսանք վերը նշված քննարկումներից՝ ազգային անվտագության մարմիններում ռոտացիոն համակարգի հնարավորություն նախատեսելու նպատակը ոչ թե նշված գերատեսչություններում բարձրագույն պաշտոնները՝ որպես միջանկյալ օղակ օգտագործելն է եղել, այլ տվյալ պաշտոնյայի՝ այդ ոլորտում փորձառություն ունենալը։ Նկարագրված դեպքերում ո՛չ Գեորգի Կուտոյանը, ո՛չ էլ Արգիշտի Քյարամյանը չունեին փորձառություն տվյալ պաշտոններին նշանակվելու համար։ Արփի Ավետիսյան
15:31 - 14 մայիսի, 2020
«Ջրվեժ» անտառպարկում իրականացվող շինարարությունն ապօրինի չէ․ մրցույթը հայտարարվել է դեռեւս նախորդ տարի

«Ջրվեժ» անտառպարկում իրականացվող շինարարությունն ապօրինի չէ․ մրցույթը հայտարարվել է դեռեւս նախորդ տարի

Օրեր առաջ՝ մայիսի 4-ին, մամուլում տարածվեց տեղեկություն, թե Կոտայքի մարզում՝ Ջրվեժի այգում, որը, ըստ հրապարակման, համարվում է հատուկ տարածք-արգելոց, ինչ-որ անձինք ծառահատումներ են իրականացնում եւ հանգստի գոտիներ են կառուցում։ Ի պատասխան դրան՝ Շրջակա միջավայրի նախարարության մամուլի խոսնակը պարզաբանում տարածեց, որ լուրն ապատեղեկատվություն Է և որ Շրջակա միջավայրի նախարարության «Արգելոցապարկային համալիր» ՊՈԱԿ-ի կազմում գտնվող «Ջրվեժ» անտառպարկն արգելոց չէ, այլ անտառպարկ։  Ըստ նախարարության հայտարարության՝ օրենքով սահմանված կարգով անցկացվել են վարձակալության մրցույթներ, որոնց հաղթողներն այժմ իրականացնում են պայմանագրային պարտականություններից բխող բարեկարգման աշխատանքներ, այդ թվում նաև՝ հազվագյուտ ծառատեսակների տնկում։ Նախարարության վստահեցմամբ՝ աշխատանքների իրականացման համար անհրաժեշտ բոլոր փաստաթղթերն առկա են: Փորձեցինք պարզել, թե նախարարությունը երբ է հայտարարել մրցույթը եւ ինչ ընթացք է ունեցել այն։ ՇՄ նախարարության կայքում մրցույթի հայտարարությունը տեղադրվել է դեռեւս 2019 թվականի հունիսի 22-ին՝ պետական սեփականություն հանդիսացող հողամասի՝ 59 տարի ժամկետով հանգստի գոտի կազմակերպելու նպատակով, կառուցապատման իրավունքով տրամադրման համար։ Ըստ մայիսի 8-ին ՇՄ նախարարությունից ստացած պատասխանի՝ մրցույթին մասնակցել են 6 ընկերություն եւ անհատ ձեռնարկատեր, այդ թվում՝ «Արմենիան Հելիքոփթերս» ՍՊԸ, «Բեքստեյջ» ՍՊԸ, «Ինտուրիստ Արտ» ՍՊԸ, ԱՁ Գեւորգ Մնացականյան Աշոտի, եւ ֆիզիկական անձինք՝ Խաչատրյան Շավարշ Նորիկի, Թումիկյան Վահագն Միսակի։ Մրցույթում հաղթող են ճանաչվել «Բեքստեյջ» եւ «Արմենիան Հելիքոփթերս» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունները։ Վերոնշյալ տարածքների վարձավճարները տարեկան կտրվածքով կազմում են՝ «Բեքստեյջ» ՍՊԸ-ինը 1․742․592 ՀՀ դրամ, իսկ «Արմենիան Հելիքոփթերս» ՍՊԸ-ինը՝ 4․818․156 ՀՀ դրամ։ Ըստ նախատեսվող ծրագրի՝ վարձակալության տրվող տարածքներում հիմնականում իրականացվելու են էկոտուրիզմի զարգացմանն ուղղված ծրագրեր, ինչպես նաեւ անտառտնկման աշխատանքներ՝ համագործակցելով կրթական եւ մշակութային հաստատությունների հետ։ Շինությունների կառուցման ընթացքում ծառեր չեն հատվելու, տնկվելու է շուրջ 3000 ծառ եւ թուփ, տարածքի ռելիեֆի փոփոխություն չի կատարվելու, իրականացվելու է միայն տարածքի ուղղում եւ հարթեցում։ Ընդհանուր առմամբ, համաձայն ներդրումային ծրագրերի, նախատեսվում է իրականացվել 941․300․000 ՀՀ դրամի ներդրում։ Ի հավելումն հայտնենք, որ պետական գնումների համակարգում նշված գնման ընթացակարգի մասին տեղեկություն չկա։ Էլեկտրոնային ձեւով գնումների կատարման կարգը հաստատելու եւ ՀՀ կառավարության 2013թ․ դեկտեմբերի 5-ի N 1370-Ն որոշումն ուժը կորցրած ճանաչելու մասին 2017թ․ որոշման համաձայն՝ նախատեսված է, որ պետական կառավարման մարմինները, պետության հիմնարկները, որոնք նախատեսված են ՀՀ Սահմանադրությամբ եւ ՀՀ օրենքներով, իրենց գնումները կարող են իրականացնել էլեկտրոնային ձեւով՝ օգտվելով պետական գնումների armeps.am համակարգից։ Բայց քանի որ որոշումը չի սահմանափակում ոչ առցանց գնումների իրականացումը, այս գնման պարագայում Հայտերը ընդունվել են Ջրվեժ համայնքի ՀՀ ՇՄՆ «Արգելոցապարկային համալիր» ՊՈԱԿ-ի գրասենյակում։ Այսպիսով կարող ենք փաստել, որ տեղեկություները, թե «Ջրվեժ» անտառպարկում իրականացվում է ապօրինի շինարարություն եւ ծառահատում, իրականությանը չեն համապատասխանում։
17:28 - 13 մայիսի, 2020
Չգրանցված աշխատանքը վերահսկող պետական մարմին չկա․ ՊԵԿ վարչարարությունը՝ խորհրդային ժառանգություն

Չգրանցված աշխատանքը վերահսկող պետական մարմին չկա․ ՊԵԿ վարչարարությունը՝ խորհրդային ժառանգություն

Հայաստանում կորոնավիրուսի համավարակով պայմանավորված արտակարգ դրություն հայտարարելուց հետո ՀՀ կառավարությունը ներկայացրեց սոցիալական աջակցության փաթեթներ, որոնց քննարկման ու իրագործման ընթացքում, սակայն, ավելի ակնառու դարձավ չգրանցված աշխատողների հարցը։ Բանն այն է, որ, ինչպես Ազգային ժողովում հայտարարել էր վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, կառավարությունը ստվերում աշխատողներին նույնականացնելու խնդիր ունի, չնայած՝ պարտավոր է նաեւ նրանց աջակցել: Այդ հայտարարությունից ավելի վաղ Փաշինյանը խոսել էր նոր աշխատատեղեր ստեղծվելու կամ դրանց ստվերից դուրս գալու մասին, բայց արտակարգ դրությունը ցույց տվեց, որ խնդիրը դեռեւս խորքային լուծումներ չի ստացել։ Աշխատավորների միջազգային օրը վերոգրյալի մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում կատարեց նաեւ Աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարար Զարուհի Բաթոյանը՝ նշելով, որ իրենք շատ անելիքներ ունեն աշխատանքային պայմանների բարելավման, նոր հնարավորությունների ստեղծման գործում, որի արդյունավետությունը կախված է ինչպես արհմիությունների եւ գործատուների, այնպես էլ քաղաքացիների հետ համագործակցությունից: Infocom-ը որոշեց գնալ չգրանցված աշխատողների խնդիրների հետքերով: Առցանց հարցման եւ ընթերցողների հետ հարցազրույցների արդյունքում պարզ դարձավ, որ աշխատող-գործատու իրավահարաբերությունների կարգավորման դժվարությունները կապված են ոչ միայն հարկերից խուսափելու, այլ նաեւ տեղեկացվածության եւ ոլորտը կարգավորող օրենսդրական բացերի հետ։ Հարցման մասնակիցներից մեկը՝ Ա․ Կ․-ն, որը մասնագիտությամբ գրաֆիկ դիզայներ է, Infocom-ի հետ զրույցում նշեց, որ իր ողջ աշխատանքային գործունեության ընթացքում՝ շուրջ 5 տարվա մեջ, իրեն ընդամենը մեկ անգամ են գրանցել․ «Բայց այդ անգամ էլ իմ թղթաբանության հետ խնդիրներ կային, խնդրեցի գրանցումից հանել, մինչեւ կարգավորեմ, նորից գրանցեն։ Այս գործընթացը համընկավ կորոնավիրուսի համավարակի հետ, ու չհասցրի նորից գրանցվել։ Այս ոլորտում շատերին գիտեմ, որ գրանցված չեն, գրանցում են հիմնականում այն կազմակերպությունները, որոնք ավելի կայացած են»,- ասաց մեր զրուցակիցը։ Ա․Կ․-ն նշեց, որ գործատուներին շատ չի մեղադրում, որովհետեւ Հայաստանում, ըստ իրեն, գլոբալ խնդիր կա․ հարկերը բարձր են՝ մարդիկ խուսափում են վճարել, դրա համար էլ չեն գրանցում։  Մեր զրուցակիցը մտահոգությամբ նկատեց, որ մարդիկ, որոնք գրանցված աշխատող չեն, կառավարության աջակցության ծրագրերից չեն կարողանում օգտվել։ Մեր իրականացրած անանուն հարցման մասնակիցներից մեկն էլ նշել է, որ 1․5 տարի աշխատել է «Արթին Էնթրփրայս» ՍՊԸ-ում, սակայն աշխատանքային որեւէ պայմանագիր չի ստորագրել, չնայած՝ ներկայացրել է անհրաժեշտ փաստաթղթերը՝ անձնագիր, սոցիալական քարտ, դիպլոմ, եւ այլն։ Քաղաքացին հետագայում պարզել է, որ որոշակի ժամանակահատվածի համար գրանցված է եղել նվազագույն աշխատավարձով, այնինչ ստացել է 205-300 հազար դրամ աշխատավարձ։ Ընկերությունն իրականացնում է բիզնեսի, անշարժ գույքի, սարքավորումների, ինտելեկտուալ սեփականության եւ հողի գնահատում։ Հարցման մեկ այլ մասնակից աշխատել է «Վալան պրոֆ» ՍՊԸ-ում, նշել է, որ մոտ 1,5 տարի գրանցված չի եղել, իսկ երբ գրանցվել է, պայմանագրում ամբողջական աշխատավարձը չի գրվել։  Մասնակիցների մի մասը գրել է, որ չգրանցված աշխատել է սպասարկման, սննդի ոլորտներում, մի քանիսը՝ լրատվամիջոցներում, սակայն ընկերությունների անունները չեն հայտնել։ Իսկ չգրանցվելու հիմնական պատճառը եղել է հարկերից խուսափելը։ Ինչպե՞ս է կարգավորվում ոլորտը եւ ի՞նչ կարգով «Եկամտային հարկի, շահութահարկի եւ սոցիալական վճարի անձնավորված հաշվառման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված անձնական հաշվառման վերաբերյալ տեղեկատվությունն արտացոլվում է հարկային մարմնի տեղեկատվական բազայում, որով հաշվառվում են գործատուների գրանցած աշխատողները (ըստ էության՝ աշխատատեղերը), որոնց համար հարկ վճարողներն ամեն ամիս մինչեւ տվյալ ամսվան հաջորդող ամսվա 20-ը հաշվարկում են եկամտային հարկ՝ այն արտացոլելով եկամտային հարկի եւ սոցիալական վճարի ամսական հաշվարկում։ ՊԵԿ-ից նախ տեղեկացանք, թե 2018-20 թթ․ ընթացքում քանի աշխատատեղ է ստվերից դուրս եկել։ Ըստ սույն թվականի ապրիլի 15-ին Կոմիտեից ստացած տվյալների՝ համաձայն հարկ վճարողների ներկայացրած եկամտային հարկի եւ սոցիալական վճարի ամսական հաշվարկների՝ 2020թ․ փետրվար ամսին 2018թ․ փետրվար ամսվա համեմատությամբ «աշխատատեղերի» քանակն աճել է շուրջ 90 հազարով։ Ինչ վերաբերում է այդ աշխատատեղերի՝ ստվերից դուրս եկած լինելու հանգամանքին, ապա ՊԵԿ-ը հայտնել է, որ գործատուների կողմից ընդունումն ու ազատումը դինամիկ գործընթաց է, եւ վերջիններիս մոտ աշխատատեղերի թվաքականը պարբերաբար փոփոխության է ենթարկվում, որի գնահատականը (արդյոք դրանք ստվերից դուրս են եկել, թե ոչ), հարկային մարմինը չի կարող տալ, քանի որ այն կարող է լինել ինչպես նոր աշխատատեղերի ստեղծման կամ փակման, այնպես էլ՝ հարկ վճարողների ինքնահայտարարագրման եւ հարկային վարչարարության արդյունք։ ՊԵԿ-ն ընդգծել է, որ անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ հարկային վարչարարությունը չի սահմանափակվում միայն ստուգումներով կամ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներով։ Այն իր մեջ ներառում է նաեւ ՊԵԿ-ի լիազորությունների շրջանակներում՝ հարկ վճարողներին կատարված ծանուցումները, բանավոր իրազեկումները, բացատրական աշխատանքները, եւ այլն։  Մեր այն հարցին, թե ստվերի դեմ պայքարի վարչարարությունն այս պահին ի՞նչ մեթոդներով է իրականացվում եւ ի՞նչ մեթոդներ են պատրաստվում կիրառել ապագայում, Պետեկամուտների կոմիտեից պատասխանել են, որ ՀՀ հարկային օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետով սահմանված է «հարկային վարչարարություն» հասկացությունը, որն, ըստ էության, հարկային մարմնին՝ օրենսգրքի եւ այլ իրավական ակտերի հիման վրա իրականացվող գործողությունների ամբողջությունն է՝ ուղղված հարկային հարաբերությունները կարգավորող իրավական ակտերի համատարած եւ ճիշտ կիրառության ապահովմանը։  Հաշվի առնելով վերագրյալը՝ Կոմիտեն հայտնել է, որ հարկային մարմինն իրեն վերապահված լիազորությունների շրջանակներում, Օրենսգրքով սահմանված գործիքակազմի հիման վրա ինչպես այս պահին իրականացնում է, այնպես էլ ապագայում իրականացնելու է միջոցառումներ։  Ինչ վերաբերում է չգրանցված աշխատողների հայտնաբերմանն ուղղված կոնկրետ մեթոդներին, ապա Օրենսգրքով նախատեսված հիմնական գործիքներն են՝ աշխատողի աշխատանքի ընդունումն օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ձեւակերպելու եւ կամ աշխատողի համար գրանցման հայտ ներկայացնելու ճշտության ստուգումները, օպերատիվ հետախուզական միջոցառումները, համալիր հարկային ստուգումները, իրազեկման ու բացատրական աշխատանքները, կամերալ ուսումնասիրությունները, եւ այլն։ ՊԵԿ նախագահ Դավիթ Անանյանը 2019թ․ սեպտեմբերի 11-ին Ազգային ժողովում հայտարարել էր, որ ստվերի նկատմամբ վերահսկողությունը գնալով ուժգնանալու է՝ ստվերը պետք է լինի կառավարելի, եւ չկա որեւէ տնտեսություն, որտեղ ստվեր չկա, ուղղակի կա հաղթահարելի, կառավարելի եւ անկառավարելի:  Կոմիտեից հետաքրքրվեցինք՝ ՀՀ-ում այս պահին ստվերը հաղթահարելի՞ է, կառավարելի՞, թե՞ անկառավարելի, ինչին ի պատասխան մեզ հայտնեցին, որ նշված որակումները, այդ թվում՝ դրանց տարբերությունների իմաստով, հստակեցման անհրաժեշտություն ունեն։ Կոմիտեից նշել են, որ ստվերի կրճատումը բնութագրող հիմնական ցուցանիշներից է հանդիսանում հարկեր-ՀՆԱ հարաբերակցության ցուցանիշը։ Տվյալ տարվա տնտեսության կառուցվածքի անփոփոխ լինելու եւ պետբյուջեի հարկային եկամուտների վրա ազդեցություն ունեցող օրենսդրական փոփոխությունների բացակայության պարագայում հարկեր-ՀՆԱ ցուցանիշի աճը վկայում է ստվերի կրճատման հաշվին պետբյուջե հաշվերգրված լրացուցիչ հարկային եկամուտների մասին։ Հետեւաբար, այլ հավասար պայմաններում, նախորդ տարվա համեմատ հարկեր-ՀՆԱ հարաբերակցության ցուցանիշի աճը վկայում է ստվերի կրճատման մասին։ Ըստ հրապարակված պաշտոնական տվյալների՝ 2019 թվականին հարկեր-ՀՆԱ հարաբերակցության ցուցանիշը կազմել է 22,35 տոկոս, ինչը նախորդ տարվա փաստացի ցուցանիշից ավելի է 1,40 տոկոսային կետով։  Թե ՀՀ-ում չհաշվառվող տնտեսությունը 2020թ․ դրությամբ քանի՞ տոկոս է կազմում, ՊԵԿ-ից հայտնեցին, որ, համաձայն ազգային հաշիվների ամփոփ մեթոդաբանության, ՀՆԱ-ն ներառում է նաեւ չդիտարկվող տնտեսության գնահատականը, որը վերջին տարիներին 25 տոկոսից նվազել է․ այն կազմում է ՀՆԱ-ի մոտ 22 տոկոսը։ ՊԵԿ վարչարարությունը խորհրդային տարիներից ստացած ժառանգություն է Չգրանցված աշխատողների խնդիրների եւ իրավունքների մասին զրուցել ենք իրավաբան Նարեկ Ներսիսյանի հետ։  Վերջինիս կարծիքով՝ ՊԵԿ վարչարարությունը խորհրդային տարիներից ստացած ժառանգություն է եւ որպես այդպիսին, տնտեսությունը ոտքի կանգնեցնելու եւ դրական տեղաշարժի համար չի եղել։ Ընդհակառակը՝ այն դրդում է կոռուպցիոն ռիսկերի, եւ չի կարող իրեն արդարացնել։ Պետությունը պետք է այլ գործիքներ ներդնի, պետք է այսօրվա իրականությունից ելնելով նոր ծրագիր մշակի։ Ներսիսյանի համոզմամբ՝ պետք է այլ որակի Աշխատանքի պետական տեսչություն ստեղծել, որը աշխատողի իրավունքը կպաշտպանի։ Ինչ վերաբերում է աշխատողների իրավունքների պաշտպանության հարցում արհմիությունների դերին՝ իրավաբանը նշեց, որ մենք արհմիությունների ստեղծման ավելի շատ փորձ ունենք, քան եվրոպական երկրները, սակայն այնտեղ արհմիությունները պատմականորեն ձեւավորված երեւույթներ են, իսկ մեզ մոտ ստեղծվել են խորհրդային ժամանակներում եւ ձեւական բնույթ ունեն։ Չկա պետական վերահսկող մարմին՝ լիարժեք գործառույթներով Աշխատանքային իրավունքի մասնագետ Հերիքնազ Տիգրանյանը եւս այն կարծիքին է, որ պետական վերահսկող մարմինը ոչ թե ՊԵԿ-ը պետք է լինի, այլ առանձին տեսչական մարմինը։ Տիգրանյանն Infocom-ի հետ զրույցում նկատեց՝ լինում են դեպքեր, երբ աշխատողը գործատուի հետ լռելյայն հմաձայնության է գնում, ու չեն կնքում պայմանագիր՝ մի դեպքում աշխատողի չիմացության պատճառով, ինչից օգտվում է գործատուն, մյուս դեպքում՝ նաեւ հարկերից խուսափելու պայմանավորվածությամբ․ «Երբ աշխատողն իր իրավունքներին ծանոթ չէ, գործատուն հաճախ ասում է՝ մի հատ հասկանամ՝ դու այդ գործը կարողանո՞ւմ ես անել, թե՞ չէ, հետո պայմանագիր կնքենք։ Աշխատողի ունակությունները ստուգելու այդ փուլը  իրավունքի լեզվով նշանակում է փորձաշրջան, բայց կա թյուրընկալում, թե փորձաշրջանի ժամանակ պայմանագիր չի կնքվում, աշխատողն էլ չի վճարվում, կամ կնքվում է փորձաշրջանի մասին պայմանագիր, ինչը գոյություն չունի։ Հետո հաճախ այդպես էլ չի կնքվում հիմնական պայմանագիր»,- ասաց մեր զրուցակիցը՝ ընդգծելով, որ օրենսդրությունը փորձաշրջանային կամ հիմնական պայմանագիր հասկացություններ չունի, ունի պահանջ՝ եթե անձին վեցնում են որպես վարձու աշխատող, այդ պահից սկսած նրա հետ պիտի կնքվի պայմանագիր, եւ եթե ուզում են ստուգել աշխատատեղին նրա համապատասխանությունը, պայմանագրի մեջ 3 ամսից ոչ ավելի ինչ-որ ժամանակահատված պետք է նշվի փորձաշրջան, որի ընթացքում աշխատողը դարձյալ պետք է ստանա վարձատրություն՝ իր աշխատանքի ծավալին համապատասխան։ Աշխատանքային իրավունքի մասնագետի խոսքով՝ աշխատանքային պայմանագիր չեն կնքում, որովհետեւ խուսափում են հարկային պարտավորությունից, բայց, լավագույն դեպքում, եթե կնքում են պայմանագիր, ապա գործատուները աշխատավարձը գրում են շատ ավելի ցածր, քան իրականում վճարում են․ «Աշխատողները սրա վրա հաճախ աչք են փակում եւ համաձայնում են գործատուի ամեն տեսակ պայմաններին՝ հիմանակնում այն պատճառով, որ աշխատաշուկայում շատ մեծ առաջարկ չունեն, հետեւաբար գտած աշխատատեղը չկորցնելու համար գնում են վատթարագույն տարբերակով կնքված աշխատանքին, դրանից էլ օգտվում են գործատուները»։  Տիգրանյանի համոզմամբ՝ այս իրավիճակի պատճառներից մեկն այն է, որ աշխատաշուկայում կա անհավասարակշիռ վիճակ, աշխատողները շատ իրավատեր ու պահանջատեր չեն եւ երրորդ՝ չկա պետական վերահսկողություն՝ իրենց կողմից օրենսդրության պահանջների կատարման նկատմամբ։ Սրա ամենամեծ բացը, ըստ մեր զրուցակցի, գուցե նրանից է, որ պետական վերահսկող մարմնի բացակայության պարագայում գործատուներն իրենց ավելի անկաշկանդ են զգում, որովհետեւ գիտեն՝ որեւէ պատասխանատվության չեն ենթարկվի․ «Ցավոք, մեզ մոտ միշտ պատասխանատվության սպառնալիքի տակ են օրինաչափ վարքագիծ դրսեւորում։ Այո, մենք շուկայում ունենք իրականում զբաղված, բայց չգրանցված աշխատողներ, որոնց բացահայտումը նախկինում  իրականացնում էին ՊԵԿ-ն ու Առողջապահական եւ աշխատանքի տեսչական մարմինը։ Վերջինը, սակայն, 2003-ից որոշակի փոփոխությունների ենթարկվեց, գործառույթներն անցան Կոմիտեին։ Բայց ՊԵԿ-ը թաքնված աշխատանքի ստուգումն իրականացնում է իր մասով, այսինքն՝ հարկային օբյեկտ թաքցվե՞լ է, թե՞ ոչ, իսկ Տեսչական մարմինն ստուգում է՝ արդյոք պայմանագիր կնքվե՞լ է, թե՞ ոչ, արդյոք ճի՞շտ է կազմված պայմանագիրը։ Եւ եթե չկա պայմանագիր, ապա օրենքով ունի լիազորություն՝ գործատուին տալու պարտադիր կատարման հանձնարարականներ՝ աշխատողի հետ աշխատանքային պայմանագիր»,- ներկայացրեց Հերիքնազ Տիգրանյանը։ Վերջինս համաձայն է այն դիտարկման հետ, որ հատկապես այս պայմաններում ՊԵԿ-ի վարչարարությունը կարող է արդյունավետ չլինել, քանի որ շատ կազմակերպություններում այլեւս աշխատավայրից չեն աշխատում, ու դժվար է ֆիքսել՝ քանի անձ է աշխատում ու ըստ այդմ՝ պահանջել նրանց աշխատանքային պայմանագրերը։  Նրա խոսքով՝ եթե ֆիզիակպես աշխատանքի դեպքում այցելություններով, դիտումներով կպարզվեր, որ ընկերությունն ունի 10 ձեւակերպված, բայց փաստացի 20 աշխատող, ապա հեռավար աշխատանքի դեպքում շատ դժվար է բացահայտելը։ Այս հարցում Տիգրանյանը հատկապես կարեւորում է աշխատողների իրավագիտակցության բարձրացումը․ «Քաղաքացիները պետք է հասկանան՝ ինչու է կարեւոր գրանցված աշխատանք ունենալը․ նրա համար, որ գրանցված աշխատանքը հետո կարող է հիմք լինել որեւէ վարկային գիծ բացելու, ապառիկ ձեւակերպելու, բայց պրակտիկայում հանդիպել են դեպքեր, որ աշխատողը գրանցված չի եղել, բայց գործատուն պարբերաբար տվել է իր մոտ աշխատելու մասին տեղեկանք, որով անձը ձեւակերպել է վարկեր։ Միայն այն փաստը, որ գործատուն աշխատողին տվել է որեւէ տեղեկանք, հիմք է, որ նրանց միջեւ կա աշխատանքային հարաբերություն։ ՀՀ Սահմանադրական դատարանն ունի որոշում, որ եթե չկա աշխատանքային պայմանագիր, բայց կան աշխատանքային հարաբերությունների գրավոր ապացույցներ, օրինակ՝ լրագրողի բեյջը, նշանակում է, գոյություն ունի թաքնված աշխատանք»,- նշեց մեր զրուցակիցը՝ հավելելով, որ գուցե այսպիսի անհատական դեպքերի հետեւից գնալով պետք է բացահայտել թաքնված աշխատանքը։ Իսկ թե ինչպես պետք է մարդկանց իրազեկել իրենց աշխատանքային իրավունքների մասին՝ Տիգրանյանի կարծիքով՝ պետք է դպրոցական դասագրքային ճշմարտություն լինի, որ յուրաքանչյուր ոք ոչ միայն 18 տարեկանում ընտրական իրավունք ունի, այլ 16-ում էլ ունի ինքնուրույն աշխատանքային պայմանագիր կնքելու իրավունք․ «Եւ որոշակի հարցերում նաեւ հետեւողական պիտի լինի իր իրավունքների պահպանման հարցում։ Այս համատեքստում կարեւորում եմ նաեւ իրազեկման արշավները,հանդիպում-քննարկումները՝ թիրախ դասարանների, ուսանողական կազմի հետ։ Եւ բացի շուկայում աշխատատեղերի ավելացումը՝ մենք մարդկանց պետք է բացատրենք, որ իրավունքը պետք է պաշտպանվի ե՛ւ արտադատարանային, եւ դատական կարգով։ Քաղաքացին չգրանցված աշխատելու հարցով պետք է գնա նաեւ դատարան,ներկայացնի իր ունեցած ապացույցները՝ ապառակի համար փաստաթուղթ, բեյջ, կամ նամակագրություն, որտեղ ասված է այսինչ գործը կանես եւ այլն։ Ինստիտուտը, որին պետք դիմել ու ասել՝ ես չգրանցված եմ աշխատել, դատարանն է․ այս պահին դրանից բացի այլ մեխանիզմ գոյություն չունի»։ Մեր զրուցակիցը հատկապես խնդրահարույց է համարում ագրոբիզնեսի, գյուտնտեսության բնագավառը, որտեղ, նրա խոսքով, ընդհանրապես չի դիտարկվում, որ աշխատանքն այդտեղ աշխատանք է դասական իմաստով, քանի որ աշխատում են հիմանկանում օրավարձով, հողամասում, եւ այլն։ Այս պարագայում շատերը հիմնականում չեն գիտակցում, որ հենց այդ պահին մտնում են աշխատանքային հարաբերության մեջ․ «Այստեղ շատ անելիք ունեն նաեւ ագրոոլորտի արհմիությունները եւ աշխատնքային իրավունքի հետ առնչվող այլ կազմակերպություններ»։ Նշենք, որ 2019 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ Ազգային ժողովն ընդունեց ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին պատգամավորներ Հերիքնազ Տիգրանյանի եւ Նարեկ Զեյնալյանի ներկայացրած նախագիծը, ըստ որի՝ գործատուների կողմից աշխատանքային օրենսդրության, աշխատանքային իրավունքի նորմեր պարունակող այլ նորմատիվ իրավական ակտերի, կոլեկտիվ եւ աշխատանքային պայմանագրերի պահանջների կատարման նկատմամբ պետական վերահսկողությունն իրականացնելու է ոլորտի լիազորված տեսչական մարմինը՝ օրենքով նախատեսված դեպքերում կիրառելով պատասխանատվության միջոցներ: Օրենքն ուժի մեջ է մտնելու 2021 թվականի հուլիսի 1-ից, սակայն մոտ մեկ շաբաթ առաջ՝ ապրիլի 28-ին, խորհրդարանն արտահերթ նիստում ընդունեց փոփոխություն, որի համաձայն՝ արտակարգ դրության պայմաններում Առողջապահական եւ աշխատանքի տեսչությունը կիրականացնի այդ գործառույթները՝ չսպասելով օրենքի ուժի մեջ մտնելուն։ Այսպիսով, կարող ենք եզրակացնել, որ չգրանցված աշխատատեղերը ստվերից դուրս բերելու համար հարկավոր է ոչ միայն ստեղծել պետական իրավասու և վերահսկող մարմին, որը կլինի ՊԵԿ-ից անկախ, այլ նաև ապահովել քաղաքացիների լիարժեք իրազեկվածությունը՝ իրենց աշխատանքային իրավունքների իրացման հարցում։ Արփի Ավետիսյան, ՀայԱրփի Բաղդասարյան
16:37 - 11 մայիսի, 2020
Գեւորգ Պետրոսյանի նախագիծը հետադարձ ուժ չունի․ գործադիրի դիրքորոշումը ունի իրավական բնույթ, այլ ոչ՝ քաղաքական

Գեւորգ Պետրոսյանի նախագիծը հետադարձ ուժ չունի․ գործադիրի դիրքորոշումը ունի իրավական բնույթ, այլ ոչ՝ քաղաքական

Մայիսի 6-ին Politik.am կայքը հրապարակել է «Փաշինյանը վախենում է դատապարտվելուց․ օրինագծի տապալումը իրեն չի փրկի» վերտառությամբ նյութ, որտեղ ասվում է, թե ԱԺ-ում ԲՀԿ-ական պատգամավոր Գեւորգ Պետրոսյանի՝ սահմանադրական կարգի տապալման դեպքում վաղեմության ժամկետ չկիրառելու մասին նախագծի մերժումը վարչապես Նիկոլ Փաշինյանին ապահովագրելու համար է։ Կայքը, մասնավորապես, հետաքրքրական է համարել, որ նախագծին բացասական եզրակացություն է տրվել գործադիրի կողմից։ Նյութի հեղինակի պնդմամբ՝ կառավարության ներկայացրած հիմնավորումները երերուն են, սակայն դրանց մեկնաբանությունը հոդվածագիրը թողել է իրավաբաններին։  Հեղինակը ներկայացրել է, իր խոսքով, հարցի քաղաքական կողմը՝ գրելով, որ անձամբ Փաշինյանի համար այս հարցը կենսական կարեւորություն պետք է ունենար․ «Հենց սահմանադրական կարգի տապալման հոդվածն է նա շահարկում քաղաքական հաշվեհարդարներ տեսնելու համար նրանց հանդեպ, որոնք նրա քինախնդրության թիրախում են հայտնվել։ Հարց է առաջանում, թե ինչու է Փաշինյանի կաբինետը բացասական եզրակացություն տվել։ Արդյոք Փաշինյանը չունի մտավախություն, որ այդ հոդվածը եթե ընդունվեր, ապա վաղը մյուս օրը հենց ինքն էլ կարող էր դատվել։ Ստացվում է, որ Փաշինյանը գուցե ներքուստ համոզված է, որ մի օր սահմանադրական կարգի տապալման ուղտն իր դռանն է չոքելու եւ էս գլխից է ուզում իրեն ապահովագրած լինել»,- ասված է նյութում։ Զերծ մնալով կառավարության հիմնավորումների վերաբերյալ իրավական գնահատականներից՝ ստորեւ ներկայացնում ենք օրենսդիրի նպատակը, նախագծի քննարկման ընթացքն ու այն լիագումար նիստերի օրակարգ չընդգրկելու փաստարկները։ Ապրիլի 30-ին Ազգային ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստի ժամանակ պատգամավոր Գեւորգ Պետրոսյանը ներկայացրեց իր հեղինակած «ՀՀ Քրեական օրենսգրքում փոփոխություն կատարելու մասին» վերը հիշատակված նախագիծը։ Ինչպես արդեն նշեցինք՝ դրանով Պետրոսյանն առաջարկում էր քրեական օրենսգրքով սահմանված վաղեմության ժամկետ չկիրառել սահմանադրական կարգի տապալման դեպքում: Ներկայացված առաջարկը վերաբերում է վաղեմության ժամկետի հիմքով թե՛ քրեական պատասխանատվության ենթարկելուն, թե՛ պատժից ազատելուն։ Պատգամավորը նախագիծը ներկայացնելիս հիշեցրել է, որ ՀՀ Քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ինստիտուտ, այսինքն՝ եթե այս կամ այն արարքի կատարումից անցել է կոնկրետ ժամանակահատված, ապա այլեւս հնարավոր չէ անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելն ու նրան պատասխանատվության ենթարկելը։ Բայց, հաշվի առնելով առանձին հանցագործությունների առավել վտանգավոր լինելու հանգամանքը, այն թիրախները, որոնց դեմ ուղղված են այդ հանցագործությունները, եւ դրանց արդյունքում մարդկությանը պատճառվելիք վնասի բնույթն ու ծանությունը՝ ՔՕ-ն բացառություններ է նախատեսել առանձին հոդվածների մասով։ Օրինակ՝ ցեղասպանությունը, որպես առանձին հանցատեսակ, երբ էլ կատարված լինի, ժամանակը հիմք չէ դրանում մեղադրվող անձին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար։ Պետրոսյանի խորին համոզմամբ՝ վաղեմություն չճանաչող արարքների մեջ պետք է ներառել նաեւ սահմանադրական կարգի տապալման հոդվածը, քանի որ սա, ըստ նրա, այն հոդվածն է, որում մեղավոր անձին պատասխանատվության ենթարկելու համար պետությունը չպիտի ճանաչի ժամկետներ։ Այսպիսով՝ պատգամավորը համաձայն չէ նախագծին բացասական եզրակացություն տված կառավարության հիմնավորումների հետ։ Իսկ կառավարությունն առաջարկել է անփոփոխ թողնել ՔՕ համապատասխան հոդվածները՝ ընդգծելով, որ քրեական օրենսդրությամբ վաղեմության ժամկետները որպես քրեական պատասխանատվությունից ազատման իրավական հիմք նախատեսելն ինքնանպատակ չէ։ Գործադիրի պնդամբ՝ հանցագործության կատարման պահից երկար ժամանակ անցնելու դեպքում օբյեկտիվ պատճառներով չեն կարողանում արդյունավետ քննություն իրականացնել, քանի որ ժամանակի հետ հանցագործությունների բացահայտումը դժվարանում է, ապացույցները ոչնչանում են կամ կորցնում են իրենց ապացուցողական նշանակությունը, մոռացվում կամ աղավաղվում է վկաներին հայտնի տեղեկատվությունը։ Կառավարությունն իր առաջարկության մեջ նշել է նաեւ, որ արտասահմանյան երկրներում հանցագործությունների այն շրջանակը, որոնց նկատմամբ վաղեմության ժամկետներ չեն կիրառվում, գրեթե նույնական է, եւ այդ ցանկում ներառված չէ սահմանադրական կարգի տապալման հոդվածը։ Այդպիսի քրեական օրենսդրություններ ունեցող երկրներն են, օրինակ, Իսպանիան, Խորվաթիան, Գերմանիան, Նորվեգիան, Շվեյցարիան, Էստոնիան, Չեխիան, Դանիան, Լիվան, Լատվիան, Հունգարիան, Վրաստանը, եւ այլն։  Գործադիրը նաեւ ներկայացրել է ՄԱԿ-ի՝ 1968 թվականի նոյեմբերի 26-ի  «Պատերազմական հանցագործությունների եւ մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունների նկատմամբ վաղեմության ժամկետ չկիրառելու մասին» կոնվենցիան, որով մասնակից պետությունները պարտավորություն են ստանձնել՝ անկախ կատարման ժամանակից՝ վաղեմության ժամկետներ չսահմանել Կոնվենցիայով սահմանված հանցագործությունների նկատմամբ, որոնց թվում չեն սահմանադրական կարգի դեմ ուղղղված հանցագործությունները։  Գեւորգ Պետրոսյանը կառավարության այս փաստարկին հակադարձել է պնդմամբ, որ Հայաստանն ինքնիշխան պետություն է եւ Կոնվենցիայով որոշված արարքների շրջանակը չի արգելում պետություններին՝ իրենց ներքին օրենսդրութամբ ընդարձակել այն արարքների ցանկը, որոնք լուրջ սպառնալիք են ներկայացնում տվյալ պետության ներքին եւ արտաքին անվտանգության համար․ պատգամավորի համոզմամբ՝ սահմանադրական կարգի տապալումը լրջագույն սպառնալիք է երկրի անվտանգությանը․ «Ցանկացած երկրի ներքին եւ արտաքին անվտանգությունն արդյունավետ ապահովելու կարեւորագույն նախադրյալ է տվյալ պետության սահմանադրական կարգի խստագույնս պահպանումը: Որեւէ պաշտոնյա չպետք է հնարավորություն ունենա որեւէ պատճառաբանությամբ թույլ տալ կամ հանդուրժել սահմանադրական կարգի դեմ որեւէ գործողություն: Առավելեւս, արտաքին մարտահրավերներով լեցուն պետություններում այս պահանջի պահպանումը խիստ կարեւոր է»,- նշել է Պետրոսյանը։ Հանձնաժողովում քննարկումն ընթացել է ոչ թե Պետրոսյանի առաջարկի ընդհանրապես մերժելու տրամադրությամբ, այլ այն առաջարկի կոնտեքստում, որ գուցե պետք է գնալ ընդհանուր վաղեմության ժամկետները վերանայելու ճանապարհով, ոչ թե կոնկրետ հանցագործության դեպքում այն ուղղակի վերացնելու։ Նախագծի ընդդիմախոսները կարծիք են հայտնել, որ նման սոցիալական անհրաժեշտություն չկա միայն մեկ հոդվածի եւ, առհասարակ, այն հոդվածների համար, որոնք մարդկության խաղաղության դեմ չեն ոտնձգում եւ վերաբերելի չեն խոշտանգման դեպքերին։ Այդուհետեւ, հանձնաժողովը եւս բացասական եզրակացություն է տվել նախագծին՝ արձանագրելով այն փաստը, որ ներպետական օրենսդրական կարգավորումներում առկա են իրավական խնդիրներ՝ վաղեմության ժամկետների կիրառելիության հետ կապված։ Հիմնավորվել է, որ նախագծով նախատեսված փոփոխությունները չեն բխում ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր տրամաբանությունից, և հակասում են ՀՀ Սահմանադրությամբ հռչակված սկզբունքներին․ «Քրեական օրենսգրքով նախատեսված որևէ հանցավոր արարքի նկատմամբ վաղեմության ժամկետներ չկիրառելու վերաբերյալ նորմը պետք է գիտականորեն հիմնավորված լինի՝ մատնանշելով թե արարքի և անձի վտանգավորության անփոփոխությունը, և թե նույնիսկ շատ երկար ժամանակի հոսելու դեպքում՝ դրա բացահայտման իրական հնարավորությունը, այն պետք է բխի ինչպես տվյալ պետության ստանձնած միջազգային պարտավորություններից, այնպես էլ ներպետական օրենսդրության ընդհանուր տրամաբանությունից, ինչը վերոնշյալ նախագծի դեպքում այդպես չէ»,- ասված է Հանձնաժողովի բացասական եզրակացության հիմնավորման մեջ: Պետաիրավական հանձնաժողովի այս եզրակացության հիմք հանդիսացող փորձաքննության մեջ էլ նշված է, որ նախագծով առաջարկվող փոփոխությունները չեն համապատասխանում  համաչափության սահմանադրական սկզբունքին:  Հանձնաժողովում բացասական եզրակացություն ստանալուց հետո մայիսի 5-ին՝ Ազգային ժողովի նիստի ժամանակ նախագիծը չի ընդգրկվել լիագումար նիստերի օրակարգ։ Այսպիսով, վերադառնալով Politik.am կայքի հրապարակման բովանդակությանը՝ հարկ է ընդգծել, որ նյութից տպավորություն է ստեղծվում, թե կառավարությունը միտումնավոր մերժել է նախագիծը, այնինչ, ինչպես պարզ է դառնում ԱԺ հանձնաժողովի նիստից, կառավարության ներկայացուցիչը՝ արդարադատության փոխնախարար Սրբուհի Գալյանը, նախագծին կտրականապես դեմ չի արտահայտվել, նույնը նաեւ խորհրդարանական մեծամասնության պատգամավորները։ Ընդ որում՝ վերջիններից ոմանք նույնիսկ ձեռնպահ են քվեարկել նախագծին, եւ ոչ թե՝ դեմ։  Բանն այն է, որ կտրականապես դեմ չլինելու պարագայում էլ կառավարությունը ոչ թե առաջարկել է վերանայել առհասարակ վաղեմության ժամկետները, այլ քննարկվող հոդվածներն ընդհանրապես թողնել անփոփոխ։  Ինչ վերաբերում է նյութի այն հարցադրմանը, թե արդյոք Փաշինյանը չունի՞ մտավախություն, որ այդ հոդվածի ընդունման դեպքում գուցե ինքն էլ կարող էր դատվել, «հատկապես, որ իր իշխանության գալը, արդեն այսօր շատ մասնագետներ որակում են որպես իշխանության զավթում շանտաժի միջոցով եւ սահմանադրական կարգի տապալում», նշենք, որ օրենքը հետադարձ ուժ չունի, այն չի կարող վերաբերել մինչեւ դրա ուժի մեջ մտնելը եղած իրադարձություններին ու անձանց, ինչի մասին հայտարարել է նաեւ ինքը՝ Գեւորգ Պետրոսյանը։ Հետեւաբար, կայքի այս ակնարկը եթե անտեղյակության արդյունք չէ, ապա առնվազն մանիպուլյացիա է։  Հայարփի Բաղդասարյան
14:14 - 08 մայիսի, 2020
Արգիշտի Քյարամյանի՝ ՔԿ նախագահի տեղակալ նշանակումը՝ իրավական սանդուղք դեպի ԱԱԾ տնօրենի տեղակալի պաշտոն

Արգիշտի Քյարամյանի՝ ՔԿ նախագահի տեղակալ նշանակումը՝ իրավական սանդուղք դեպի ԱԱԾ տնօրենի տեղակալի պաշտոն

Երեկ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ ՊՎԾ ղեկավարի տեղակալ, ղեկավարի ժամանակավոր պաշտոնակատար Արգիշտի Քյարամյանն ազատվեց պաշտոնից եւ նշանակվեց Քննչական կոմիտեի նախագահի տեղակալի պաշտոնում։ Արդեն այսօր Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ նա ազատվեց ՔԿ նախագահի տեղակալի պաշտոնից եւ ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով նշանակվեց ԱԱԾ տնօրենի տեղակալ։ Ըստ «Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին» օրենքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` ԱԱԾ պետի տեղակալ կարող է նշանակվել ազգային անվտանգության մարմինների այն ծառայողը, ով մինչև նշանակումն զբաղեցրել է ազգային անվտանգության մարմինների ծառայողների բարձրագույն խմբի պաշտոն կամ մինչև նշանակումը առնվազն 3 տարի զբաղեցրել է ազգային անվտանգության մարմինների ծառայողների գլխավոր խմբի պաշտոն և ունի գնդապետից ոչ ցածր կոչում: Հիշյալ օրենքի 19-րդ հոդվածի 6․1-ին մասի համաձայն՝ մարմնում թափուր պաշտոն առաջանալու դեպքում ծառայության կարող են նշանակվել նաև զինված ուժերի, ոստիկանության, փրկարար ծառայության, քրեակատարողական ծառայության մարմինների ծառայողներ, դատախազներ, քննչական կոմիտեում, հատուկ քննչական ծառայությունում ինքնավար պաշտոն զբաղեցնող անձինք (այդ թվում՝ նշված մարմիններում և պաշտոններում նախկինում ծառայած կամ աշխատած անձինք), որոնք բավարարում են տվյալ պաշտոնին նշանակվելու համար ազգային անվտանգության մարմինների ծառայողներին ներկայացվող պահանջները: Քանի որ ՊՎԾ-ն ազգային անվտանգության մարմին չէ և վերոնշյալ ցանկում ևս առկա չէ, Արգիշտի Քյարամյանը չէր կարող անմիջապես նշանակվել ԱԱԾ տնօրենի տեղակալ։ Հաշվի առնելով այն, որ Քննչական կոմիտեն ներառված է վերոնշյալ օրենքի 19-րդ հոդվածի 6․1 կետում թվարկված կառույցների ցանկում, ինչպես նաև այն, որ ըստ «Քննչական կոմիտեի մասին» օրենքի 16-րդ հոդվածի 4-րդ մասի՝ քննչական կոմիտեի տեղակալի պաշտոնը համարվում է բարձրագույն խմբի պաշտոն, ինչն էլ հենց ԱԱԾ պետի տեղակալ նշանակվելու պահանջներից մեկն է, Արգիշտի Քյարամյանի՝ այդ պաշտոնում նշանակումը հնարավորություն է ստեղծել նրա՝ ԱԱԾ պետի տեղակալ նշանակումն իրականացնել «օրենքի տառին» համապատասխան։ Քանի որ «Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության մասին» օրենքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված չէ նվազագույն պաշտոնավարման ժամկետ, հնարավոր է դարձել Արգիշտի Քյարամյանի մեկօրյա նշանակումն ու տեղափոխումը։ Միաժամանակ նշենք, որ ԱԱԾ նախկին տնօրեն, այս տարվա հունվարին մահացու հրազենային վիրավորում ստացած Գեորգի Կուտոյանը նախկինում ևս նմանատիպ ընթացակարգով էր նշանակվել ԱԱԾ տնօրենի պաշտոնին։ Գեորգի Կուտոյանի 2016 թվականի փետրվարի 3-ին նշանակվել էր գլխավոր դատախազի տեղակալ, իսկ 9 օր անց՝ փետրվարի 12-ին, նշանակվել էր ԱԱԾ պետ։  Արփի Ավետիսյան
20:05 - 05 մայիսի, 2020