Սեւան

Սեւանա լիճ, բարձրլեռնային քաղցրահամ խոշոր լիճ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում` ծովի մակարդակից մոտ 1900 մետր բարձրության վրա։ Հայտնի ձկնատեսակը իշխանն է։ Սեւանա լճի ջրերը Հրազդան գետի միջոցով ոռոգում են Արարատյան դաշտը։

Հրազդան գետի վրա կառուցված 6 էլեկտրակայանները ձեւավորում են հանրապետության ամենամեծ՝ Սեւան-Հրազդան կասկադը։1978 թվականին ստեղծվել է Սեւան ազգային պարկը։ Ջրի մակարդակը վերականգնելու համար կառուցվել է Արփա-Սեւան ջրատարը։

Սևանա լճում ստորջրյա հետազոտողները ափ են դուրս բերել մարդկային ոսկորներ և խորտակված նավակի բեկորներ |armenpress.am|

Սևանա լճում ստորջրյա հետազոտողները ափ են դուրս բերել մարդկային ոսկորներ և խորտակված նավակի բեկորներ |armenpress.am|

armenpress.am: Սևանա լճում իրականացվել են գիտական մակարդակով ստորջրյա հնագիտական հետախուզական աշխատանքներ. սուզորդները լճի հատակին փաստագրել են խորտակված նավակի պահպանված հատված, որոշ բեկորներ դուրս են բերել ափ։ Արտաքին զննությամբ՝ բեկորներից մեկի վրա պահպանված գամը՝ նման չէ գործարանային արտադրանքի, ավելի հավանական է, որ այն դարբնի աշխատանք է. հնարավոր է այն ունի մի քանի հարյուրամյա պատմություն։ Հնագետների, երկրաբանների արշավախմբի և «ԱրմԴայվինգ» ակումբի սուզորդների համատեղ նախաձեռնությամբ կատարված հետազոտական աշխատանքի արդյունքում ափ են դուրս բերվել մարդկային մի քանի ոսկորներ, ստորին ծնոտ՝ պահպանված ատամներով, որոնք, ըստ նախնական հետազոտության արդյունքների, հավանաբար պատկանել են չափահաս տղամարդու։  Արշավախումբն ավելի վաղ պեղումներ է իրականացրել Սևանա լճին մոտ գտնվող «Արտանիշ 23» դամբարանադաշտում, այն թվագրվում է մ.թ.ա. 12-6-րդ դարեր: Առաջին անգամ Արտանիշ գյուղում հնագիտական պեղումներ իրականացվել են անցած տարի նույն արշավախմբի նախաձեռնությամբ. «Արտանիշ 29» և «Արտանիշ 23» դամբարանադաշտերի տարածքում պեղվել էր մեկական դամբարան։ «Թաքնված և ծածկված հնագիտական հուշարձանների որոնումը երկրաքիմիական մեթոդներով» ծրագրի (ղեկավար՝ երկրաբանական գիտությունների թեկնածու Արշավիր Հովհաննիսյան) մասին խոսելիս արշավախմբի անդամ, մասնագիտությամբ հնամարդաբան Հասմիկ Սիմոնյանը մանրամասնեց՝ այս մեթոդը Հայաստանում առաջին անգամ է կիրառվում։ Նախկինում հանքեր գտնելու համար կիրառվել է միայն Անգլիայում։ Մեխանիզմը հետևյալն է՝ ոչ մեծ քանակության հողի նմուշից կարողանում են որոշել, թե տվյալ հատվածում հողի տակ ինչ տեսակի մետաղ կամ օրգանական նյութ կարող է լինել։ Ֆոսֆորի մեծ քանակությունը կարող է հուշել տվյալ տարածքում հողի տակ մարդկային կամ կենդանական ոսկորների կուտակումների մասին։ «Նախորդ տարի հնավայրից վերցված հողային նմուշառումով երկրաբանական մեթոդիկայի կիրառմամբ, երկրաբան-գործընկերների կողմից փաստվել էր ֆոսֆորային պիկ (կուտակում). պեղումների արդյունքում բացվել է դամբարան, որտեղ ժամանակին խմբային թաղում է իրագործված եղել։ Խոսելով դամբարանը կառուցած հնահանրության թաղման ծեսի մասին, կարող ենք մանրամասնել, որ այդ ժամանակաշրջանի մարդկանց բնորոշ է եղել, բացի մահացած մարդկանցից, դամբարանի խցում տեղադրել նաև ուղեկցող գույք՝  խեցանոթներ (երբեմն դատարկ, որոշ դեպքերում լցված որոշակի ուտելիքներով), տարատեսակ մետաղե (ոսկի, արծաթ, բրոնզ և այլն) պերճանքի առարկաներ՝  զարդեր, ուլունքներ, ինչպես նաև տղամարդկանց պարագայում զենքեր, որոնք բավականին լավ են պահպանվում» - հավելեց մարդաբան Հասմիկ Սիմոնյանը։ Շարունակությունը՝ armenpress.am-ում
10:54 - 31 օգոստոսի, 2020
Սևանի ափին առաջին անգամ գործարկվել է իշխանի տեսակավորման սարքը․ փոխնախարարները Գեղարքունիքի մարզում էին

Սևանի ափին առաջին անգամ գործարկվել է իշխանի տեսակավորման սարքը․ փոխնախարարները Գեղարքունիքի մարզում էին

ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալներ Տիգրան Գաբրիելյանն ու Արման Խոջոյանը այցելել են Գեղարքունիքի մարզում «Սևանի իշխանի պաշարների վերականգնման և ձկնաբուծության զարգացման» համալիր ծրագրի շրջանակներում ստեղծված ձկնաբուծական տնտեսություն։ Այցի նպատակն էր տեղում ծանոթանալ Սևանի էնդեմիկ՝ Գեղարքունի և ամառային իշխան ենթատեսակների բուծման, պահպանման և վերարտադրության գործընթացին։ Շրջայցի ընթացքում փոխնախարարները դիտարկել են Սևանա լճում տեղադրված իշխանի աճեցման ցանցավանդակները, որտեղ իշխանի մանրաձկից արտադրվում է արդյունաբերական ձուկ, հետևել են ձկների կերակրկման գործընթացին, ծանոթացել տնտեսությունում ներդրված սարքավորումներին։ Այնուհետև փոխնախարարների ներկայությամբ ափամերձ տարածքում առաջին անգամ գործարկվել է ձկների ավտոմատ տեսակավորման սարքավորումը, որի միջոցով հնարավոր է կազմակերպել ձկների տեսակավորում ըստ քաշի և տեղափոխում ցանցավանդակների միջև: «Արտահանման նպատակով ձկան տեսակավորման գործընթացն իրականացվում է առաջին անգամ է․ այստեղ ենք՝ հետևելու գործընթացին։ Այդ սարքավորումը եզակի է Հանրապետությունում և տարածաշրջանում, որը հնարավորություն է տալիս տեղում բուծման և արդյունագործական նպատակով ըստ քաշերի տեսակավորել ձուկը», - նշել է փոխնախարար Տիգրան Գաբրիելյանը։ Միաժամանակ նա հավելել է, որ Սևանի իշխանը հիմնականում արդյունահանվում է դեպի Ռուսաստանի Դաշնություն և ԱՄՆ։      Այցի ընթացքում ներդրված սարքավորման միջոցով տեսակավորվեց շուրջ մեկ տոննա ապրանքային ձուկ, որը կիրառվելու է արտահանման նպատակով՝պատվիրատուին ըստ իր պահանջի համապատասխան քաշի ձուկ մատակարարելու համար։    Սևանա լճում իշխանի պաշարների վերականգնման նկատառումով ձկնաբուծարանում բուծվող ձուկը մասամբ բաց է թողնվում լիճ, իսկ մյուսը մասն օգտագործվում է վերամշակման նպատակով։ Դրանով իսկ էնդեմիկ այս ձկնատեսակների բուծումը ձեռք է բերում ոչ միայն բնապահպանական, այլև արդյունագործական կարևոր նշանակություն։ «Սևանի իշխանի պաշարների վերականգնման և ձկնաբուծության զարգացման հիմնադրամի» գործադիր տնօրեն Վարդան Մամիկոնյանը նշել է, որ տնտեսությունում բուծվում է մոտ 220 տոննա Գեղարքունի և ամառային բախտակ ենթատեսակի ձուկ։ Նա ընդգծել է, որ տեսակավորման սարքի գործարկման և աշխատանքի առավել արդյունավետ կազմակերպման շնորհիվ տնտեսությունում հաջողվել է հասնել ավելի բարձր արդյունքների։ Ակնկալվում է, որ մինչև տարեվերջ ներքին շուկայում իշխանի իրացման ծավալը կկրկնապատկվի, իսկ գինն աստիճանաբար կնվազի։ 2019 թվականին հանրապետությունից արտահանվել է շուրջ 6000 տոննա ձուկ և ձկնամթերք և, չնայած համաճարակային ներկա իրավիճակին, այս պահի դրությամբ արտահանման ծավալները չեն զիջում նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի ցուցանիշներին։ Գյուղատնտեսության առաջնային արտադրանքի վարչության պետի տեղակալ Տիգրան Ալեքսանյանի տեղեկացմամբ՝ Հանրապետությունում աստիճանաբար ավելանում են նաև այլ ձկնամթերքի, այդ թվում՝ խավիարի արտահանման ծավալները, որոնց ցուցանիշը 2019 թվականին կազմել է շուրջ 350 տոննա, մեծացել է նաև արտերկրում հայկական խավիարի պահանջարկը։ Այցի ընթացքում անդրադարձ է կատարվել նաև գյուղատնտեսության բնագավառում իրականացվող ծրագրերին ու պետական աջակցության շրջանակում իրականացվող միջոցառումներին, քննարկվել են ձկնաբուծության ոլորտում առկա խնդիրները, ինչպես նաև ձկնաբուծարանի զարգացման հեռանկարային ծրագրերը։
11:11 - 25 օգոստոսի, 2020
Սևանի ափամերձ հատվածներում ապօրինի շենք-շինություններ ապամոնտաժումը գործնական փուլում է

Սևանի ափամերձ հատվածներում ապօրինի շենք-շինություններ ապամոնտաժումը գործնական փուլում է

ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության խոսնակ Դավիթ Գրիգորյանն իր ֆեյսբուքյան էջում հետևյալ գրառումն է արել․   «Սևանի ափամերձ հատվածներում ապօրինի շենք-շինություններ ապամոնտաժումը գործնական փուլում է։ Շրջակա միջավայրի նախարար Ռոմանոս Պետրոսյանի՝ «Սևան» ազգային պարկ» այցի ժամանակ տեղում վերհանվեց ափամերձ հատվածի ապօրինի կառուցապատման դեպք․ Սևանի Թերակղզու կենտրոնական հատվածում, նախկին նավամատույց տանող ասֆալտապատ ճանապարհից ձախ լճափնյա մասում տարածքի հողօգտագործողն ինքնակամ տեղադրել էր երկաթյա կոնստրուկցիաներով բացօթյա տաղավար-սրճարան։   Նախարարը կարգադրեց ստուգել համապատասխան շինարարական փաստաթղթերի առկայությունն ու իրավախախտումներին շուտափույթ լուծում տալ՝ ամենասեղմ ժամկետներում ափամերձ հատվածն ազատելով ապօրինի կառույցից։ Այս պահին ապօրինի տաղավարի ապամոնտաժումն ընթացքի մեջ է։ Սևանա լճի ու դրա ջրհավաք ավազանի ջրային պաշարների, կենդանական և բուսական աշխարհի, էկոլոգիական ենթահամակարգերի անխաթարության ապահովման գործում անչափ կարևոր ու առանցքային է ափամերձ հատվածներում տնտեսվարման պատշաճ վերահսկողությունն ու ապօրինի շենք-շինությունների ապամոնտաժումը։ Ստուգայցերն ու դիտարկումները կրում են պարբերական բնույթ, ապօրինի և օրենքի խախտմամբ կառուցված յուրաքանչյուր շենք-շինություն ու տաղավար կապամոնտաժվի՝ օրենքով սահմանված կարգով։ Պահպանե՛նք մեր ազգային հարստությունը»։
11:01 - 25 օգոստոսի, 2020
Տարիներ շարունակ Սևանի սիգով բիզնեսներ են արել՝ ձկնորսներին օգտագործելով. պետք է վերջակետ դնել. Թագուհի Թովմասյան

Տարիներ շարունակ Սևանի սիգով բիզնեսներ են արել՝ ձկնորսներին օգտագործելով. պետք է վերջակետ դնել. Թագուհի Թովմասյան

Տարիներ շարունակ մեր ազգային հարստությունը անխնա որսացել են, իսկ շատ մարդիկ, այդ թվում եւ պաշտոնյաներ, ձկնորսներին օգտագործելով, մեծ բիզնեսներ են արել, իսկ ձկնորսն էլ ակամայից դարձել է որսագող: Եվ որսագողությունը եղել է բոլորիս աչքի առջեւ, բոլորս օգտվել ենք ավարից, սիգ ենք համտեսել, հյուրասիրել եւ այլն: Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում անդրադառնալով Սեւանա լճից սիգի որսի արգելման որոշմանն ու Գեղարքունիքի մարզի բնակիչների բողոքին՝ գրել է ԱԺ պատգամավոր Թագուհի Թովմասյանը: Գրառումն ամբողջությամբ ներկայացնում ենք ստորեւ. «Ազգային ժողովի համար արձակուրդային այս օրերին աշխատանքային այցով Արցախում էի, որտեղ կարեւոր քննարկումներ ունեցա մի շարք հանդիպումների շրջանակներում (այդ մասին՝ առաջիկայում): Մինչ այդ, այստեղ՝ Հայաստանում, իմ սիրելի մարզի՝ Գեղարքունիքի ձկնորսներն էին զայրացել, ու այս օրերին բազմաթիվ հեռախոսազանգեր եմ ստանում այդ դժգոհությունների մասով: Ուզում եմ խնդիրը դիտարկել երկու կողմերից: Նախ անխուսափելի էր, որ մի օր Կառավարությունը պետք է սկսեր ձկնորսության ոլորտի կարգավորումը, եւ կարելի է ասել՝ նույնիսկ ուշացած քայլ է: Շատ ենք քննարկումներ արել, բայց գործնական քայլեր՝ ոչ: Մինչդեռ Հայաստանում տեղի ունեցած ոչ բռնի, թավշյա հեղափոխությունից հետո պետք է հեղափոխություն լիներ նաեւ այս ոլորտում, եւ իրավապայմանագրային հարաբերությունների հաստատումը այլընտրանք չունի: Ինչո՞ւ, որովհետեւ տարիներ շարունակ մեր ազգային հարստությունը անխնա որսացել են, իսկ շատ մարդիկ, այդ թվում եւ պաշտոնյաներ, ձկնորսներին օգտագործելով, մեծ բիզնեսներ են արել, իսկ ձկնորսն էլ ակամայից դարձել է որսագող: Եվ որսագողությունը եղել է բոլորիս աչքի առջեւ, բոլորս օգտվել ենք ավարից, սիգ ենք համտեսել, հյուրասիրել եւ այլն: Ընդ որում, կցանկանայի հատուկ ընդգծել, որ ձկնորսությունը այնքան էլ հեշտ կամ հաճելի զբաղմունք չէ, ինչպես կարող է թվալ. մարդիկ կեսգիշերից հետո քուն չունեն, մթնշաղին արդեն լճի վրա են, որպեսզի հնարավորություն ունենան ձուկ որսալ. աներևակայելի ցուրտ եղանակին (այո, այդ թվում եւ ամռան ամիսներին) կյանքի համար վտանգավոր այդ ճանապարհով նրանք իրենց եւ իրենց ընտանիքների կեցության հարցն են լուծում:Ուզում եմ նաեւ այս ձեւչափով տեղեկացնել, որ մի խումբ ձկնորսների հետ զրույցից հետո արձանագրեցի մի քանի խնդրահարույց հարցեր, որոնք պետք է տրամաբանական լուծում ստանան: • Ձկնորսները դժգոհում են, որ նոր պայմանագրով առաջարկվող ուռկանների չափերով ձկնորսություն իրականացնելիս անհնար է վերահսկել 500 գրամից քիչ քաշ ունեցող ձկների որսը: Հետեւաբար ձկնորսները ակամայից դառնում են ապօրինություն գործողներ եւ անխուսափելիորեն պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն: Կարծում եմ՝ անհրաժեշտ է ուռկանների չափի եւ որսացած ձկների քաշի հարցը վերանայել, որպեսզի եւ՛ ձկնորսները անգործ չմնան, եւ՛ բնությունը չտուժի: • Ձկնորսները դժգոհում են, որ սահմանվել է կոնկրետ վայր, որտեղից պետք է իրականացվի ամենօրյա որսը: Բայց տեխնիկապես անհնար է նույն հատվածից հարյուրավոր նավակների մուտքը լիճ՝ սկսած տարբեր գյուղերից այդ վայր հասնելու տեխնիկական, ֆինանսական խնդրից, վերջացրած՝ լճի վրա միմյանց խանգարելու անխուսափելի իրավիճակով: Կարծում եմ՝ պետք է հնարավորություն տալ մի քանի մուտքերով ձկնորսները ներս մտնեն եւ վերահսկել նաեւ այդ բոլոր մուտքերը: • Ձկնորսները պատրաստ են հաստատագրված գումար վճարել եւ որս անել. Պետք է այնպիսի մեխանիզմներ մշակվեն, որոնք հնարավորություն կտան հեշտացնելու Սեւանի շուրջ գտնվող համայնքների բնակիչների համար օրինական ձկնորսությունը: • Ձկնորսները դժգոհ են, որ հոկտեմբերից պայմանագրերի ժամկետները ավարտվում են, եւ պայմանագրերը կվերակնքվեն 6 ամիս անց: Կարծում եմ՝ տեղեկության պակասն է այս հարցում դժգոհություն հարուցել, որը պետք է անհապաղ լրացվի: Քանի որ լճում ձկնորսության արգելքը պետք է գործի միայն ձվադրման փուլում, այլ ոչ՝ կամայական: Ինչ քայլեր էլ, որ իրականացվեն, պետք է նվազագույն դժգոհություններ հարուցելով հասնենք խնդրի կարգավորմանը: Ձկնորսներն իրենք էլ են գիտակցում, որ տարիներ շարունակ ոչ մի կոպեկ հարկ չվճարելով՝ մեր բնական հարստությունը հանել, վաճառել են եւ պատրաստ են Սևանա լճում սիգի արդյունագործական որսի փորձարարական ծրագրով աշխատելու: Բայց, մյուս կողմից, էկոլոգիապես մաքուր Սեւանի Սիգը այսօր բավականին մատչելի է եւ հասանելի սոցիալապես անապահով բոլոր խավերի համար: Ու եթե շատ կոշտ մեթոդներ կիրառվեն, Սիգի գինը կտրուկ կբարձրանա՝ հարուցելով հանրության առավել լայն շերտերի դժգոհությունը: Կարծում եմ՝ հնարավոր է գտնել միջին լուծումներ, որոնք հնարավորություն կտան անաշխատանք մնալու վտանգ զգացող ձկնորսներին՝ պահել իրենց ընտանիքները եւ միաժամանակ մեր ազգային հարստությունը կառավարելի օգտագործել, որ չունենանք տարիներ առաջ արձանագրված իրավիճակը, երբ Սիգը դարձել էր հազվագյուտ հանդիպող ձկնատեսակ: Հ. Գ. Արդեն նշված բովանդակությամբ առաջարկները ուղարկել եմ ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարին, որի արձագանքը ստանալուն պես կհրապարակեմ»:
15:27 - 24 օգոստոսի, 2020
Վաղը Սևանա լճի ամբողջ ավազանում իրենց աշխատանքն են սկսելու 17 պահակակետեր․ Ռոմանոս Պետրոսյան |lragir.am|

Վաղը Սևանա լճի ամբողջ ավազանում իրենց աշխատանքն են սկսելու 17 պահակակետեր․ Ռոմանոս Պետրոսյան |lragir.am|

lragir.am: Սևանա լճի էկոհամակարգի վերականգման նպատակով վաղը առավոտյան մեկնարկում է արդյունագործական ձկնորսության ոլորտը կարգավորող նոր կարգի գործարկումը։ Այս մասին առցանց ասուլիսում ասաց Շրջակա միջավայրի նախարար Ռոմանոս Պետրոսյանը։ Վաղը առավոտյան Սևանա լճի ամբողջ ավազանում իրենց աշխատանքն են սկսելու 17 պահակակետեր։ Արդյունաբերական ձկնորսությամբ զբաղվող բոլոր ֆիզիկական ու իրավաբանական անձինք արդեն իրազեկվել են դրա մասին, որպեսզի հայտեր ներկայացնեին Սևան ազգային պարկ, պայմանագրեր կնքեին Շրջակա միջավայրի նախարարության հետ։ Եվ յուրաքանչյուրն իր հայտի շրջանակներում ստանում է մինչև 4,5 տոննա սիգ ձկնատեսակ որսալու հնարավորություն՝ յուրաքանչյուր կգ դիմաց 65 դրամ վճարելով պետական բյուջե՝ որպես բնօգտագործման վճար։ Այսպիսով՝ այդ անձինք ամբողջովին օրինական դուրս կգան լիճ ու կորսան սիգի իրենց չափաքանակը։ Եվ վաղվանից 17 պահակակետերը, ոստիկանության ներկայացուցիչների, Սևան ազգային պարկի ու տեսչական մարմնի տեսուչների ներկայությամբ պետք է իրագործեն այդ նախագիծը։ Ըստ նախարարի՝ մի քանի հարյուր նավակներ յուրաքանչյուր առավոտ մուտք են գործում Սևանա լիճ և որսում են որոշակի չափաքանակի ձկներ։ «Այս պարագայում հստակ նորմ է սահմանված՝ սիգի պոպուլյացիային որևէ կերպ սպառնալիք չառաջացնելու համար։ Հստակ նորմ է սահմանված կես կիլոգրամանոց ձկներից ոչ պակաս ձկների որսի արգելքի մասով»,- ասաց Պետրոսյանը։ Նա հավելեց՝ սա թույլ կտա ձկնագողության ահռելի ծավալների դեմն առնել։ «Մենք համարում ենք, որ Սևանա լճի էկոհամակարգի փրկությունն ազգային հիմնախնդիր է, համազգային մարտահրավեր է, որն օր առաջ կարիք ունի լուծման՝ կասեցնելու այն գահավիժումը, որի ականատեսն ենք վերջին տասնամյակներին։ Էկոհամակարգի խեղման հետևանքով, հիմնականում մարդածին գործոնների ազդեցության տակ, Սևանա լիճը կորցնելու վտանգի առաջ ենք կանգնած՝ կապտականաչ ջրիմուռներն են ակտիվացել։ Իրավիճակն օրեցօր վատթարանում է՝ պայմանավորված նաև ափամերձ տարածքներում խառնափնթոր շինարարությամբ, հազարավոր ապօրինի շենք շինությունների գործունեությամբ»,- ասաց նախարարը։ Շարունակությունը՝ lragir.am-ում։
19:26 - 19 օգոստոսի, 2020
Սևանի փրկությունը համահայկական նշանակության խնդիր է. Ռոմանոս Պետրոսյանը խորհրդակցություն է անցկացրել

Սևանի փրկությունը համահայկական նշանակության խնդիր է. Ռոմանոս Պետրոսյանը խորհրդակցություն է անցկացրել

ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարար Ռոմանոս Պետրոսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է կատարել: «Սևանա լճում կենսապաշարի կայուն օգտագործմանը, վերականգնմանը և օգտագործման պայմանագրերի կնքման գործընթացի կանոնակարգմանը միտված նոր ընթացակարգի մեկնարկից առաջ խորհրդակցություն անցկացրեցի, որին մասնակցում էին շրջակա միջավայրի նախարարի տեղակալներ Վ․ Ջիլավյանն ու Վ․ Մելիքյանը, խորհրդականս՝ Հ․ Մարտիրոսյանը, ու ««Սևան» ազգային պարկի» տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Արա Խլոյանը։ Քննարկումների արդյունքում վեր հանվեցին և գույքագրվեցին գործընթացին խոչընդոտող խնդիրները։ «Սևան» ազգային պարկում կան խորքային ու լուրջ մարտահրավերներ։ Էապես գիտակցում եմ դրա քաղաքական պատասխանատվության չափը, դրա իրավական ու սոցիալական բոլոր ռիսկերը, բայց մեկ վայրկյան անգամ չեմ ընկրկում․ Սևանի փրկությունը համահայկական նշանակության խնդիր է։ Հետհեղափոխական Հայաստանում չեն հանդուրժվելու իրենց արտոնյալ համարող ու տարիներ շարունակ Սևանը կեղեքող խմբերն ու անհատները, մերժվելու են Սևան ազգային պարկի որոշ աշխատակիցների հովանավորության ներքո գործող շրջանակները, որոնք սեփական շահը վեր են դասում պետական ու հանրային շահից՝ լինի ազգային պարկի տնօրեն, թե տեղամասի տեսուչ։ Անընդունելի է մեկտեղել ապօրինի ձկնորսությունը կանխողի ու ձկնագողի կարգավիճակը։ Ազգային պարկի տնօրինության հետ քննարկել ենք արմատական ու շրջադարձային կադրային վերափոխման անհրաժեշտությունը։Սևանի պահպանության առաքինի գործը ստանձնողը պարտավոր է լինել նվիրյալ։ Դրա վառ օրինակը ««Սևան» ազգային պարկում» ձևավորվող նոր ստորաբաժանման առջև դրված խնդիրներն են լինելու։ Կազմավորվող հատուկ ջոկատը պարտավորված է լինելու կարգուկանոն հաստատել ««Սևան» ազգային պարկի» ենթակայության տակ գտնվող բոլոր տարածքներում, անշեղորեն հետևել օրենքի գերակայության վերականգնմանը և, վերջնարդյունքում, դառնալու է Սևանի էկոհամակարգի վերականգնման առանցքային գործիք։ Առանձնահատուկ նշանակություն ենք տալիս հավաքագրվող նոր ստորաբաժանման աշխատակիցների գաղափարական բաղադրիչին։ Հիմքում պետք է դրված լինի պետականության կենսունակության բարձրացման խնդիրը։ Ազգային պարկի առաջ դրված գերակա խնդիրների մեկն է դառնալու ռիսկերի կառավարումը, երկարաժամկետ ռազմավարական ծրագրերի մշակումն ու իրագործումը, ինստիտուցիոնալ կարողությունների բարձրացումը։ Օգոստոսի 20-ին կմեկնարկի Սևանա լճում սիգի արդյունագործական որսի փորձարարական ծրագիրը, որը հետագա տարիներին պետք է դառնա Սևանա լճում ձկնապաշարի վերականգնման հիմնական համակարգը։ Դրան ընդառաջ տվել եմ համապատասխան հանձնարարականներ՝ ծրագրի բոլոր բաղադրիչներով պատշաճ հսկողություն և վերահսկողություն իրականացնելու, ձկնագողությունը նախականխելու և կանխելու ուղղություններով։ Որևէ մեկը, չնայած իր զբաղեցրած դիրքին ու կարգավիճակին իրավունք չի ունենալու շրջանցել կամ անտեսել օրենքի տառը։ Սևանում արդյունագործական ձկնորսությունը գտնվելու է իմ անմիջական ուշադրության կենտրոնում։ Աներկբա է, որ իրավական պետության գործիքակազմով մենք հասնելու ենք ցանկալի արդյունքի, և այս գործընթացները հաջողությամբ են պսակվելու»։
15:53 - 18 օգոստոսի, 2020
Սևանի արևելյան ափին ստեղծված են տնտեսական հեղափոխության բոլոր նախադրյալները․ ՀՀ վարչապետ |armenpress.am|

Սևանի արևելյան ափին ստեղծված են տնտեսական հեղափոխության բոլոր նախադրյալները․ ՀՀ վարչապետ |armenpress.am|

armenpress.am: ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Գեղարքունիքի մարզ այցելության ընթացքում արձանագրեց, որ Սևանի արևելյան ափին ստեղծված են տնտեսական հեղափոխության բոլոր նախադրյալները: Այս մասին Փաշինյանը նշեց Շողակաթ համայնքում իրականացված ասֆալտապատման աշխատանքներին ծանոթանալուց հետո: «Մյուս տարի Սևանի շուրջ անցանելիության խնդրի լուծումն ամբողջացնելու ենք: Սևանի արևելյան ափին տնտեսական հեղափոխության բոլոր նախադրյալները ստեղծված են: Արևելյան ափին գրեթե ոչինչ չկա, այստեղ ներդրումային նոր կուլտուրա պետք է ներդնենք: Էկոտուրիզմի տրամաբանության մեջ անսահմանափակ պոտենցիալ կա»,- ասաց Փաշինյանը: ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին շրջայցի ընթացքում ուղեկցում են Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Սուրեն Պապիկյանը և Գեղարքունիքի մարզպետ Գնել Սանոսյանը:
17:50 - 17 օգոստոսի, 2020
Սևանի շուրջ բոլոր ճանապարհները պետք է լինեն բարեկարգ. Նիկոլ Փաշինյան |lragir.am|

Սևանի շուրջ բոլոր ճանապարհները պետք է լինեն բարեկարգ. Նիկոլ Փաշինյան |lragir.am|

lragir.am: Սևանի շուրջ բոլոր ճանապարհները պետք է լինեն բարեկարգ, այս մասին Գեղարքունիքի մարզ կատարած այցի ժամանակ ասաց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ «Նախորդ տարի ի՞նչ խնդիր ենք ձևակերպել, որ Սևանի շուրջ բոլոր ճանապարհները պետք է լինեն բարեկարգ։ Մենք ասում ենք՝ տարածքային համաչափ զարգացում, բայց նույնիսկ Սևանի շուրջ զարգացումը համաչափ չէ։ Մի փոքր հատվածում գերբեռնված, մնացած հատվածներում չքնաղ տեղեր կան, բայց ճանապարհի պատճառով նորմալ զարգացած չէ։ Այնպես որ, խնդիր ենք դրել, որ Սևանի շուրջ ճանապարհը պետք է լինի լրիվ բարձր վիճակի»,- ասաց վարչապետը։ ՏԿԵ նախարար Սուրեն Պապիկյանը նշեց, որ այս տարի արդեն ավարտվել է ասֆալտապատումը, մնացել է 20 կմ տարածք՝ Վարդենիս-Շորժա հատվածում։ Ըստ նրա՝ ասֆալտապատումն իրականացվում  է բարձր չափանիշներով։ Գեղարքունիքի մարզպետ Գնել Սանոսյանն էլ հավելեց, որ ընդհանուր առմամբ այս տարի 55 կմ հատված է ասֆալտապատվել Սևանի շուրջ։
15:14 - 17 օգոստոսի, 2020
Հայ գիտնականները տալիս են ծաղկող Սեւանի ախտորոշումն ու առողջացման դեղատոմսը |hetq.am|

Հայ գիտնականները տալիս են ծաղկող Սեւանի ախտորոշումն ու առողջացման դեղատոմսը |hetq.am|

hetq.am: Սկսած 2018 թվականից՝ ականատես ենք լինում, թե ինչպես է Հայաստանի քաղցրահամ ջրի խոշորագույն պահեստարանն ու Կովկասի ամենամեծ լիճը՝ Սեւանը, ծաղկում: Գիտնականները գիտեն, թե որոնք են լճի ծաղկման խորքային պատճառներն, ու ինչպես է հնարավոր դրանք վերացնել: Սակայն կրկին առողջ ու չծաղկող Սեւան տեսնելու համար 1-2 տարին բավարար չէ, եւ անհրաժեշտ է գործուն քայլեր ձեռնարկել հենց հիմա: Ականատես ենք Սեւանի երրորդ մասսայական ծաղկմանը Միանգամից ասենք, որ այն, ինչ տեսնում ենք 2018-ից ի վեր, այսինքն՝ ջրի ծաղկած, կապտականաչ մակերեսը, միայն այսբերգի գագաթն է: ԳԱԱ Կենդանաբանության եւ հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի Հիդրոէկոլոգիայի եւ ձկնաբանության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, ջրակենսաբան, կ.գ.թ. Գոռ Գեւորգյանն ասում է, որ Սեւանի ծաղկումը նորություն չէ, առաջին անգամ նման բան դիտարկվել է 1960-ականներին, ինչը շարունակվել է մինչեւ 1970-ականների կեսերը:   Սեւանը՝ ծաղկման փուլում. 2020 թ. հուլիս   Ընդ որում՝ այն ժամանակ, ինչպես եւ այս վերջին տարիներին, ծաղկման պատճառը եղել են ցիանոբակտերիաները, որոնք հայտնի են նաեւ որպես կապտականաչ ջրիմուռներ: Հետաքրքիր է, որ գիտությունը մինչ օրս չի կողմնորոշվել, թե, ի վերջո, ինչ են այդ օրգանիզմները՝ բակտերիա՞, թե՞ ջրիմուռ, քանի որ երկուսի հատկություններից էլ ունեն, մասնավորապես՝ ջրիմուռների նման ունակ են ֆոտոսինթեզ կատարել: Սեւանում ծաղկումներ գրանցվել են նաեւ 1990-ականների երկրորդ կեսին, բայց ջրակենսաբանը նշում է, որ այդ տարիներին պատճառն այլ ջրիմուռներ էին եւ ոչ ցիանոբակտերիաները: Հերթական մասսայական ծաղկումն սկսվել է 2018-ից: Ինչու՞ է լիճը ծաղկում Խորհրդային տարիներին էական է եղել ջրի մակարդակի իջեցումը, ինչը բերել է ջրիմուռների ծաղկման համար բարենպաստ պայմանների ստեղծման, օրինակ՝ ջրի տաքացում, լույսի թափանցում մինչեւ հատակը: Հիշենք, որ 1930-ականներից ոռոգման եւ էներգետիկ նպատակներով լճի մակարդակն արագ տեմպերով իջեցվում էր, եւ միայն 1960-ականներին գործնական քայլեր ձեռնարկվեցին (Արփա-Սեւան թունելի նախագծմամբ ու կառուցմամբ)՝ այն փրկելու համար: Պակաս կարեւոր չէ նաեւ ջրհավաք ավազանի ազդեցությունը լճի վրա. Սեւանի ավազանի բնակավայրերի կենցաղային, տնտեսական կեղտաջրերը, որոնք հարուստ են օրգանական ու անօրգանական տարբեր նյութերով, առանց որեւէ մաքրման լցվում են լիճ:   Գոռ Գեւորգյան   «Ինչպես գիտեք, 2000-ականներից ի վեր տեղի է ունենում ջրի մակարդակի բարձրացում եւ էկոլոգիական վիճակի թվացյալ բարելավում, սակայն զուգահեռ ունեցել ենք ջրհավաք ավազանի բացասական ազդեցություն լճի վրա»,- ասում է Գ. Գեւորգյանը՝ հավելելով, որ մինչեւ 2018 թ. թվում էր, թե Սեւանի էկոլոգիական վիճակն ունի բարելավման միտում, ջրում կենսանյութի քանակը, կարծես, նվազում էր, բայց պատկերը փոխվեց, ու հիմա լճում ակտիվացել են էվտրոֆացման (ճահճացման) գործընթացները: Իրականում պատկերը միանգամից չի փոխվել: «Կարող ենք ասել, որ սա վերջին 10-20 տարիներին լճում կենսանյութի բարձրացման արդյունք է, այլ ոչ թե 2018-ին ինչ-որ նոր գործոն է հայտնվել ու նպաստել ծաղկմանը: Դա եղել է բավականին երկար ժամանակահատվածում»,- նկատում է «Հետքի» զրուցակիցը։ Փաստորեն, կենսածին նյութերի կուտակումը որոշակի սահմանի հասնելուց հետո հանգեցնում է ցիանոբակտերիաների զանգվածային ծաղկման, որն, ի դեպ, տեւում է շուրջ 3-4 շաբաթ: Բնականաբար, դրան նպաստում է նաեւ տաք եղանակը: Գեւորգյանն ասում է, որ եթե, օրինակ, ձմռանը բարձր ջերմաստիճան լինի, նորից կտեսնենք ծաղկում։ Ընդ որում՝ քչերը գիտեն, բայց բարենպաստ պայմաններում սեպտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին եւս դիտվում է Սեւանի ծաղկում՝ ավելի մեղմ արտահայտված։ Այսպիսով՝ ծաղկումն ընդամենը մի փուլ է, որը ցույց է տալիս Սեւանա լճի էկոլոգիական վատ վիճակը, որն առկա է ամբողջ տարվա ընթացքում:   Սեւանը՝ ծաղկման փուլում. 2020 թ. հուլիս   Գիտնականը շեշտում է նաեւ, որ խորհրդային տարիներին լճի մակարդակն իջեցնելու պատճառով ջրի հատակային սառը շերտը՝ հիպոլիմնիոնը, Մեծ Սեւանում վերացել է ամբողջությամբ, իսկ Փոքր Սեւանում, որն ավելի խորն է՝ մասնակի։ Հիպոլիմնիոնը կատարում է պաշտպանիչ ֆունկցիա, թույլ չի տալիս, որ հատակում կուտակված կենսանյութերը նորից թափանցեն լիճ ու նպաստեն ջրիմուռի ծաղկմանը։ Այս պարագայում պատահական չէ, որ Մեծ Սեւանն ավելի շատ է ծաղկում, մյուս կողմից՝ Մեծ Սեւան թափվող գետերն ավելի շատ են, հետեւաբար այստեղ ավելի շատ կեղտաջուր ու տարբեր նյութեր են լցվում: Ծաղկմանը օգնում է նաեւ լճի մակարդակի բարձրացման ժամանակ չհեռացված ու ջրածածկ եղած բուսազանգվածի փտումը, ինչից կրկին առաջանում են կենսանյութեր: Բացի դրանից՝ բացասական հետեւանք ունի ձկան ու խեցգետնի պաշարների նվազումը: Վերջիններս սնվում են ֆիտոպլանկտոնով (ցիանոբակտերիաները ֆիտոպլանկտոն են), զոոպլանկտոնով, հատակային անողնաշարավորներով, այսինքն՝ նպաստում են լճում առկա կենսանյութի գեներացմանը, իսկ հետո, երբ իրենք են դառնում որսի հումք, այդ ամենը դուրս է բերվում լճից, եւ կենսանյութը, օրգանական զանգվածը նվազում է: Բայց ձկան ու խեցգետնի գերորսի պատճառով այս գործընթացը շեղվում է հավասարակշռությունից: Ցիանոբակտերիաների բացասական ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա Գոռ Գեւորգյանը ցիանոբակտերիաների ազդեցությունը գնահատում է էկոլոգիական եւ առողջապահական տեսանկյունից: Առաջինի դեպքում դրանք իրենց կառուցվածքի շնորհիվ բարձրանում են ջրի մակերես ու ստեղծում մեծածավալ շերտեր, ինչը սահմանափակում է լույսի ներթափանցումը ջրի ստորին շերտեր՝ բացասական ազդեցություն թողնելով այլ օրգանիզմների վրա: Բացի դրանից՝ երբ ծաղկումից հետո բակտերիաներն անկում են ապրում ու քայքայվում են՝ իջնելով ջրի հատակ, հանգեցնում են թթվածնային անբավարարության առաջացման, ինչն իր բացասական ազդեցությունն է թողնում այլ օրգանիզմների վրա: Մյուս կողմից՝ քայքայման արդյունքում դրանք դառնում են կենսանյութ, այսինքն՝ լճում օրգանական զանգվածը կրկին շատանում է, ինչն էլ դրական գործոն է հետագա ծաղկումների համար: Այդուհանդերձ, ոչ բոլոր բակտերիաներն են քայքայվում, որոշները ջրի հատակին «քուն են մտնում», մնալով կենսունակ վիճակում, եւ բարենպաստ պայմաններում կրկին բարձրանում են լճի վերին շերտեր։   Ցիանոբակտերիաներ   Առողջապահական տեսանկյունից ցիանոբակտերիաները լինում են տոքսիկ (թունավոր) եւ ոչ տոքսիկ: 1960-70-ական թթ. ծաղկած օրգանիզմները, ըստ ջրակենսաբանի, տոքսիկ չեն եղել, սակայն առկա է եղել էկոլոգիական խնդիր՝ պայմանավորված թթվածնի սպառմամբ եւ ջրի լուսաթափանցելիության սահմանափակմամբ։ Այլ պատկեր է գրանցվել 2018-ին: «2018 թ. մեր կատարած թունաբանական ուսումնասիրությունները ցույց տվեցին, որ լճում ծաղկող ցիանոբակտերիաները թունածին են, հայտնաբերեցինք նրանց կողմից արտադրված թունավոր նյութեր, մասնավորապես՝ միկրոցիստին, որը կարող է առաջացնել տարբեր առողջական խնդիրներ՝ լյարդի, երիկամների, նեյրոտոքսիկոլոգիական, ցիտոտոքսիկոլոգիական, մաշկային խնդիրներ,- նշում է Գ. Գեւորգյանը,- խնդիրն այն է, թե ինչ խտության դեպքում այն կարող է ազդեցություն թողնել: Տեսնում ենք, որ ծաղկումը բավական անհամաչափ է բաշխվում լճում. մի վայրում կարող է լինել մեծ կուտակում, մյուսում՝ ավելի թույլ, եւ այդ մեծ կուտակումներով վայրերում ռիսկային է դառնում նույնիսկ լողալը»։ Հուլիսի 25-ին առողջապահության նախարարությունը հայտարարել էր, որ իր կողմից Սեւանա լճում կատարվել են նախնական թունաբանական հետազոտություններ, որոնց արդյունքում սուր թունավոր ազդեցության մասին վկայող փոփոխություններ չեն նկատվել։ Այդուհանդերձ, ԱՆ-ն նշել էր, որ որոշ ջրիմուռներ արտադրում են կենդանիների եւ մարդկանց առողջության վրա բացասաբար անդրադարձող թույներ (տոքսիններ), որոնց ազդեցությանը մարդիկ կարող են ենթարկվել ծաղկած ջուրը խմելու, դրանում լողալու կամ անզգուշաբար կուլ տալու հետեւանքով։ Այս առումով Գ. Գեւորգյանը նկատում է, որ ոչ սուր թունային ազդեցությունն էլ է ռիսկային, մյուս կողմից՝ շեշտում է, որ Կովկասի ամենամեծ լճում գրեթե անհնար է կատարել ամբողջական թունաբանական ուսումնասիրություն. «Ենթադրենք, մի 5-10 կետում նմուշ վերցնես ու ասես, թե նորմալ է ամեն ինչ, դա դեռ ոչինչ չի նշանակում: Եթե հաստատված է, որ կա թույն արտադրող ծաղկում, պետք է զգուշանալ ամեն դեպքում»: Հաշվի առնելով, որ խնդիրը նաեւ առողջապահական է՝ գիտնականն առաջարկում է ԱՆ-ին ավելի կոշտ լինել: Ինչու՞ է ծաղկում հենց անաբենա ցեղի ցիանոբակտերիան Հիդրոէկոլոգիայի եւ ձկնաբանության ինստիտուտը 2018-ից գերմանական կողմի ֆինանսավորմամբ ամենամսյա նմուշառումներ է կատարում Սեւանում: Ուսումնասիրություններին մասնակցում են նաեւ գերմանացի գիտնականները: Գոռ Գեւորգյանն ասում է, որ մինչ այդ էլ է ինստիտուտը նման աշխատանքներ իրականացրել, բայց դրանք տարվա ընթացքում այնքան քիչ են եղել, որ հնարավոր չէր լճում ընթացող պրոցեսները ճշգրիտ գնահատել: Ջրակենսաբանը, սակայն, բավարար չի գնահատում նաեւ ներկայում կատարվող նմուշառումները հատկապես ծաղկման փուլում, քանի որ ամսվա մեջ մեկ անգամ նմուշ վերցնելով հնարավոր չէ խորքային ուսումնասիրել ընդամենը 3-4 շաբաթ տեւող ծաղկումը, աշխատանքները պետք է կատարել գոնե 5 օրը մեկ: Հենց սա է պատճառը, որ գիտնականը չի ցանկանում համեմատել 2018, 2019 եւ 2020 թթ. ծաղկումները՝ նշելով, որ դրա համար նախ պետք է համեմատել այդ տարիներին ծաղկման պիկերը: Շարունակությունը՝ hetq.am-ում
14:19 - 17 օգոստոսի, 2020
Կասեցվել են Բնության Հատուկ Պահպանվող Տարածքներում եւ «ՀայԱնտառի» տարածքներում հողամասերի՝ վարձակալության կամ կառուցապատման իրավունքով տրամադրման գործընթացները

Կասեցվել են Բնության Հատուկ Պահպանվող Տարածքներում եւ «ՀայԱնտառի» տարածքներում հողամասերի՝ վարձակալության կամ կառուցապատման իրավունքով տրամադրման գործընթացները

ՀՀ Շրջակա միջավայրի նախարար Ռոմանոս Պետրոսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․ «Շրջակա միջավայրի բաղադրիչներից են մեզ շրջապատող բնության մասնիկները, մասնավորապես, մեր անտառները, լճերն ու գետերը։ Սիրելի՛ քաղաքացիներ, Խնդրում եւ հորդորում եմ՝ հանգստյան օրերին, եւ առհասարակ, ձեր կենսագործունեության ընթացքում, գտնվելով բնության գրկում եւ այցելելով մեր անզուգական բնաշխարհի գողտրիկ անկյուններ ու բնական հուշարձաններ, դրսեւորեք բարձր քաղաքացիական գիտակցություն եւ սրտացավ ու հոգատար մոտեցում ցուցաբերեք մեր բնական հարստություններին եւ ո՛չ մի պարագայում աղբ մի՛ նետեք այդ միջավայր, որեւէ դեպքում մի՛ վնասեք շրջակա միջավայրի կենսաբազմազանությունն ու դրանով՝ մի՛ խաթարեք բնական միջավայրի ներդաշնակ ու անխաթար համակեցությունն ու զարգացումը մեր կողքին։ Մենք պարտավո՛ր ենք ապրել բնության հետ ներդաշնակ՝ համակեցության հույժ պատասխանատու կանոններով ու մեր կենսակերպի՝ խիստ անվնաս վարքուբարքով՝ առ շրջակա միջավայր։ Հարգելինե՛րս, Իսկ իմ մասով տեղեկացնում եմ, որ արդեն իսկ. ամբողջապես կասեցվել են Բնության Հատուկ Պահպանվող Տարածքներում (ԲՀՊՏ) եւ «ՀայԱնտառի» տարածքներում հողամասերի՝ վարձակալության կամ կառուցապատման իրավունքով տրամադրման բոլոր գործընթացները, ամբողջապես դադարեցվել են Սեւանա լճի ողջ առափնյա հատվածում՝ «Սեւան ազգային պարկի» հողատարածքների՝ վարձակալության կամ կառուցապատման իրավունքով տրամադրման բոլոր գործընթացները, արդեն իսկ մեկնարկել ենք վերոնշյալ գոտիներում մինչ այժմ տրամադրված հողատարածքների տնօրինման պայմանագրերի ուսումնասիրությունները (դրանք մի ոանի հազար են)՝ պայմանագրային պարտավորությունների, ինչպես նաեւ բնապահպանական, քաղաքաշինական ու հողաշինական նորմերի խախտումների դեպքում այդպիսիներն աներկբայորեն կչեղարկվեն՝ միակողմանի կամ դատական կարգով, բնության պահպանությանն ու պաշտպանությանը միտված այլ գործընթացների մասին՝ հաջորդիվ։ Արդյունավետ եւ՝ բնության նկատմամբ հոգատար ու սիրառատ օր եմ մաղթում բոլորիդ։ Հ.Գ. Ինքս այսօր աշխատանքային շրջայց եմ կատարում «Դիլիջան ազգային պարկում»»։
12:14 - 15 օգոստոսի, 2020
Սևանա լճի ափամերձ հատվածում մեկնարկել է ապօրինի կառույցների ապամոնտաժման գործընթացը

Սևանա լճի ափամերձ հատվածում մեկնարկել է ապօրինի կառույցների ապամոնտաժման գործընթացը

Շրջակա միջավայրի նախարար Ռոմանոս Պետրոսյանի հանձնարարությամբ Սևանա լճի ափամերձ հատվածում մեկնարկել է ապօրինի կառուցապատումների ապամոնտաժման գործընթացը: Այս մասին «Ֆեյսբուքի» իր էջում գրել է նախարարի մամուլի խոսնակ Դավիթ Գրիգորյանը: «Նախորդ շաբաթ էր, երբ նախարար Պետրոսյանը շրջայց իրականացրեց Սևանա լճի՝ թերակղզու ափամերձ հատվածներում։ Հանձնարարվեց շուտափույթ լուծում տալ տեղում վեր հանված իրավախախտումներին: Սևանա լճի ափամերձ հատվածներն ապօրինի հողազավթումներից և կառուցապատումներից ազատման գործընթացն արդեն մեկնարկել է: Վաղ առավոտից սկսվել է Սևանի թերակղզու կենտրոնական հատվածում գտնվող, տարածքի տնտեսավարողի կողմից առանց համապատասխան շինարարական փաստաթղթերի՝ շուրջ մեկ ամիս առաջ կառուցված հավաքովի կոնստրուկցիաներով բացօթյա տաղավար-սրճարանի ապամոնտաժումը»,- գրել է խոսնակը:
11:53 - 13 օգոստոսի, 2020
Քննարկվել է Սևանա լճի ավազանի մաքրման հարցը

Քննարկվել է Սևանա լճի ավազանի մաքրման հարցը

Օրերս ՀՀ բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի ղեկավարի ժ/պ Գնել Հասրաթյանի նախաձեռնությամբ տեղի է ունեցել քննարկում Սևանա լճի ավազանը և ափամերձ տարածքները նորագույն տեխնոլոգիաների կիրառմամբ մաքրման, ջրային ռեսուրսների կառավարման հնարավորությունների մասին։ Հանդիպմանը մասնակցել են Տեսչական մարմնի ղեկավարի տեղակալ՝ Վրեժ Գալոյանը, Քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի տեղակալ՝ Նունե Պետրոսյանը, Շրջակա միջավայրի նախարարության լիցենզիաների, թույլտվությունների և համաձայնեցումների վարչության պետի ժ/պ՝ Էդգար Փիրումյանը, BioGreen & BlueEnergy Network (BBN) համաշխարհային ընկերության ներկայացուցիչ՝ Թոմաս Հոֆֆմանը, «էներջի Գրուպ» ՍՊԸ-ի գլխավոր գործադիր տնօրեն՝ Ռաֆայել Ախաբեկյանը։ Քննարկման ընթացքում  կարևորվել են Սևանա լիճ թափվող և լճի ջրերի առանձնահատկությունները, ջրերի կառավարման, կեղտաջրերի մաքրման, որակի բարելավման կարիքները, լճում առաջացող կապտականաչավուն ջրիմուռների ծաղկման պատճառներն ու հետևանքները և մի շարք այլ հարցեր։ BBN համաշխարհային ընկերության ներկայացուցիչ Թոմաս Հոֆֆմանը ներկայացրել է ջրային ռեսուրսների մաքրման ժամանակակից նորագույն տեխնոլոգիաներ, մասնավորապես կենսաբանական, քիմիական և այլ վտանգավոր նյութերի աղտոտումից մաքրելու, կապտականաչավուն ջրիմուռների ծաղկումը վերահսկելու մարտահրավերներն ու ռազմավարությունը՝ կարևորելով ԱՄՆ-ում, Կորեայում և եվրոպական մի շարք երկրներում տեխնոլոգիաների կիրառման ընթացքում գրանցված դրական արդյունքները։ Հանդիպման ավարտին ոլորտի պատասխանատուների կողմից եղել են առաջարկներ մանրամասն  ուսումնասիրել և կրկին քննարկել տեխնոլոգիաների տեղայնացման, մաքրման մեխանիզմների համակցության հնարավորությունները, ջրերի մոնիտորինգը, կենդանական ու բուսական աշխարհների առանձնահատկությունները։
11:19 - 12 օգոստոսի, 2020
ԱԱԾ-ն բացահայտել է  Սևանա լճից շուրջ 127 տոննա ձկների ապօրինի արդյունահանման՝ տարիներ շարունակ մշակված և գործող հանցավոր սխեմա

ԱԱԾ-ն բացահայտել է Սևանա լճից շուրջ 127 տոննա ձկների ապօրինի արդյունահանման՝ տարիներ շարունակ մշակված և գործող հանցավոր սխեմա

ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության կողմից իրականացված օպերատիվ-հետախուզական արդյունավետ համալիր միջոցառումների և զուգահեռ ձեռնարկված քննչական անհետաձգելի գործողությունների արդյունքում Գեղարքունիքի և Կոտայքի մարզերի մի շարք համայնքներում  բացահայտվել են մի խումբ անձանց կողմից Սևանա լճից ձկնային պաշարների ապօրինի արդյունահանման, պահեստավորման և դրանք քողարկված ձևով՝ այլ ձկնատեսակի անվան տակ, մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ տարածքից ապօրինի արտահանման բազմաթիվ դեպքեր: Ստացված օպերատիվ տվյալների իրացման արդյունքում պարզվել է, որ անհայտ անձինք նախնական համաձայնությամբ 2019-2020 թթ. ընթացքում, առանց համապատասխան թույլտվության Սևանա լճից ապօրինի արդյունահանելով 12.200 կգ «Սևանի սիգ»  տեսակի ձուկ, կենդանական աշխարհին պատճառել են առանձնապես խոշոր չափի վնաս: Այնուհետև, իրենց կողմից ակնհայտ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված  առանձնապես խոշոր չափերի վերը նշված ձուկն իրացրել են Ս. Ս.-ին, Կ. Մ.-ին և Վ. Գ.-ին, ովքեր ձուկը տեղափոխել և պահել են Կոտայքի մարզում գործող Պետական ոչ առևտրային կազմակերպության սառնարանային տնտեսությունում: Բացի այդ, ստացված տվյալների համաձայն, անհայտ անձինք նախնական համաձայնությամբ, 2019-2020 թթ. ընթացքում, առանց համապատասխան թույլտվության Սևանա լճից ապօրինի արդյունահանելով 46.689 կգ սիգ տեսակի ձուկ՝ կենդանական աշխարհին պատճառել են խոշոր վնաս: Այնուհետև, «Սևանի սիգ» տեսակի ձուկը հիշյալ անձինք իրացրել են Ս. Մ.-ին և Կ. Մ.-ին, ովքեր այն տեղափոխել և պահել են Կոտայքի մարզի Նոր Արտամետ համայնքում գտնվող սառնարանային տնտեսությունում: Դեպքի առթիվ ՀՀ ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտում հարուցվել է քրեական գործ, կատարվում է նախաքննություն: Քրեական գործով ՀՀ բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի աշխատակիցների մասնակցությամբ ձեռնարկված անհետաձգելի քննչական գործողությունների, այդ թվում՝ շուրջ երկու տասնյակ խուզարկությունների արդյունքում Կոտայքի և Գեղարքունիքի մարզերի վարչական տարածքում գտնվող մի շարք համայնքներում գործող սառնարանային տնտեսություններում հայտնաբերվել են սառեցված վիճակում պահեստավորված ընդհանուր 127.171 կիլոգրամ «Սևանի սիգ» տեսակի ձկներ: Քրեական գործով ձեռք բերված բավարար ապացույցների համակցության պայմաններում երեք անձ ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: Հարկ է նշել, որ քրեական գործի փաստական տվյալները վկայում են, որ ձկների ապօրինի արդյունահանմամբ զբաղվող անձանց կողմից նախապես մշակվել է հանցավոր սխեմա, որի ընթացքում մարզերի վարչական տարածքում գտնվող համայնքների բնակիչները զբաղվել են ապօրինի ձկնորսությամբ և վաճառել ապօրինի արդյունահանված ձուկը: Այն տարբեր խմբաքանակներով պահեստավորվել է իրենց պատկանող կամ վարձակալությամբ տրամադրված սառնարանային տնտեսություններում, պարբերաբար իրացվել է կա՛մ ՀՀ տարածքում, կա՛մ այլ ձկնատեսակի անվան տակ մաքսանենգ ճանապարհով արտահանվել երկրից: Ապօրինի արդյունահանված ձկների իրացման ուղիները պարզելու նպատակով իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում ԱԱԾ-ի կողմից կանխվել է «Բագրատաշենի» մաքսային անցակետում, «Զվարթնոց»  օդանավակայանի բեռնային համալիրում շուրջ 4,2 տոննա քաշով «Սևանի սիգ»  տեսակի ապխտած ձկների ապօրինի արդյունահանումը, որոնք արտահանման փաստաթղթերով ներկայացվել են որպես «Սկումբրիա» տեսակի ձկան պահածոներ: Նախաքննությունը շարունակվում է, ձեռնարկվում են ակտիվ միջոցառումներ հանցավոր սխեմայում ներգրավված անձանց ամբողջական շրջանակը պարզելու, նրանցից յուրաքանչյուրի արարքն անհատականացնելու, պետությանը պատճառված վնասն ամբողջությամբ վերականգնելու, ինչպես նաև բնապահպանական շարունակական բնույթ կրող իրավախախտումները կանխարգելելու և կանխելու ուղղությամբ` հերթական անգամ ընդգծելով բնապահպանական խնդիրների նկատմամբ ցուցաբերվող պետական հոգածությունը: Ազգային անվտանգության ծառայությունը հետևողականորեն շարունակելու է ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցառումներ՝ բնության առանձին ռեսուրսների նկատմամբ հանրորեն վտանգավոր ոտնձգությունները կանխելու, կանխարգելելու և բացահայտելու ուղղությամբ և հորդորում է զերծ մնալ բնակչության բնապահպանական անվտանգության ապահովմանն ուղղված հակաիրավական գործողություններ կատարելու, բնական ռեսուրսների հաշվին անօրինական ճանապարհով եկամուտներ ստանալու գործելաոճից՝ կարևորագույն այս հարցում ակնկալելով հանրության լայն շերտերի համախմբումը: Ծանուցում. Ենթադրյալ հանցանքի մեջ կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով։
12:16 - 10 օգոստոսի, 2020
Սևանա լճի ափամերձ տարածքներում կա 3800 ապօրինի շենք-շինություն՝ բոլորը ենթակա ապամոնտաժման. Ռոմանոս Պետրոսյան

Սևանա լճի ափամերձ տարածքներում կա 3800 ապօրինի շենք-շինություն՝ բոլորը ենթակա ապամոնտաժման. Ռոմանոս Պետրոսյան

«Սեւան» ազգային պարկի տարածքում՝ Սեւանա լճի ափամերձ գոտում ունենք ապօրինի հողազավթումների և ինքնակամ կառուցապատումների զուգակցությամբ շուրջ 130 տնտեսվարման դրվագ, եւս 150 պայմանագրային վարձակալությամբ գործունեության դեպքեր՝ առանց պետական գրանցման, ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է շրջակա միջավայրի նախարար Ռոմանոս Պետրոսյանը։ «Եւ վերջապես՝ տասնամյակներով վարձակալության եւ կառուցապատման իրավունքով գործող շուրջ 1000 տնտեսվարող՝ ում գործունեության բնույթը, իրավաչափությունն ու սահմանված կարգին համապատասխանությունը դեռ պետք է ուսումնասիրվի միջնաժամկետ կտրվածքով:Սա միայն ափամերձ հողերի մասով։Իսկ բնության հատուկ պահպանվող՝ ափամերձ տարածքներում կառուցված ապօրինի շենք-շինությունների ընդհանուր քանակն այս պահին շուրջ 3.800 հատ է՝ բոլորը ենթակա ապամոնտաժման եւ քանդման։Կարճաժամկետ հեռանկարում մեր առաջնային խնդիրն է՝ պետական բացառիկ սեփականություն հանդիսացող տարածքներն ազատել ապօրինի տաղավարներից, ինքնակամ շենք-շինություններից, պարիսպներից ու կենսական կարեւորության այս ոլորտում հաստատել օրենքի գերակայություն:Այս ամենի գերնպատակը մեկն է՝ վերականգնել մեր բնաշխարհի անգնահատելի գոհարի՝ Սեւանա լճի էկոհամակարգը»,- գրել է նա:
17:15 - 08 օգոստոսի, 2020