Եղիշե Կիրակոսյան

Եղիշե Կիրակոսյանը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում (ՄԻԵԴ) ՀՀ ներկայացուցիչն է։

Ծնվել է 1982-ին։ 2002-ին ավարտել է ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետ բակալավրիատը, 2004-ին՝ մագիստրատուրան, 2007-ին՝ Թաֆթս համալսարանի Ֆլեթչերի իրավունքի և դիվանագիտության դպրոցը, 2010-ին Ջորջթաունի համալսարանի  Իրավունքի կենտրոնի  մագիստրատուրան, 2018-ին՝ Սթենֆորդի համալսարանի իրավունքի դպրոցի մագիստրատուրան։

ԵՊՀ եվրոպական և միջազգային իրավունքի ամբիոնի դասախոս է, 2011-ից դասավանդում է Հայաստանի Ամերիկյան համալսարանում։ 2008-2012  թթ. եղել է ՀՀ վարչապետի օգնական, 2012-2014 թթ.՝ ՀՀ արդարադատության նախարարի տեղակալ։

2018 թ. հոկտեմբերի 25-ին նշանակվել է Վարչապետի խորհրդական։ 2018 թ. նոյեմբերի 7-ին նշանակվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազոր ներկայացուցիչ, 2019 թ. օգոստոսի 5-ին՝ ՄԻԵԴ-ում Հայաստանի Հանրապետության ներկայացուցիչ

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու է, անկուսակցական։

Էթնիկ հայերի դեմ Ադրբեջանի բռնությունները Ռասայական խտրականության վերացման կոմիտեի գործողության շրջանակում են. Կիրակոսյան |1lurer.am|

Էթնիկ հայերի դեմ Ադրբեջանի բռնությունները Ռասայական խտրականության վերացման կոմիտեի գործողության շրջանակում են. Կիրակոսյան |1lurer.am|

1lurer.am: Ադրբեջանը դատավարության ընթացքում չկարողացավ պահպանել նախնական առարկություններ ներկայացնելու փուլի հստակ սահմանված շրջանակները՝ անտեսելով դատական պրակտիկայում հստակ սահմանված իրավական չափանիշները, ինչպես նաև խեղաթյուրելով Հայաստանի փաստական ապացույցները: Այդ մասին Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի գործով Արդարադատության միջազգային դատարանում լսումների երկրորդ փուլի ժամանակ հայտարարել է Միջազգային իրավական հարցերով ՀՀ ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը: Նա հավելել է, որ Ադրբեջանի մարտավարությունը ձախողվեց։ «Հայաստանի բոլոր հավակնություններն ամբողջությամբ տեղավորվում են Ռասայական խտրականության վերացման կոմիտեի գործողության շրջանակում։ Էթնիկ հայերի նկատմամբ Ադրբեջանի կողմից իրականացվող ռասիստական բռնությունները, կամայական ձերբակալություններն ու բռնի անհետացումները, անշուշտ, կարող են տեղավորվել կոմիտեի ազդեցության շրջանակում: Ինչպես տեսաք այս շաբաթ, այդ սարսափելի գործողությունները հակասում են Ռասայական խտրականության վերացման կոմիտեի բոլոր անդամ պետությունների հանձնառությանը՝ ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ միջոցները ռասայական խտրականությունը հնարավորինս շուտ վերացնելու համար՝ իր բոլոր ձևերով և դրսևորումներով, ինչպես նաև կանխելու և պայքարելու ռասիստական գործողությունների և պրակտիկայի դեմ՝ ռասաների միջև փոխըմբռնումը խթանելու և բարենպաստ միջավայր ստեղծելու համար»,- նշել է Կիրակոսյանը: Նրա խոսքով՝ դատարանի տրամադրության տակ կան բոլոր անհրաժեշտ տարրերը, որպեսզի հեշտությամբ մերժի Ադրբեջանի առարկությունները։ «Հայաստանը հուսով է, որ շարունակելու է իր աշխատանքը դատավարության ընթացքում ըստ էության պատասխանատվության ենթարկելու ուղղությամբ և վերահաստատում է իր հանձնառությունը այդ վեճը խաղաղ ճանապարհով և միջազգային իրավունքի թե՛ տառին, և թե՛ ոգուն համապատասխան կարգավորելու հարցում»- նշել է ՀՀ ներկայացուցիչը: Նա ընթերցել է Հայաստանի վերջնական փաստարկները: «Հայաստանի Հանրապետությունը հարգանքով խնդրում է դատարանին: Ա. Մերժել Ադրբեջանի առաջ քաշած առաջին նախնական առարկությունը, Բ. Մերժել Ադրբեջանի առաջ քաշած երկրորդ նախնական առարկությունը, կամ, որպես այլընտրանք, ընդունել որոշում առ այն, որ Ադրբեջանի երկրորդ նախնական առարկությունը բացառապես նախնական բնույթ չի կրում»,- նշել է Կիրակոսյանը:
15:38 - 19 ապրիլի, 2024
Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հավասարության նշաններ դնելու ադրբեջանական փորձերն անլուրջ են և ցինիկ․ Եղիշե Կիրակոսյան
 |armenpress.am|

Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հավասարության նշաններ դնելու ադրբեջանական փորձերն անլուրջ են և ցինիկ․ Եղիշե Կիրակոսյան |armenpress.am|

armenpress.am: Միջազգային իրավական հարցերով Հայաստանի ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը ցինիկ ու անլուրջ է որակել ադրբեջանական կողմի քայլերը, որը փորձում է Արդարադատության միջազգային դատարանում «Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի» գործով լսումների ընթացքում հավասարության նշան դնել Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև։ Արդարադատության միջազգային դատարանում լսումների ընթացքում ունեցած ելույթում Եղիշե Կիրակոսյանը հիշեցրեց, որ 2021 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Հայաստանը վարույթ է հարուցել Ադրբեջանի դեմ, քանի որ այդ պետության կողմից ռասսայական խտրականության աղաղակող քաղաքականություն է իրականացվում ազգությամբ հայերի նկատմամբ։ «Ադրբեջանի երեխաներին դպրոցական դասագրքերում սովորեցնում են ատել և սպանել հայերին։ Պետական լրատվամիջոցները ատելության խոսք են տարածում, պետական պաշտոնյաները կոչ են անում իսպառ վերացնել հայերին։ Դա պետության կողմից թույլատրված համատարած ռասիզմ է»,- ընդգծեց Կիրակոսյանը։ Նա ընդգծեց, որ ռասսայական խտրականության այս երկարաժամկետ պետական քաղաքականությունն իր գագաթնակետին է հասել, երբ Ադրբեջանն ագրեսիվ պատերազմ է սանձազերծել Լեռնային Ղարաբաղի էթնիկ հայերի դեմ, որի  հայտարարված նպատակն էր վերացնել և վտարել հայերին իրենց հայրենիքից։ Եղիշե Կիրակոսյանը մեջբերում կատարեց նաև Ադրբեջանի նախագահ Ալիևի՝ հետագայում ասված խոսքերից, որտեղ վերջինս նշել էր, որ թշնամու (հայերի) նկատմամբ ատելությունն է ադրբեջանցիներին առաջ շարժում։ «44 օր շարունակ ադրբեջանցի զինվորները սպանում, խոշտանգում էին էթնիկ հայերին և հպարտորեն նկարահանվում էին իրենց զոհերի առաջ․․․»,- դատարանին հիշեցրեց Կիրակոսյանը՝ հավելելով, որ այս բռնությունը և ահաբեկումն Ադրբեջանի կողմից օգտագործվեց ԼՂ-ի հայերին էթնիկ զտման ենթարկելու և  առնվազն 30 հազար հայերի իրենց հայրենիքից վտարելու համար։ ՀՀ ներկայացուցիչը պարզաբանեց, որ այս ամենից հետո Հայաստանը պատասխան պահանջեց սույն կոնվենցիայի ներքո և դիմեց դատարանին, որպեսզի վերջինս հրատապ պաշտպանի այն խոցելի էթնիկ հայերին, որոնք դեռևս չէին սպանվել և չէին վտարվել իրենց հայրենիքից։ Միևնույն ժամանակ, նա հավելեց․ «Նույնիսկ Արդարադատության միջազգային դատարանը չկարողացավ կանգնեցնել Ադրբեջանի ռասսայական քարոզարշավը, որի շրջանակում էթնիկ զտում իրականացվեց»։ Եղիշե Կիրակոսյանը հայտարարեց, որ 2023 թվականի սեպտեմբերին Ադրբեջանը հարձակում նախաձեռնեց՝ հարյուր հազարավոր հայերի ստիպելով հեռանալ իրենց հայրենիքից։ Նա հիշեցրեց, որ մինչ այդ Ադրբեջանն արգելափակել էր Լաչինի միջանցքը, շրջափակել էր Լեռնային Ղարաբաղը՝ զրկելով ԼՂ-ի բնակչությանը կենսական անհրաժեշտության մատակարարումներից։ Կիրակոսյանը հիշեցրեց նաև, որ Արդարադատության միջազգային դատարանն Ադրբեջանից պահանջել էր բացել Լաչինի միջանցքը, բայց Ադրբեջանն այդպես էլ չկատարեց դատարանի որոշումը։ «Ադրբեջանը ոչինչ չի արել, որ այս իրադարձություններից հետո ցանկացողները կարողանան ապահով իրենց հայրեինք վերադառնալ»,- նշեց Կիրակոսյանը՝ խոսելով ԼՂ-ից բռնի տեղահանված հայերի վերադարձի հնարավորության մասին։ Նա դատարանին հիշեցրեց, որ Ադրբեջանը ջնջում է Լեռնային Ղարաբաղի հայկական մշակութային ժառանգությունը՝ ընդգծելով, որ այս բոլոր հանգամանքներն են պատճառ հանդիսացել, որպեսզի Հայաստանը դիմի դատարան։ Անդրադառնալով Ադրբեջանի ներկայացուցչի կողմից նախօրեին արված հայտարարություններին՝ որոնցով վերջինս փորձել էր հավասարության նշան դնել Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև՝ Կիրակոսյանը դա անընդունելի համարեց՝ հայտարարելով, որ այդ փորձերը անլուրջ են և ցինիկ։ Նա նաև հավելեց, որ Ադրբեջանի համար դժվար է ապացույցներ ներկայացնել դատարանին, քանի որ դրանք ուղղակի գոյություն չունեն՝ անվանելով դրանք հավասարություն դնելու հուսահատ փորձ Ադրբեջանի կողմից։
16:51 - 16 ապրիլի, 2024
Ապրիլին Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի գործով լսումներ կանցկացվեն ՄԱԿ–ի դատարանում. Կիրակոսյան
 |armeniasputnik.am|

Ապրիլին Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի գործով լսումներ կանցկացվեն ՄԱԿ–ի դատարանում. Կիրակոսյան |armeniasputnik.am|

armeniasputnik.am: v class="article__block" data-type="text">  2024 թվականի ապրիլի 15–26–ը ՄԱԿ–ի Արդարադատության միջազգային դատարանում կանցկացվեն լսումներ Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի և Ադրբեջանն ընդդեմ Հայաստանի գործերով։ Այս մասին Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց ՄԻԵԴ–ում ՀՀ ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը։   Միաժամանակ Կիրակոսյանը նշեց, որ Հայաստանը շարունակում է աշխատանքները Եվրոպական դատարանում և Արդարադատության միջազգային դատարանում Հայաստանի ներկայացրած պահանջների վերաբերյալ գործողությունների առումով։ Նշենք, որ այսօր ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը հայտարարել էր, որ Հայաստանը պատրաստ է հրաժարվել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան ներկայացված հայցերից միայն այն դեպքում, եթե Ադրբեջանն էլ հրաժարվի։   Կիրակոսյանն ընդգծեց, որ ՀՀ քաղաքական ղեկավարներն իրենց հետ չեն քննարկել Ադրբեջանի հետ փոխադարձաբար գանգատներից հրաժարվելու հարցը։   «Մենք շարունակում ենք զբաղվել այդ իրավական գործընթացներով, դրանք հիմնավոր են և պետք է շարունակվեն։ ՀՀ տեսանկյունից էլ այդ պահանջները, որ դրված են ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանում և Եվրոպական դատարանում, տասնյակ հազարավոր մարդկանց իրավունքների խախտման, ոտնահարման մասին են, և նրանց իրավունքների պաշտպանության նպատակով էլ այդ իրավական գործընթացները նախաձեռնվել են»,–ասաց նա։   Հայաստանն Ադրբեջանի դեմ 4 միջպետական գանգատ է ներկայացրել Եվրոպական դատարան, ևս մեկ գանգատ էլ քննվում է ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանում:     Իսկ ՄԱԿ–ի Արդարադատության միջազգային դատարանում Հայաստանի ներկայացված գանգատը վերաբերում է ռասայական խտրականության բոլոր ձևերի վերահսկման մասին կոնվենցիային, որի շրջանակում ՀՀ–ն ներկայացրել է մի շարք հայցապահանջներ։ Դրանք վերաբերում են տասնամյակներ շարունակ Ադրբեջանի կողմից ատելություն քարոզող քաղաքականության իրականացմանը։   Ըստ Կիրակոսյանի` երկրների միջև իրավական գործընթացները հանդիսանում են վեճերի կարգավորման խաղաղ միջոց, և դա բացարձակ չի բացառում քաղաքական պրոցեսների` այդ թվում խաղաղության բանակցությունների անցկացումը։
22:21 - 27 փետրվարի, 2024
Միջազգային իրավական հարցերով ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը գործուղվում է ԱՄՆ

Միջազգային իրավական հարցերով ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը գործուղվում է ԱՄՆ

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ Միջազգային իրավական հարցերով ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը գործուղվում է ԱՄՆ: «Միջազգային իրավական հարցերով ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանին 2023 թվականի դեկտեմբերի 7-8-ը ներառյալ գործուղել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ (Նյու Յորք)՝ ՄԱԿ-ի գլխամասում կայանալիք «The Universality of the International Criminal Court: On the importance of ratifying the Rome Statute and the Agreement on the Privileges and Immunities of the ICC» խորագրով կլոր սեղան քննարկմանը մասնակցելու նպատակով»,-մասնավորապես նշված է որոշման մեջ։ Հիշեցնենք՝ ՀՀ Ազգային ժողովը հոկտեմբերի 3-ին վավերացրեց Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրությունը՝ պատճառաբանելով, որ այդ դեպքում Երևանը կարող է դատարանի առաջ բարձրացնել Հայաստանի և նրա բնակչության դեմ Ադրբեջանի ագրեսիայի և ռազմական հանցագործությունների հարցը (այդ թվում՝ 2021-22 թթ. ՀՀ տարածք ներխուժումների ընթացքում)։
10:00 - 06 դեկտեմբերի, 2023
Բաքվում հայերի դատավարություններն ապօրինի են և բեմականացված. Եղիշե Կիրակոսյան |tert.am|

Բաքվում հայերի դատավարություններն ապօրինի են և բեմականացված. Եղիշե Կիրակոսյան |tert.am|

tert.am: Բաքվում հայերի դատավարություններն ապօրինի են և բեմականացված։ Լրագրողների հետ զրույցում այդ մասին այսօր ասաց Միջազգային իրավական հարցերով ՀՀ ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը։ «Միայն Վագիֆ Խաչատրյանի չէ, այլ նաև մեր մյուս գերեվարվածների` հատկապես նկատի ունեմ 2021 թ. իրականացված դատավարությունների մասով, ասել ենք, որ դրանք ապօրինի դատավարություններ են և բեմականացված»,-ընդգծեց նա։ Ավելի վաղ հայտնել էինք, որ Լաչինի միջանցքում ադրբեջանցի զինվորականների կողմից առևանգված Վագիֆ Խաչատրյանը հայտարարել է, որ չի ընդունում Բաքվում իրեն առաջադրված մեղադրանքները: Այդ առնչությամբ, ըստ Եղիշե Կիրակոսյանի` հայկական կողմն ունի «համար 2 միջպետական գանգատը», որը վերաբերում է հենց դատավարության ընթացքում մեր հայրենակիցների նկատմամբ հիմնական արդարադատությանը վերաբերող իրավունքների կոպտագույն խախտումներին կամ, այսպես կոչված, արդարադատության մերժման կոնցեպտին։ «Ցավոք, ՄԻԵԴ մեխանիզմները մեզ շատ ավելին չեն տալիս, որ ավելի ներգրավվենք` չնայած արել ենք փորձ` ներկայացնելու ազատ արձակման խնդրանք, սակայն այս ուղղությամբ պետք է հնարավորինս շարունակենք աշխատանքները, նաև մտածենք այլ հնարավոր միջոցների մասին կամ այլ հնարավոր քայլերի մասին` մեր հայրենակիցների իրավունքներն ավելի արդյունավետ պաշտպանություն ապահովելու համար»,– ընդգծեց Եղիշե Կիրակոսյանը։ Նա տեղեկացրեց նաև, որ այս պահին Բաքվի բանտերում շարունակում են կալանավորված մնալ ԼՂ ղեկավարությունից ութ անդամ և բազմաթիվ զինծառայողներ, որոնց թիվը Կիրակոսյանը դժվարացավ ասել։
10:40 - 26 հոկտեմբերի, 2023
«Բաքվի՝ ԼՂ հայերին էթնիկ զտման ենթարկելու ծրագիրն արդեն իրականություն է»․ Հաագայում մեկնարկել են լսումները |1lurer.am|

«Բաքվի՝ ԼՂ հայերին էթնիկ զտման ենթարկելու ծրագիրն արդեն իրականություն է»․ Հաագայում մեկնարկել են լսումները |1lurer.am|

1lurer.am: Չի անցել դեռ 9 ամիս, երբ կանգնած էի այստեղ և նախազգուշացնում էի, որ Ադրբեջանը իրագործում է ծրագիր՝ էթնիկ զտման ենթարկելու ԼՂ բոլոր հայազգի անձանց: ՄԱԿ-ի արդարադատության միջազգային դատարանում հայտարարեց Հայաստանի ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը: «Ցավով եմ ասում, որ դա արդեն իրականություն է դարձել: 9-ամսյա շրջափակումից հետո, որի ժամանակ կոպտորեն խախտվել են դատարանի որոշումները, ի հեճուկս միջազգային լայնամասշտաբ դատապարտման՝ Ադրբեջանը սեպտեմբերի 19-ին նախաձեռնեց մասշտաբային հարձակում ԼՂ-ի նկատմամբ: Ցինիկաբար, այդ ժամանակ Լաչինի միջանցքը բացեց 9 ամսվա ընթացքում առաջին անգամ, բայց միայն մի նպատակով՝ որպեսզի 100 հազարից ավելի փախչող հայազգի անձանց դուրս թողնի այնտեղից: Հազարամյակներ շարունակ ԼՂ-ի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը հայեր են եղել, այսօր ԼՂ-ում գրեթե չկան հայազգի անձինք: Եթե սա էթնիկ զտում չէ, ապա ես չգիտեմ, թե ինչն է էթնիկ զտումը»,- ասաց Եղիշե Կիրակոսյանը: «Այսօր գործընկերս, կարծում եմ՝ կասի, որ Ադրբեջանը հավատարիմ է հայազգի անձանց հետ հաշտեցման, խաղաղ ապագայի նպատակներին: Սակայն եթե այդ բառերը ձեզ ծանոթ թվան, պատճառն այն է, որ նա ճիշտ նույն բառերը ասաց մոտ 9 ամիս առաջ: Ադրբեջանը շարունակեց դիտավորյալ խաթարել հանրային կարևորագույն ծառայությունները և դաժանաբար հարձակվեց հայերի վրա և ստիպեց իրենց նախնիների հայրենիքից փախուստի դիմել: Ակնկալում եմ, որ իմ գործընկեր ներկայացուցիչը կասի, թե Ադրբեջանը թույլ է տալու նրանց, ում համարում է իր քաղաքացի, վերադառնալ: Նա նույն բանը խոստացել էր 2021 թվականի հոկտեմբերին, երբ պնդեց, թե 2020-ին Ադրբեջանին իբրև փոխանցված տարածքներում Ադրբեջանը պարտավորվել է ապահովել տեղահանված անձանց վերադարձը՝ անկախ նրանց ազգային և էթնիկ ծագումից կամ ինքնությունից: Անցել է 2 տարի, և Ադրբեջանը անգամ 1 հայազգի անձի թույլ չի տվել վերադառնալ այդ տարածքներ, փոխարենը ԼՂ-ում մնացող գրեթե բոլոր հայազգի անձանց ստիպել են փախչել իրենց տներից: Ակնկալում եմ նաև, որ Ադրբեջանի ներկայացուցիչը կասի, որ Ադրբեջանը վերադարձող բոլոր հայազգիների նկատմամբ կվերաբերվի կոնվենցիայով նախատեսված Ադրբեջանի պարտավորություններին համապատասխան: Ադրբեջանը խոստացավ հայազգիներին վերաբերվել կոնվենցիային համապատասխան 2021 թվականի հոկտեմբերին ևս: Դատարանի կարգադրած 2 միջանկյալ միջոցները չխանգարեցին Ադրբեջանին խորացնելու կոնվենցիայի իր խախտումները»,- ասաց նա: Կիրակոսյանը հիշեցրեց, որ 2020 թվականի սեպտեմբերից ի վեր նա քայլեր է ձեռնարկել զտման ենթարկելու ԼՂ-ն էթնիկ հայերից, և դա արել է ՄԱԿ-ի արդարադատության միջազգային դատարանում կոնվենցիայի համաձայն Հայաստանին ներկայացված դիմումի քննարկմանը զուգընթաց: «Քաղաքական նկատառումներով, թերևս, միջազգային հանրությունը չի կանգնեցրել այդ գործընթացը: Բայց այդ էթնիկ զտման իրականությունն այսօր բացարձակապես պարզ է բոլորին: Այսօր դուք դեռևս կարող եք էապես փոխել տեղում իրավիճակը: Ժամանակ կա կանխելու էթնիկ հայերի հարկադրական տեղահանությունը անշրջելի դառնալը, պահպանելու այն սակավաթիվ անձանց, որոնք դեռ մնում են ԼՂ-ում, ինչպես նաև նրանց, ովքեր առևանգվել են և ներկայումս ապօրինաբար ազատազրկված են պահվում Ադրբեջանի բանտերում»,- ասաց Եղիշե Կիրակոսյանը: Հայաստանի ներկայացուցիչը նշեց, որ Ադրբեջանը բազմիցս ցույց է տվել, որ պատրաստ է ապակողմնորոշել միջազգային հանրությանը, նաև պատրաստ է թյուր ներկայացնել դատարանի կարգադրությունները կամ դրանցով փորձել հիմնավորել իր կողմից կոնվենցիայի խախտումները: «Տվյալ հանգամանքներում ԼՂ հայազգիների իրավունքները պաշտպանող աներկբա միջազգային միջոցներով միայն հնարավոր կլինի կանխել այն էթնիկ զտումը, որն Ադրբեջանն իրականացնում է, կանխել դրա շարունակումը և անշրջելի դառնալը, երաշխավորել հայերի հազարամյակների մշակութային ներկայության պահպանումը ԼՂ-ում և դրա ջնջումը կանխել. մի բան, որ արդեն արվել է Նախիջևանում և այսօր արվում է Ադրբեջանի այլ մասերում, ինչպես նաև պաշտպանել ԼՂ ռազմաքաղաքական առաջնորդներին շինծու քրեական մեղադրանքից»,- ասաց Եղիշե Կիրակոսյանը:
13:36 - 12 հոկտեմբերի, 2023
Միջազգային իրավական հարցերով ՀՀ ներկայացուցիչը գործուղվում է Նիդերլանդներ. հոկտեմբերի 12-ին Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի գործով լսումներ է նշանակված

Միջազգային իրավական հարցերով ՀՀ ներկայացուցիչը գործուղվում է Նիդերլանդներ. հոկտեմբերի 12-ին Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի գործով լսումներ է նշանակված

Միջազգային իրավական հարցերով ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը գործուղվում է Նիդերլանդների Թագավորություն. որոշումը ստորագրել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Կմեկնեն նաև Միջազգային իրավական հարցերով ներկայացուցչի գրասենյակի ղեկավար Լիպարիտ Դրմեյանը և գրասենյակի միջպետական վեճերով Հայաստանի Հանրապետության շահերի պաշտպանության վարչության պետ Արամ Արամյանը։ Նրանք Նիդերլանդներում կլինեն հոկտեմբերի 9-13-ը ներառյալ՝ Ռասայական խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին միջազգային կոնվենցիայի շրջանակներում ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանում քննվող Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի դատական գործի շրջանակներում Հայաստանի կողմից ընդդեմ Ադրբեջանի ներկայացված ժամանակավոր միջոց կիրառելու միջնորդության վերաբերյալ նշանակված բանավոր լսումներին մասնակցելու, նախապատրաստական աշխատանքներ կատարելու և քննարկումներ անցկացնելու նպատակով: Հիշեցնենք՝ Արդարադատության միջազգային դատարանը հոկտեմբերի 12-ին Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի գործով լսումներ է նշանակել։ Հայաստանի կառավարությունը դիմել էր միջազգային դատարան՝ խնդրելով միջանկյալ միջոց կիրառել Ադրբեջանի դեմ քննվող գործի շրջանակում։ Հայաստանը ՄԱԿ-ի դատարանին կոչ է արել հաստատել Ադրբեջանի հանձնառությունը՝ հրաժարվելու «ցանկացած գործողությունից, որն ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն ուղղված է մնացած էթնիկ հայերին Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանելուն»:
14:01 - 09 հոկտեմբերի, 2023
Հռոմի կանոնադրության իրավազորությունն աշխատում է երկու տրամաբանությամբ․ Եղիշե Կիրակոսյան

Հռոմի կանոնադրության իրավազորությունն աշխատում է երկու տրամաբանությամբ․ Եղիշե Կիրակոսյան

Հռոմի կանոնադրության իրավազորությունն աշխատում է երկու տրամաբանությամբ․ մեկը, որ գործում է տարածքի նկատմամբ, մյուսը՝ վավերացրած երկրի քաղաքացիների նկատմամբ։ Այս մասին ԱԺ-ում հայտարարեց Միջազգային իրավական հարցերով ՀՀ ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը՝ պատասխանելով հարցին, որ եթե մեղադրվողը չի հանդիսանում Ստատուտը վավերացրած կողմ, բայց ըստ էության հանդիսանում է դատական պրոցեսի մաս, արդյո՞ք հնարավոր է մեղադրվող կողմին կանչել դատարան։ «Կա՞ նման պրակտիկա, որովհետեւ ենթադրվում է, որ չի վավերացրել Ստատուտը, Դատարան ներկայանալու պարտավորություն չունի»,- հարցրեց Էդուարդ Աղաջանյանը։ Ներկայացնելով իրավազորության աշխատանքի տրամաբանությունը՝ Կիրակոսյանն ասաց․ «Տարածքի դեպքում, եթե կատարվում է հանցագործություն կոնկրետ վավերացրած երկրի տարածքում, անկախ նրանից, թե հանցագործությունը կատարած անձանց պետությունը վավերացրել է Կանոնադրությունը, թե ոչ, նրանք ենթակա են լինելու դատարանի իրավազորությանը։ Համագործակցելու պարտավորություն, պարզ է, Կանոնադրությունը չվավերացրած պետությունը չի ունենալու նման պարտավորություն, բայց վավերացրած 123 պետությունները պարտավորություն են ունենալու համագործակցելու Դատարանի հետ եւ այդ անձնանց հանձնելու, եթե անհրաժեշտություն կա փոխանցելու դատարանին»։
11:55 - 03 հոկտեմբերի, 2023
Հռոմի ստատուտը վավերացնելուց հետո 2021թ․ մայիսի 10-ից ի վեր կատարված հանցագործությունները եւս ընկնելու են Դատարանի իրավազորության ներքո․ Կիրակոսյան

Հռոմի ստատուտը վավերացնելուց հետո 2021թ․ մայիսի 10-ից ի վեր կատարված հանցագործությունները եւս ընկնելու են Դատարանի իրավազորության ներքո․ Կիրակոսյան

Միջազգային դատարանների կողմից կայացվող որոշումները եւ դրանց կատարման հետ կապված հարցերը միշտ հուզել են մեր հանրությանը, եւ հանրության կողմից ակնկալիքներ կան միանգամից արդյունքներ ստանալու, այսինքն՝ միանգամից Ադրբեջանը սկսի կատարել որոշումները, փոփոխել իր բնույթը։ ԱԺ-ում «1998 թվականի հուլիսի 17-ին ստորագրված՝ Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրությունը վավերացնելու եւ կանոնադրության 12-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն Միջազգային քրեական դատարանի իրավազորությունը հետադարձորեն ճանաչելու մասին հայտարարություն ընդունելու մասին» նախագծի քննարկման ժամանակ այս մասին ասաց։ «Ցավոք դա իրականում չի կարող տեղի ունենալ, որովհետեւ միջազգային դատարանների տրամաբանությունն այլ է, քան ներպետական դատարանների։ Բայց էս դատական մարմինների տարբեր պրոցեսներն ավելացնելով՝ դրանով իսկ երկարաժամկետ եւ կանխարգելիչ տեսանկյունից լրացուցիչ երաշխիքներ ենք ստեղծում ՀՀ տարածքի համար։ Ի տարբերություն ՄԻԵԴ-ի եւ Արդարադատության միջազգային դատարանի՝ Միջազգային քրեական դատարանի էֆեկտիվությունն ու ազդեցությունը մի փոքր ավելի կարող են լինել, որովհետեւ սա վերաբերում է ֆիզիկական անձանց քրեական պատասխանատվությանը՝ ի տարբերություն նախորդ երկու դատարանների, որոնք խոսում են պետության պատասխանատվության մասին»,- ասաց Կիրակոսյանը։ ԱԺ ՔՊ խմբակցության պատգամավոր Գեւորգ Պապոյանը հետաքրքրվեց՝ վավերացումը հետադարձ ուժ ունի՞․ «Կան հոլովակներ, որտեղ ադրբեջանցի զինվորն այլանդակում է հայ զինվորի մարմինը, կոնկրետ էս դեպքով կարո՞ղ ենք դիմել դատարան»։ Կիրակոսյանը պատասխանեց, որ Կանոնադրությանը հետադարձ ուժ տրվում է․ «Երբ վավերացնենք, դրա մասին ծանուցենք ՄԱԿ գլխավոր քարտուղարին, դրանից վաթսուն օր հետո մենք կդառնանք լիիրավ անդամ երկիր։ Մյուս կետով նախատեսում ենք իրավազորության հետադարձ ճանաչում՝ 2021թ․ մայիսի 10-ից ի վեր։ Այսինքն այդ ժամանակից ի վեր կատարված հանցագործությունները եւս ընկնելու են Դատարանի իրավազորության ներքո։ Շատ հստակ խոսում է մեկ տարի առաջ սեպտեմբերին կատարված կոպտագույն հանցագործությունների մասին, ինչու չէ նաեւ այսօր կատարվող, ԼՂ-ից մեր հայրենակիցների բռնի տեղահանումը եւս կարող է ընկնել Դատարանի իրավազորության ներքո»,- նշեց Կիրակոսյանը։
11:35 - 03 հոկտեմբերի, 2023
ԱԺ-ն լիագումար նիստում քննարկում է կառավարության ներկայացրած՝ Հռոմի ստատուտի վավերացման նախագիծը

ԱԺ-ն լիագումար նիստում քննարկում է կառավարության ներկայացրած՝ Հռոմի ստատուտի վավերացման նախագիծը

Ազգային ժողովը լիագումար նիստում քննարկում է կառավարության ներկայացրած՝ «1998 թվականի հուլիսի 17-ին ստորագրված Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրությունը վավերացնելու եւ կանոնադրության 12-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն Միջազգային քրեական դատարանի իրավազորությունը հետադարձորեն ճանաչելու մասին հայտարարություն ընդունելու մասին» նախագիծը։ Խորհրդարանում նախագիծը ներկայացնում է միջազգային իրավական հարցերով ՀՀ ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը։ Վերջինս ԱԺ ամբիոնից նշեց, որ սա կարեւորագույն նախագիծ է․ «Միջազգային քրեական դատարանի կանոնադրությունն ընդունվել է 98թ․-ին՝ Հռոմում, այն ուժի մեջ է մտել 2002թ․ հուլիսի 1-ից։ Այս պահին 123 պետություն անդամակցում է Միջազգային քրեական դատարանի կանոնադրությունը, ՀՀ-ն այն ստորագրել է դեռ 1999թ․ հոկտեմբերի 1-ին, բայց դրա ստորագրումից հետո վավերացման գործընթացը կասեցվել էր, քանի որ 2004-ին ՍԴ-ն Կանոնադրության մեջ ամրագրված որոշ պարտավորություններ ճանաչել էր Սահմանադրությանը հակասող»,- ասաց Կիրակոսյանը՝ նշելով, որ դրա վավերացման վերաբերյալ քննարկումները վերսկսեցին դեռ մեկ տարի առաջ, երբ Հայաստանի սուվերեն տարածքի դեմ Ադրբեջանի կողմից իրականացվեց լայնածավալ ագրեսիա, որի ընթացքում կատարվեցին ծանրագույն պատերազմական հանցագործություններ նեւ ՀՀ սուվերեն տարածքում, այդ պահից սկսվեցին քննարկումները Կանոնադրության վավերացման եւ իրավազորությունը հետադարձ ճանաչելու հարցի վերաբերյալ։ Այս քննարկումներից ընթացքում ՍԴ-ն վերստին գնահատել է Կանոնադրության սահմանադրականության հարցը եւ 2023-ի մարտի 24-ին կայացրել է որոշում, ըստ որի՝ Սահմանադրությանը համապատասխանում են Կանոնադրությամբ նախատեսված պարտավորությունները։ «Միջազգային քրեական դատարանն իր իրավազորության շրջանակում քննություն է իրականացնում ծանրագույն միջազգային հանցագործությունների վերաբերյալ, նրա նպատակն է պատասխանատվության ենթարկել ծանրագույն միջազգային հանցագործություններ կատարած անձանց, խոսքը պատերազմական հանցագործությունների, մարդկայնության դեմ ուղղված հանցագործությունների․ ցեղասպանության հանցագործությունների մասին է։ Նաեւ նոր հանցակազմ է ավելացել՝ ագրեսիայի հանցագործությունը»,- մանրամասնեց Կիրակոսյանը՝ նշելով, որ այս պահին Կանոնադրության սկզբնական տարբերակն է վավերացվում։  Միջազգային իրավական հարցերով ՀՀ ներկայացուցիչն ասաց, որ վավերացման նպատակը հիմնականում միտված է Ադրբեջանի կամ նրա զինծառայողների կողմից իրականացված պատերազմական եւ մարդկայնության դեմ ուղղված հանցագործությունների համար պատասխանատվություն նախատեսելուն․ «Հուսով ենք, որ այս վավերացման քայլով այն կունենա էական կանխարգելիչ ազդեցություն ՀՀ տարածքում նմանատիպ ծանր հանցագործությունների կատարումը բացառելու եւ կանխարգելելու նպատակով»,- նշեց Կիրակոսյանը։ Նրա խոսքով կանոնադրության վավերացումը ՀՀ տարածքի նկատմամբ սահմանում է Դատարանի իրավազորությունը․ «Այսինքն՝ կարելի է ասել, որ ՀՀ-ն որոշակիորեն երաշխիք է ստանում, որ իր տարածքում կատարված ցանկացած ծանրագույն հանցագործություն (խոսքը վերաբերում է պատերազմական, մարդկայնության դեմ ուղղված, ցեղասպանության հանցագործություններին) ենթակա կլինի դատարանի իրավազորությանը։ Այսինքն՝ անձինք, որոնք մտադրություն ունեն կատարաելու նման հանցագործություն, նրանց նկատմամբ կունենա կանխարգելիչ ազդեցություն»։
11:16 - 03 հոկտեմբերի, 2023
Հայաստանը Միջազգային դատարանին մոտ 10 պահանջ է ներկայացրել. Եղիշե Կիրակոսյան
 |armeniasputnik.am|

Հայաստանը Միջազգային դատարանին մոտ 10 պահանջ է ներկայացրել. Եղիշե Կիրակոսյան |armeniasputnik.am|

armeniasputnik.am: class="article__text">Հայաստանն Արդարադատության միջազգային դատարանին մոտ 10 պահանջ է ներկայացրել, որոնցից մեկն այն է, որ Ադրբեջանը ձեռնպահ մնա ԼՂ-ի ներկա և նախկին պաշտոնյաների նկատմամբ իրականացվող պատժիչ գործողություններից։ Այս մասին Հանրային հեռուստաընկերության հետ հարցազրույցում ասել է Միջազգային իրավական հարցերով ՀՀ ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը։ «Ադրբեջանի կողմից հայտարարություն էր եղել, որ խոսքը 300 անձի մասին է։ Ցուցակ չենք տեսել, բայց կա հնչեցված թիվ, արդեն ունենք ապօրինի ազատությունից զրկման դեպքեր։ Այս ուղղությամբ Հայաստանի կողմից ձեռնարկվող քայլերը Արդարադատության միջազգային դատարան ներկայացված մեր պահանջն էր», - ասաց Կիրակոսյանը։ Նա նաև տեղեկացրեց, որ ԼՂՀ նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանի ապօրինի ձերբակալության թեմայով Եվրոպական դատարան առանձին պահանջ է ներկայացվել։ «Այս մասով նաև քննարկում ենք առանձին անձանց շրջանակի վերաբերյալ ևս Եվրոպական դատարան կամ այլ որևէ այլ դատական պրոցեսներով պահանջ ներկայացնել։ Սակայն, ցավոք, սա առաջին դեպքը չէ, երբ անձին առևանգում են կամ բռնվում են։ Մենք ունենք գերեվարված հայրենակիցներ, որոնք շարունակում են գտնվել Բաքվի բանտերում։ Այն անձինք, որոնք գերեվարվում էին, բոլորն էլ արժանանանում էին նույն ճակատագրին, այսինքն՝ արժանանում էին տարբեր հոդվածներով մեղադրանքների, ներառյալ ահաբեկչությունը, զինված խմբավորումներ ստեղծելն ու սահման հատելը», -հավելեց նա։ Կիրակոսյանը միջազգային դատարանից ակնկալվում է, որ այն կկիրառի միջոց, որով կարգելի նմանատիպ միակողմանի պատժիչ գործողությունների իրականացումը: «Սա ակնհայտորեն Ադրբեջանի կամքով իրենց ցանկությամբ կամայականորեն պատժիչ ֆունկցիա իրականացնելն է, որոշել, թե ով է մեղավոր, ով՝ ոչ։ Խնդիրն այն է, որ սա արդեն անկառավարելի է դարձել, դա կարող է շատ ավելի խորքային հետևանքներ ունենալ»,-նշեց է նա: Ազատությունից զրկված անձանց ազատ արձակման հավանականությունը Եղիշե Կիրակոսյանը, ցավոք, քիչ հավանական է համարում։ «Չունեմ նմանատիպ հիմք ենթադրելու, որ դատարանը նման որոշում կկայացնի։ Ընդ որում՝ ոչ միայն Արդարադատության միջազգային դատարանի մասին եմ խոսում, այլև ՄԻԵԴ-ի։ Այնուամենայնիվ շարունակում ենք պահանջել ազատ արձակել Եվրոպական դատարանի ձևաչափով, բայց կարծում եմ հավանականությունը մեծ չէ։ Դատարանները, ցավոք, չեն միջամտում կամ չեն պարտավորեցնում Ադրբեջանին ազատ արձակել։ Միակ տարբերակը մնում է այն, որ պահանջ ներկայացնենք այդ անձանց իրավունքները երաշխավորելու և ապօրինի գործընթացները հնարավորինս զսպելու ուղղությամբ», շեշտեց Կիրակոսյանը։ Անդրադառնալով Ադրբեջանի դատախազի կողմից 300 արցախցու միջազգային հետախուզում հայտարարելուն՝ Կիրակոսյանը նշեց, որ այս պարագայում քաղաքացիները պետք է զգուշավորություն դրսևորեն և շատ ուշադիր լինեն, քանի որ այլ երկիր մեկնելու դեպքում միջազգային հետախուզման մեջ գտնվելու պարագայում նրանց կարող են հանձնել Ադրբեջանին, նման հավանականությունը բացառված չէ։ Սեպտեմբերի 27-ին ադրբեջանցի զինվորականները Ստեփանակերտից հեռանալիս բերման են ենթարկել նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանին և ԼՂՀ ՊԲ նախկին հրամանատարի տեղակալ Դավիթ Մանուկյանին։ Սեպտեմբերի 29-ին Հակարի կամրջի անցակետն անցնելիս ադրբեջանցի սահմանապահները ձերբակալել էին ՊԲ նախկին հրամանատար Լևոն Մնացականյանին։  
10:46 - 03 հոկտեմբերի, 2023
Ի՞նչ է սպասվում, երբ Հռոմի ստատուտի վավերացումից հետո Պուտինը մուտք գործի Հայաստան. Եղիշե Կիրակոսյանի պարզաբանումը |tert.am|

Ի՞նչ է սպասվում, երբ Հռոմի ստատուտի վավերացումից հետո Պուտինը մուտք գործի Հայաստան. Եղիշե Կիրակոսյանի պարզաբանումը |tert.am|

tert.am: Միջազգային իրավական հարցերով ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը պարզաբանեց, թե ինչ է սպասվում, երբ Հռոմի ստատուտի վավերացումից հետո ՌԴ նախագահը մուտք գործի Հայաստան։ Լրագրողների հետ ճեպազրույցում նա նշեց, որ պետությունների գործող ղեկավարներն օժտված են իմունիտետով։ «Չեմ կարծում, թե ձերբակալելու մասին խոսք կարող է լինել։ Այն լուծումները, որոնք հիմնվում են Հռոմի ստատուտի 96-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, առաջարկվել են մեր ռուս գործընկերներին։ Դա ենթադրում է երկկողմ համաձայնագրի ստորագրում, որը հնարավորություն է տալիս որոշակի երաշխիքներ ստեղծել այն անհանգստությունների համար, որոնք որոշ գործընկեր պետություններ կարող են ունենալ։ Տեքստը ներկայացվել է ամիսներ առաջ, սպասում ենք մեր գործընկերների առաջարկին»,-ասել է Կիրակոսյանը։ Նա չկարողացավ ասել, թե ինչու է ռուսական կողմն այդպես սուր արձագանքում Հայաստանի կողմից Հռոմի ստատուտի վավերացմանը, նշելով, սակայն, որ այդ հարցի շուրջ լուծումներ կան։
13:48 - 28 սեպտեմբերի, 2023
ԱԺ-ի կողմից վավերացման դեպքում Հռոմի ստատուտն ուժի մեջ կմտնի 60-օրյա ժամկետում. Կիրակոսյան
 |armenpress.am|

ԱԺ-ի կողմից վավերացման դեպքում Հռոմի ստատուտն ուժի մեջ կմտնի 60-օրյա ժամկետում. Կիրակոսյան |armenpress.am|

armenpress.am: Ազգային ժողովի կողմից վավերացման դեպքում Հռոմի ստատուտն ուժի մեջ կմտնի 60-օրյա ժամկետում։ Ազգային ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստում այս մասին ասաց Միջազգային իրավական հարցերով ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը՝ ներկայացնելով Հռոմի կանոնադրությունը (Հռոմի ստատուտ) վավերացնելու նախագիծը։ «Հռոմի կանոնադրությունն ունի  ուժի մեջ մտնելու վերաբերյալ կանոնակարգումներ։ Կանոնադրությունն ունի դրույթներ, որոնք նախատեսում են, թե ինչպիսի ընթացակարգով է այն ուժի մեջ մտնում։ Օրենքով նախատեսված է հենց 60-օրյա ժամկետ ուժի մեջ մտնելու համար՝ ներպետական ընթացակարգերի ավարտի մասին ծանուցումը Դատարանին ուղարկելուց հետո։ Դա ընդունված պրակտիկա է միջազգային պայմանագրերի դեպքում»,-ասաց Կիրակոսյանը։ Ազգային ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովը քննարկում է Հռոմի կանոնադրությունը (Հռոմի ստատուտ) վավերացնելու հարցը։  Ավելի վաղ, Սահմանադրական դատարանը ճանաչել էր սահմանադրությանը համապատասխանող 1998 թվականի հուլիսի 17-ին ստորագրված՝ Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրությունում ամրագրված պարտավորությունները։ 2022 թվականին այս հարցով Սահմանադրական դատարան է դիմել Կառավարությունը։ Ավելի ուշ, գործադիր մարմինը Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրությունն (Հռոմի ստատուտ) ուղարկել էր Ազգային ժողով՝ վավերացման:  Կառավարությունը կրկին վերադարձել է Հռոմի կանոնադրության ճանաչման հարցին, քանի որ, ըստ այս նախագծի հիմնավորման, հնարավորություն են տեսնում Ադրբեջանին պատասխանատվության կանչելու:
12:07 - 28 սեպտեմբերի, 2023
ԼՂ-ից բռնի տեղահանված անձանց հարցը ևս դասվում է Հռոմի ստատուտին ենթակա հանցագործությունների շարքին. Եղիշե Կիրակոսյան
 |armenpress.am|

ԼՂ-ից բռնի տեղահանված անձանց հարցը ևս դասվում է Հռոմի ստատուտին ենթակա հանցագործությունների շարքին. Եղիշե Կիրակոսյան |armenpress.am|

armenpress.am: Ազգային ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովը քննարկում է Հռոմի կանոնադրությունը (Հռոմի ստատուտ) վավերացնելու հարցը։ Նախագիծը ներկայացրեց Միջազգային իրավական հարցերով ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը, ով հիշեցրեց, որ  կառավարությունը Հռոմի ստատուտին վերաբերվող նախագծին հավանություն է տվել դեռևս 2022 թվականի դեկտեմբերի 29-ին։ «Այդ պահին նախագծին հավանություն տալը պայմանավորված էր 2022 թվականին Հայաստանի Հանրապետության դեմ Ադրբեջանի կողմից իրականացրած լայնածավալ ագրեսիայով և ագրեսիայի ընթացքում կատարված մի շարք կոպտագույն  հանցագործություններով։ Կհիշեք՝ Սև լճի շրջանում տեղի ունեցած հայ զինծառայողների զազրելի գնդակահարությունը և այլ պատերազմական հանցագործությունները»,-ասաց Կիրակոսյանը։ Նրա խոսքով՝  միջազգային քրեական դատարանը իրավազորություն ունի պատասխանատվության ենթարկել մի շարք հանցագործությունների համար, մասնավորապես՝ ցեղասպանության, մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունների, պատերազմական հանցագործությունների, ռազմական ագրեսիայի։ «Ցավոք, այս նախագծի անհրաժեշտությունը կրկին հիմնավորվում է այն իրադարձություններով, որոնք տեղի են ունենում նաև այսօր և Լեռնային Ղարաբաղի տասնյակ հազարավոր մեր հայրենակիցները բռնի տեղահանվում են և գալիս են Հայաստան։ Կարծում ենք, որ սա ևս Հռոմի ստատուտի ենթակա հանցագործությունների շարքին է դասվում»,-ընդգծեց Կիրակոսյանը։ Ըստ միջազգային իրավական հարցերով ներկայացուցչի՝ Հռոմի ստատուտի վավերացումը հնարավորություն կտա Հայաստանի Հանրապետությանն ամբողջությամբ անդամակցել Միջազգային քրեական դատարանին։ «Պարզ է, որ հիմնական թիրախը Ադրբեջանի կողմից կատարվող հանցագործությունների պատասխանատվության համար նոր լրացուցիչ միջազգային իրավական մեխանիզմ գործարկելն է, նաև Հայաստանի Հանրապետության համար լրացուցիչ կանխարգելիչ մեխանիզմ ունենալն է։ Վստահ ենք, որ կանոնադրության վավերացումը կստեղծի ևս մեկ լրացուցիչ իրավական կանխարգելիչ մեխանիզմ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում կանոնադրության իրավազորությանը ենթակա ծանրագույն հանցագործությունների կատարումը կանխարգելելու տեսանկյունից։ Սա պակաս կարևոր նպատակ չէ անվտանգության խնդիրները լուծելու առումով»,-ասաց Կիրակոսյանը։  Ավելի վաղ Սահմանադրական դատարանը ճանաչել էր սահմանադրությանը համապատասխանող 1998 թվականի հուլիսի 17-ին ստորագրված՝ Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրությունում ամրագրված պարտավորությունները։ 2022 թվականին այս հարցով Սահմանադրական դատարան է դիմել Կառավարությունը։ Ավելի ուշ գործադիր մարմինը Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրությունն (Հռոմի ստատուտ) ուղարկել էր Ազգային ժողով՝ վավերացման:  Կառավարությունը կրկին վերադարձել է Հռոմի կանոնադրության ճանաչման հարցին, քանի որ, ըստ այս նախագծի հիմնավորման, հնարավորություն են տեսնում Ադրբեջանին պատասխանատվության կանչելու:
11:40 - 28 սեպտեմբերի, 2023
ԱԺ-ում սեպտեմբերի 28-ին կքննարկի Հռոմի ստատուտը վավերացնելու հարցը
 |panorama.am|

ԱԺ-ում սեպտեմբերի 28-ին կքննարկի Հռոմի ստատուտը վավերացնելու հարցը |panorama.am|

panorama.am: Ազգային ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովը կքննարկի Հռոմի կանոնադրությունը (Հռոմի ստատուտ) վավերացնելու հարցը։ Նախագիծն ընդգրկված է հանձնաժողովի սեպտեմբերի 28-ի նիստի օրակարգում։ Նախագծի հիմնական զեկուցողը միջազգային իրավական հարցերով ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը, իսկ հարակից զեկուցողը՝ ԱԺ պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Վլադիմիր Վարդանյանը։ Հայաստանը ստորագրել է Հռոմի Ստատուտը 1999 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, սակայն չի վավերացրել այն։  2023 թ. մարտին ՀՀ Սահմանադրական դատարան ճանաչել էր սահմանադրությանը համապատասխանող 1998 թվականի հուլիսի 17-ին ստորագրված՝ Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրությունում ամրագրված պարտավորությունները։ 2022 թվականին այս հարցով Սահմանադրական դատարան էր դիմել Կառավարությունը։ Ավելի ուշ, գործադիր մարմինը Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրությունը (Հռոմի ստատուտ) ուղարկել էր Ազգային ժողով՝ վավերացման:  Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի ստատուտը միջազգային պայմանագիր է, որով հիմնվել է Միջազգային քրեական դատարանը՝ ՄՔԴ։ Ընդունվել է Հռոմում 1998 թվականի հուլիսի 17-ին կայացած դիվանագիտական կոնֆերանսումև ուժի մեջ է մտել 2002 թվականի հուլիսի 1-ից։ Հռոմի ստատուտի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ Միջազգային քրեական դատարանի իրավասությունը պետք է սահմանափակված լինի ամբողջ միջազգային հանրությանը մտահոգող ամենածանր հանցագործություններով։ Դատարանը իրավասություն ունի հետևյալ հանցանքների նկատմամբ՝ ցեղասպանությունմարդկության դեմ հանցագործություններպատերազմական հանցագործություններագրեսիա Նախագծում՝ Հռոմի ստատուն ընդունելու որպես հիմնավորում նշվում է.  «Կանոնադրության նպատակն է դրանում նշված առավել ծանր հանցագործություններ կատարած անձանց անպատժելիությունը բացառելու և  դրանով իսկ այդպիսի հանցագործությունների կանխմանը նպաստելու համար ներպետական քրեական իրավազորության մարմիններին լրացնող Միջազգային քրեական դատարանի (այսուհետեւ՝ Դատարան) հիմնադրումը: Կանոնադրության վավերացման և իրավազորության ճանաչման անհրաժեշտությունը եւ հրատապությունը պայմանավորված է հետեւյալ հանգամանքներով. 2021թ. մայիսից սկսած Ադրբեջանի զինված ուժերը ռազմական ագրեսիա իրականացնելով ՀՀ-ի դեմ ներխուժեցին ՀՀ ինքնիշխան տարածք եւ շարունակում են մնալ ՀՀ ինքնիշխան տարածքի տարբեր հատվածներում: Այնուհետեւ, 2022թ. սեպտեմբերի 13-14-ին Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից ՀՀ ինքնիշխան տարածքի տարբեր հատվածների ուղղությամբ իրականացվեց նոր լայնածավալ ռազմական ագրեսիա, որը հանգեցրեց հարյուրավոր զոհերի զինված ուժերի եւ քաղաքացիական բնակչության շրջանում, եւ որի ընթացքում կատարվեցին ծանրագույն պատերազմական հանցագործություններ: Ավելին՝ դատելով Ադրբեջանի կողմից դրսեւորած պահվածքից եւ կատարած ռազմատենչ հայտարարություններից, Ադրբեջանի կողմից ՀՀ-ի նկատմամբ նոր ռազմական ագրեսիայի իրականացման ռիսկը շարունակում է մնալ բարձր: Այս պայմաններում, ՀՀ-ի կողմից ՄՔԴ կանոնադրության շուտափույթ վավերացումը շատ կարեւոր է, քանի որ ՀՀ կողմից Կանոնադրությունը վավերացնելուց հետո Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից ՀՀ տարածքում կատարված եւ Կանոնադրությամբ նախատեսված հանցագործություն, այդ թվում նաեւ պատերազմական հանցագործություններ, ենթակա են լինելու ՄՔԴ իրավազորությանը, ինչը միանշանակ կհանդիսանա կանխարգելիչ եւ զսպող միջոց Ադրբեջանի համար»:
14:36 - 26 սեպտեմբերի, 2023